صرف اینکه روی قرارداد عنوان «پیمانکاری» نوشته شده، بهتنهایی تعیینکننده نیست. طبق دستورالعمل روابط کار، اگر در عمل سه ویژگی انجام شخصی کار، تبعیت دستوری از کارفرما و دریافت مزد یا حقالسعی وجود داشته باشد، رابطه کارگری و کارفرمایی محسوب می شود؛ حتی اگر اسم قرارداد پیمانکاری گذاشته شده باشد.
حضور منظم ۵ تا ۶ ساعته در کارگاه، انجام کار تحت نظر و دستور کارفرما و استفاده از ابزار او میتواند به نفع اثبات رابطه کار باشد، اما بهتنهایی قطعی نیست و مرجع رسیدگی مجموع شرایط واقعی همکاری را بررسی میکند. در پیمانکاری واقعی، پیمانکار استقلال بیشتری دارد و متعهد به تحویل نتیجه کار است، نه اینکه مانند کارگر تحت نظارت مستمر کارفرما فعالیت کند.
بنابراین اگر بتوانید رابطه کارگری را اثبات کنید، میتوانید در اداره کار بابت حقوق و مزایای پرداختنشده و سایر حقوق قانونی خود طرح شکایت کنید. اثبات اصل رابطه کار نیز بر عهده شماست و مدارکی مثل قرارداد، پیامهای کاری، حضور در کارگاه، واریزیها، دستورهای کارفرما و شاهد میتواند مؤثر باشد.
اما اگر مرجع رسیدگی قرارداد را پیمانکاری مستقل تشخیص دهد، مطالبه حقالزحمه پیمانکاری در صلاحیت مراجع قضایی خواهد بود، نه اداره کار.
در کارهایی مانند ادمینی، چند حالت میتواند وجود داشته باشد. در حالت فریلنسری، فرد آزادکار است و مشمول قانون کار نیست؛ در این وضعیت، ساعات کار، نحوه انجام کار، ابزار کار و شیوه اجرای کار در اختیار خود انجامدهنده است و فریلنسر صرفاً نتیجه کار را به صاحب کار تحویل میدهد و مبلغ توافقی برای انجام کار مشخص دریافت میکند. اینکه چه میزان زمان برای انجام کار صرف شده یا چند نفر روی آن کار کردهاند، در مبلغ توافقی نقشی ندارد.
در مقابل، در حالت دورکاری یا کار حضوری تحت نظر کارفرما، اگر ساعت کار در اختیار انجامدهنده نباشد، مکلف باشد در ساعات معینی سر کار حاضر شود و کار را با دستور مستقیم یا غیرمستقیم و تحت مقررات کارگاه انجام دهد، این موارد از دلایل قوی برای اثبات رابطه کارگری و کارفرمایی هستند. توضیحی که در این سؤال مطرح شده، بیشتر به همین حالت دوم نزدیک است.