سوال کاربر : آیا کار ۱۲- ۲۴ (۱۲ ساعت کار و ۲۴ ساعت استراحت) و یا ۲۴-۴۸ (۲۴ ساعت کار و ۴۸ ساعت استراحت) طبق قانون کار درست است یا نه؟

کارفرمای ما در نظر دارد کارگران را در شیفت های ۱۲-۲۴ ساعت و ۲۴-۴۸ ساعت به کار بگیرد. برخی افراد با این کار مخالف هستند. آیا ۱۲ ساعت کار و ۲۴ ساعت استراحت و همچنین ۲۴ ساعت کار و ۴۸ ساعت استراحت طبق قانون کار مجاز است یا کارفرما نمی تواند این کار را انجام دهد؟

اگر قانونی است استناد قانونی آن را اعلام نمایید.

پاسخ به : آیا کار ۱۲- ۲۴ (۱۲ ساعت کار و ۲۴ ساعت استراحت) و یا ۲۴-۴۸ (۲۴ ساعت کار و ۴۸ ساعت استراحت) طبق قانون کار درست است یا نه؟

ساعت کار در قانون کار به صورت کلی مشخص شده است و این که ساعت انجام کار در کارگاه به چه صورت باشد و اینکه ساعت شروع کار کی باشد و ساعت اتمام کار کی باشد و مواردی مانند آن به صورت جزئی در قانون کار مشخص نشده است. شیفت های ۱۲-۲۴ و یا ۲۴-۴۸ نیز به صورت واضح تجویز و یا ممنوع نشده است.

در ماده ۵۱ قانون کار چنین تعیین شده است که ساعت کار در شبانه روز نباید از ۸ ساعت بیشتر باشد و در تبصره ۱ ماده ۵۱ قانون کار ساعت کار کارگران به صورت هفتگی ۴۴ ساعت تعیین شده است.

تبصره ۲ همان ماده در کارهایی مانند کارهای کشاورزی تنظیم ساعت کار در شبانه روز با توافق کارگر و کارفرما را پیش بینی کرده است.

در ماده ۵۵ و ۵۶ کار نوبتی که گردش در نوبت های صبح، عصر و شب انجام می شود را پیش بینی کرده است که به نوعی تایید این موضوع است که انجام کار در هر ساعت از شبانه روز با رعایت مقررات قانون کار مجاز است.

در برخی موارد محدودیت برای ساعت کار در قانون کار وجود دارد:

۱-در ماده ۵۹ قانون کار حداکثر ساعت اضافه کاری در هر روز حداکثر ۴ ساعت و در شرایط اضطراری و استثنایی ۸ ساعت تعیین شده است.

۲-درکارهای سخت و زیان آور ساعت کار هفتگی ۳۶ ساعت است و اضافه کاری در این مشاغل مجاز نیست.

ماهیت کار و مشاغل نیز در این موضوع اهمیت زیادی دارد. برخی مشاغل حساس بوده و خستگی کارگر ممکن است باعث حوادث و یا خسارات شود و یا مشاغلی که کار فیزیکی تمام وقت را می طلبد استفاده از ساعات کار طولانی مانند ۲۴ ساعت کار صحیح نیست. در عمل انسان قادر به حفظ هوشیاری و نخوابیدن ۲۴ ساعته نیست لذا در عمل حتی اگر کارگر موافق باشد و محدودیت قانونی هم وجود نداشته باشد شیفت های کاری ۲۴-۴۸ در عمل کاربردی نخواهد داشت.

ولی در مشاغلی مانند نگهبانی جمعی، یا داروخانه های شبانه روزی و مواردی که در طول ۲۴ ساعت زمان های برای استراحت و خواب کارگر از جانب کارفرما مجاز دانسته می شود شیفت ۲۴-۴۸ منع قانونی ندارد.

شیفت‌های ۱۲-۲۴ با توجه به مقررات قانون کار هیچ منع و محدودیتی ندارد و کارفرما با توافق کارگر می تواند چنین نوبت های کاری را در برنامه کاری قرار دهد.

سوالی که ممکن است پیش آید این است که اگر روال و ساعت کار قبلی مثلا روز کار بوده آیا کارفرما می تواند ساعت کاری را به ۱۲-۲۴ و یا ۲۴-۴۸ تغییر دهد یا نه؟

پاسخ این سوال بستگی به توافق کارفرما و کارگر دارد. اگر در قرارداد کار ساعات کار ذکر شده باشد کارفرما نمی تواند یکجانبه نسبت به تغییر ساعات کار اقدام کند مگر با توافق کارگر. در صورتی که در قرارداد کار و یا توافقات بعدی به تبعیت ساعت کار کارگر از برنامه کاری ارائه شده از جانب کارفرما توافق شده باشد تغییر ساعت کار کارگران بلامانع است.


مطالب مرتبط زیر را نیز بخوانید.

۸ دیدگاه دربارهٔ «سوال کاربر : آیا کار ۱۲- ۲۴ (۱۲ ساعت کار و ۲۴ ساعت استراحت) و یا ۲۴-۴۸ (۲۴ ساعت کار و ۴۸ ساعت استراحت) طبق قانون کار درست است یا نه؟»

  1. با سلام
    آیا اجبار کارگر به ۲۴ ساعت کار و ۲۴ ساعت استراحت قانونی است؟اگر نه.از کجا باید پیگیر بشیم؟از زندگی افتادیم ازمون بیگاری میکشن

  2. سلام خسته نباشید من نگهبان یک اداره دولتی هستم
    شیفت کاری ما ۲۴ساعت کار و ۲۴ساعت استراحت میباشد
    از نظر قانون این نوع شیفت بندی مورد قبول هست یا خیر؟
    البته من تنها نیستم همکارانم حدودا ۱۰۰ نفر هستن که این طریق کار میکنن

    1. سلام
      ساعات کار در این نوع کار از سقف مجاز قانون کار (مواد ۵۹ و ۶۰ قانون کار) بیشتر است.

  3. باسلام و شب بخیر خدمت شما استاد گرامی من در یک ارگان دولتی به عنوان یک نیروی خدمات شرکتی مشغول کار هستم و شیفت هام به صورت ۲۴شیف و۴۸استراحت ولی الان مسئولم بهمون گفته چون شما حق اضافه کار ندارین از این به بعد از ساعت ۱۲شب به بعد به صورت گردشی شبی ۲نفر یا ۱نفر آف میشوند و بقیه باید جای اونایی که رفتن رو پوشش بدن آیا از نظر قانونی این مشکلی نداره . واگر مشکلی نیست من شماره تماس شما رو داشته باشم جهت مشاوره گرفتن از شما استاد گرامی. با تشکر .شب بر شما خوش

  4. بیزحمت میشه یه نمونه محاسبه شده ی کار نگهبانی به صورت ۲۴-۴۸ رو بزارید مقالتون رو کامل خوندم ولی باز هم به جوابم نرسیدم
    به عنوان مثال ساعت کار موظفی ماهانه ما چطور محاسبه میشه مثله کارهای دیگه(روزهای غیر از جمعه و غیر از تعطیلات رسمی×۷‌/۳۳)؟
    بعد نوبت کاری که به ما تعلق نمیگیره شیفتامون ثابته ولی برای شب کاریامون یا حق شیفتمون چطور محاسبه میشه؟
    سوال دیگه ایی هم که داشتم این بود که اگر در یک روز تعطیل رسمی مثلا جمعه یا هر تعطیلات رسمی دیگه شیفت باشیم تعطیل کاری برای ما هم محاسبه میشه؟

  5. با سلام و خسته نباشید خدمت اساتید محترم .
    لطفاً از قانون کار نگهبانانم بزارید تو پیجتون ممنون.
    من یه نگهبانم شیفت کاری ۲۴-۴۸ هست که بنده به تنهایی شیفت می‌دهم. آیا شب کاری و تعطیل کاری بهم تعلق می‌گیرد؟
    ممنون از سایتتان که راهنمایی می‌کنید ❤

    1. سلام
      ممنون
      در قانون تعطیل کاری وجود ندارد ولی برای شما شب کاری، جمعه کاری و اضافه کاری به میزان کارکرد تعلق می گیرد.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

پاسخ کامل نگرفتید؟
برای دریافت مشاوره تخصصی قانون کار
حقوق دستمزد-قرارداد کار- تصفیه حساب کارگران -شکایت اداره کار - سخت و زیان آور - حوادث و بیماری‌های کار-بیمه بیکاری - بازنشستگی کارگران