دستورالعمل شماره ۶۱ روابط کار (چگونگی تشکیل و نحوه فعالیت کمیته ستادی)

 در خصوص چگونگی تشکیل و نحوه فعالیت کمیته ستادی

شماره: ۱۲۳۴۴۳ – تاریخ: ۱۴۰۳/۰۷/۲۳

دستورالعمل شماره ۶۱ روابط کار در خصوص چگونگی تشکیل و نحوه فعالیت کمیته ستادی موضوع ماده مذکور و چگونگی ابطال اعتبارنامه نمایندگان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هیات‌های تشخیص و نمایندگان مدیران کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌ها در هیات‌های حل اختلاف 

فصل اول – کلیات

ماده ۱- به استناد ماده ۳۱ آیین‌نامه انتخاب اعضای مراجع حل اختلاف کار، مصوب ۱۴۰۲/۱۲/۲۸ «دستورالعمل چگونگی تشکیل و نحوه فعالیت کمیته ستادی موضوع ماده مذکور و چگونگی ابطال اعتبارنامه نمایندگان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هیات‌های تشخیص و نمایندگان مدیران کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌ها در هیات‌های حل اختلاف» به شرح ذیل تصویب می‌گردد.

ماده ۲- به موجب ماده ۳۵ آیین‌نامه انتخاب اعضای مراجع حل اختلاف کار، اعضای مراجع حل اختلاف کار در رسیدگی و صدور رای با رعایت قوانین و مقررات عمومی کشور، به طور مستقل عمل نموده و دارای استقلال رای هستند و هیچ شخص و مرجعی و همچنین کمیته ستادی موضوع این دستورالعمل را نمی‌تواند در حین رسیدگی در کار آنان دخالت نماید.

ماده ۳- بر اساس ماده ۳۱ و ۳۵ آیین‌نامه انتخاب اعضای مراجع حل اختلاف کار، نحوه رسیدگی به مصادیق سلب عضویت و ابطال اعتبارنامه نمایندگان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هیات‌های تشخیص و نمایندگان مدیران کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌ها در هیات‌های حل اختلاف از طریق کمیته موضوع این دستورالعمل خواهد بود.

فصل دوم – مصادیق سلب عضویت

ماده ۴- به استناد ماده ۳۰ آیین‌نامه انتخاب اعضای مراجع حل اختلاف کار، نمایندگان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هیات‌های تشخیصو نمایندگان مدیران کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌ها در هیات‌های حل اختلاف، در موارد ذیل عضویت خود را از دست می‌دهند و اعتبارنامه آنان باطل می‌گردد.
۱- از دست دادن تابعیت یا کسب تابعیت مضاعف؛
۲- انجام اعمال خلاف موازین اسلامی؛
۳- سلب عدالت و وثاقت؛
۴- پذیرش استعفا از عضویت در مراجع حل اختلاف کار؛
۵- قطع ارتباط با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی؛
۶- فوت؛
۷- جنون یا سفه به موجب حکم دادگاه؛
۸- رای دادگاه مبنی بر محرومیت از حقوق اجتماعی؛
۹- پایان دوره نمایندگی؛
۱۰- احراز حضور در مراجع حل اختلاف کار سراسر کشور به عنوان نمایندگان طرفین دعوا؛
۱۱- غیبت غیر موجه بیش از ۳ جلسه متوالی و یا ۵ جلسه متناوب در طول یک سال؛
۱۲- نقض قوانین و مقررات در هنگام انجام وظیفه در مراجع حل اختلاف کار؛
۱۳- تبعیض یا غرض ورزی و روابط غیر اداری در اجرای قوانین و مقررات در هنگام انجام وظیفه در مراجع حل اختلاف کار؛
۱۴- سو استفاده از مقام و موقعیت؛
۱۵- اعمال و رفتار خلاف شئون شغلی.

ماده ۵- اصل بر برائت است، مگر این‌که مصادیق مقرر در ماده ۴ این دستورالعمل، با استنادات محکم و متقن برای کمیته ستادی احراز گردد.

ماده ۶- در صورت استعفای نمایندگان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هیات‌های تشخیص و نمایندگان مدیران کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌ها در هیات‌های حل اختلاف از عضویت در مراجع حل اختلاف کار، استعفای شخص مذکور در کمیته مطرح گردیده و در صورت پذیرش استعفا توسط کمیته، کمیته جکم بر ابطال اعتبارنامه عضویت وی صادر می‌نماید.

ماده ۷- در خصوص مصادیق جنون و سفه و محرومیت از حقوق اجتماعی، حکم قطعی دادگاه به عنوان مستند ضروری است و کمیته ستادی نمی‌تواند بدون حکم قطعی دادگاه، اعتبارنامه اعضا را ابطال نماید؛ در صورت وجود حکم قطعی دادگاه، کمیته مکلف به ابطال اعتبارنامه خواهد بود.

ماده ۸- در صورت پایان دوره عضویت شخص در مراجع حل اختلاف کار، اعتبارنامه وی به صورت خودکار ابطال می‌گردد و نیازی به طرح موضوع در کمیته ستادی نیست.

ماده ۹- در صورتی‌که نمایندگان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هیات‌های تشخیص و نمایندگان مدیران کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌ها در هیات‌های حل اختلاف، بازنشسته گردند یا از خدمت در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی استعفا دهند یا حکم ازکارافتادگی کلی آن‌ها صادر گردد یا به موجب احکام قطعی «هیات‌های رسیدگی به تخلفات اداری کارمندان»، از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اخراج یا به هر طریق دیگری قطع رابطه استخدامی با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی صورت گیرد؛ عضویت آنان نیز در مراجع حل اختلاف کار خاتمه می‌یابد؛ در این صورت، کمیته ستادی مکلف به ابطال اعتبارنامه آنان برای باقی‌مانده دوره عضویت ایشان خواهد بود.

ماده ۱۰- در صورت صدور حکم توسط هیات‌های بدوی رسیدگی به تخلفات اداری کارمندان که منجر به قطع رابطه استخدامی اعضای مراجع حل اختلاف کار با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی گردد، عضویت آنان در مراجع حل اختلاف کار تا زمان صدور حکم قطعی هیات‌های تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری کارمندان ادامه خواهد یافت؛ چنان‌چه حکم هیات بدوی قطعی شده یا حکم قطعی بر پذیرش قطع رابطه ایشان توسط هیات تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری کارمندان صادر گردد، در این صورت کمیته ستادی مکلف به ابطال اعتبارنامه عضویت آنان در مراجع حل اختلاف کار برای باقی‌مانده دوره عضویت ایشان خواهد بود.

ماده ۱۱- مصادیق مذکور در ماده ۴ این دستورالعمل حصری بوده و در نتیجه کمیته ستادی نمی‌تواند اعتبارنامه نمایندگان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هیات‌های تشخیص و نمایندگان مدیران کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌ها در هیات‌های حل اختلاف را به دلیل مصادیق دیگری غیر از مصادیق مندرج در ماده ۴ این دستورالعمل ابطال نماید.

ماده ۱۲- در صورت وقوع مصادیق مندرج در ماده ۴ این دستورالعمل، رسیدگی و اتخاذ تصمیم درباره موارد ذکر شده و صدور حکم ابطال یا عدم ابطال اعتبارنامه نمایندگان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هیات‌های تشخیص و نمایندگان مدیران کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌ها در هیات‌های حل اختلاف، منحصرا با کمیته ستادی موضوع این دستورالعمل می‌باشد.

فصل سوم – تشکیلات کمیته ستادی

ماده ۱۳- به استناد ماده ۳۱ آیین‌نامه انتخاب اعضای مراجع حل اختلاف کار، «کمیته ستادی رسیدگی به تخلفان نمایندگان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هیات‌های تشخیص و نمایندگان مدیران کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌ها در هیات‌های حل اختلاف» در معاونت روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از افراد ذیل تشکیل می‌گردد.

۱- نماینده اداره کل روابط کار، جبران خدمت و بیمه بیکاری؛
۲- نماینده مرکز بازرسی، ارزیابی عملکرد و ارتباطات مردمی؛
۳- نماینده مرکز حراست؛
۴- نماینده مرکز امور حقوقی.

ماده ۱۴- نماینده اداره کل روابط کار، جبران خدمت و بیمه بیکاری به پیشنهاد مدیر کل روابط کار، جبران خدمت و بیمه بیکاری توسط معاون روابط کار وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی منصوب می‌گردد.

ماده ۱۵- نمایندگان مرکز بازرسی، ارزیابی عملکرد و ارتباطات مردمی، مرکز حراست و مرکز امور حقوقی ظرف ده روز از درخواست کتبی مدیر کل روابط کار، جبران خدمت و بیمه بیکاری، توسط روسای مراکز مذکور به اداره کل روابط کار، جبران خدمت و بیمه بیکاری معرفی می‌گردند.

ماده ۱۶- اعضای کمیته ستادی باید کارمند رسمی یا پیمانی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بوده و در پست سازمانی واحد مربوطه به خدمت گرفته شده باشند.

ماده ۱۷- مدت عضویت در کمیته ستادی دو سال می‌باشد؛ لیکن تمدید عضویت اعضا بلامانع است.

ماده ۱۸- اعتبارنامه عضویت در کمیته ستادی توسط معاون روابط کارِ وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و با قید مدت دو سال و درج تاریخ شروع و پایان عضویت صادر می‌گردد.

ماده ۱۹- نماینده اداره کل روابط کار، جبران خدمت و بیمه بیکاری، رییس کمیته بوده و اداره جلسات، انجام مکاتبات و سایر وظایف اداری کمیته را بر عهده خواهد داشت؛ ابلاغ دعوت‌نامه‌ها، تصمیمات و مکاتبات کمیته با امضای رییس کمیته خواهد بود.

ماده ۲۰- رییس کمیته مکلف است به طور کتبی با قید زمان و مکان رسیدگی، اعضای کمیته را به جلسه رسیدگی دعوت نماید.

ماده ۲۱- جلسه کمیته ستادی با حضور تمامی اعضا رسمیت می‌یابد؛ در صورت عدم حضور هر یک از اعضا جلسه تجدید می‌گردد.

ماده ۲۲- اعضای کمیته مکلف به حضور در جلسه هستند، مگر آن‌که عذر موجه داشته باشند؛ جهات ذیل عذر موجه محسوب می‌گردد:
۱- قوه قهریه از قبیل سیل، زلزله، آتش سوزی و نظایر آن تا سه ماه تمام؛
۲- بازداشت یا حبس تا سه ماه تمام؛
۳- مرخصی اعم از استحقاقی یا استعلاجی یا بدون حقوق یا نظایر آن تا سه ماه تمام؛
۴- مرگ اجداد یا والدین یا همسر یا خواهر یا برادر یا اولاد یا اولادِ اولاد؛

ماده ۲۳- در صورت وقوع حالات مقرر در بندهای یک، دو و سه ماده ۲۲ این دستورالعمل، تا مدت سه ماه تمام، فرد دیگری با رعایت مقررات این دستورالعمل از طرف واحد مروبطه معرفی و جایگزین عضو غایب خواهد شد. اعتبارنامه عضویت فرد مزبور با قید مدت سه ماه و درج تاریخ شروع و پایان آن توسط معاون روابط کار وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی صادر خواهد شد.

ماده ۲۴- در صورت اتمام مهلت مقرر در بندهای یک، دو و سه ماده ۲۲ این دستورالعمل و اتمام مهلت عرفی موضوع بند چهار ماده مذکور و عدم حضور فرد در جلسه کمیته، اعتبارنامه عضویت وی در کمیته توسط معاون روابط کار وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی ابطال می‌گردد. انتخاب نفر جایگزین برای عضویت در کمیته برای مدت باقی‌مانده طبق مقررات این دستورالعمل خواهد بود.

ماده ۲۵- در صورت عدم حضور اعضای کمیته بدون عذر موجه دو بار متوالی یا سه بار متناوب در طول یک سال، اعتبارنامه عضویت آنان در کمیته ستادی توسط معاون روابط کار وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی ابطال می‌گردد؛ انتخاب نفر جایگزین برای عضویت در کمیته برای مدت باقی‌مانده طبق مقررات این دسترالعمل خواهد بود.

ماده ۲۶- در صورت انتقال یا مامور شدن عضو کمیته به واحد دیگری، عضویت فرد در کمیته سلب و اعتبارنامه عضویت وی توسط معاون روابط کار ابطال می‌گردد. انتخاب نفر جایگزین برای عضویت در کمیته برای مدت باقی‌مانده طبق مقررات این دستورالعمل خواهد بود.

فصل چهارم – آیین رسیدگی

ماده ۲۷- اشخاص ذیل می‌توانند در خصوص مصادیق مقرر در ماده ۴ این دستورالعمل از نمایندگان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هیات‌های تشخیص و نمایندگان مدیران کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هیات‌های حل اختلاف به کمیته ستادی شکایت یا گزارش نمایند:
۱- مراجع نظارتی برون سازمانی؛
۲- مراجع نظارتی درون سازمانی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی؛
۳- شخص مدیر کل روابط کار، جبران خدمت و بیمه بیکاری؛
۴- شخص مدیران کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌ها که نماینده طرف شکایت در مراجع حل اختلاف آن استان عضو باشد؛

ماده ۲۸- شکایت یا گزارش وارده توسط مراجع مذکور در ماده ۲۷ این دستورالعمل در دبیرخانه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ثبت می‌گردد.

ماده ۲۹- اعضای کمیته ستادی نمی‌توانند شکایت یا گزارشی از تخلفات نمایندگان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هیات‌های تشخیص و نمایندگان مدیران کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌ها در هیات‌های حل اختلاف را در دبیرخانه وزارت مذکور ثبت نمایند.

ماده ۳۰- شکایات و گزارشات ثبت شده در دبیرخانه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی توسط مدیر کل روابط کار، جبران خدمت و بیمه بیکاری به رییس کمیته ارجاع می‌گردد.

ماده ۳۱- شکایات و گزارشات ثبت شده به ترتیب تاریخ ارجاع، توسط کمیته در کمیته ستادی مطرح می‌گردد؛ لیکن چنان‌چه ضرورت ایجاب نماید، با تشخیص اکثریت اعضای کمیته رسیدگی به پرونده خارج از نوبت صورت خواهد گرفت.

ماده ۳۲- شروع فرایند رسیدگی توسط کمیته ستادی بعد از ارجاع شکایت یا گزارش خواهد بود. بنابراین کمیته ستادی نمی‌تواند با اطلاع اعضای خود از موضوع و بدون ارجاع گزارش یا شکایت به موضوع رسیدگی کند.

ماده ۳۳- کمیته ستادی صرفا به شکایات و گزارشات ارجاع شده از عملکرد نمایندگان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در هایت‌های تشخیص و نمیاندگان مدیران کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان‌ها در هیات‌های حل اختلاف که جزو مصادیق مقرر در ماده ۴ این دستورالعمل هستند، رسیدگی می‌نماید. رسیدگی به شکایات و گزارشات اشخاص و مراجع از عملکرد نمایندگان کارگران و کارفرمایانعضو مراجع حل اختلاف کار در صلاحیت کمیته استانی موضوع ماده ۲۹ آیین‌نامه انتخاب اعضای مراجع حل اختلاف کار می‌باشد.

ماده ۳۴- کمیته ستادی مکلف است که شکایت یا گزارش ارجاعی را بررسی کرده و در صورتی که آن را از اساس نادرست تشخیص دهد نسبت به مختومه نمودن آن اقدام نماید؛ در این این صورت به منظور ابلاغ آن به طرف شکایت، آن را به اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان ارسال نماید.

ماده ۳۵- ابلاغ دعوت‌نامه‌ها و مکاتبات کمیته به طرف شکایت در استان توسط مدیر روابط کار اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان صورت می‌گیرد. مدیر روابط کار مکلف است حداکثر ظرف مدت یک هفته اوراق را ابلاغ و در نسخه دوم ابلاغ‌نامه امضای طرف شکایت را اخذ و نسخه دوم را جهت درج در پرونده به کمیته ستادی ارسال نماید.

ماده ۳۶- طرف شکایت می‌تواند ظرف مدت ده روز از تاریخ ابلاغ شکایت یا گزارش واصله به وی، پاسخ کتبی خود را به کمیته ستادی ارسال نماید. عدم ارسال پاسخ مانع از رسیدگی و اتخاذ تصمیم توسط کمیته نخواهد بود.

ماده ۳۷- بعد از گذشتن موعد دفاع طرف شکایت، صرف نظر از وصل یا عدم وصول پاسخ از ناحیه وی، کمیته ایشان را برای استماع اظهارات و دفاعیات به جلسه دعوت می‌نماید؛ عدم حضور مانع از اتخاذ تصمیم نخواهد بود.

ماده ۳۸- کمیته در صورت ضرورت مکلف است که شاکی یا گزارش دهنده را به جلسه رسیدگی دعوت نماید. عدم حضور مانع از رسیدگی و اتخاذ تصمیم نخواهد بود.

ماده ۳۹- بعد از قرائت شکایت یا گزارش ارجاعی و دفاع کتبی طرف شکایت و استماع دفاعیات وی در جلسه و بررسی‌های انجام شده توسط کمیته، خاتمه رسیدگی اعلام و در همان جلسه یا حداکثر ظرف یک هفته با حضور تمام اعضا اتخاذ تصمیم می‌گردد.

ماده ۴۰- تصمیم کمیته شامل اعتبارنامه یا عدم ابطال اعتبارنامه خواهد بود.

ماده ۴۱- تمامی تصمیمات کمیته در صورت جلسه نوشته شده و در پرونده بایگانی می‌گردد.

ماده ۴۲- کمیته به هیچ وجه نمی‌تواند بدون اتخاذ تصمیم، پرونده را مختومه نماید.

ماده ۴۳- اتخاذ تصمیم ابطال یا عدم ابطال اعتبارنامه با رای اکثریت اعضای کمیته ستادی (۳ از ۴) و به صورت محرمانه و کتبی خواهد بود. هر یک از اعضای کمیته یک رای خواهند داشت.

ماده ۴۴- در صورتی که آرای اعضای کمیته، مساوی (۲-۲) گردد، تصمیم بر عدم ابطال اعتبارنامه صادر خواهد شد.

ماده ۴۵- تصمیم کمیته ستادی توسط رییس کمیته جهت ابلاغ به طرف شکایت به اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان مربوطه ارسال می‌شود.

ماده ۴۶- مدیر کل روابط اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان مکلف است حداکثر ظرف مدت یک هفته تصمیمات کمیته را به طرف شکایت ابلاغ نماید و در نسخه دوم ابلاغ‌نامه امضای طرف شکایت را اخذ و نسخه دوم را جهت درج در پرونده به کمیته ستادی ارسال نماید. در صورتی که طرف شکایت از دریافت تصمیمات، مکاتبات و دعوت‌نامه‌های کمیته خودداری نماید مدیر روابط کار این موضوع در نسخه دوم ابلاغ‌نامه گواهی نموده و نسخه دوم را جهت درج در پرونده به کمیته ستادی ارسال می‌نماید. تاریخ گواهی مدیر روابط کار تاریخ ابلاغ به طرف شکایت محسوب خواهد شد.

ماده ۴۷- از تاریخ ابلاغ تصمیم ابطال اعتبارنامه به طرف شکایت، عضو مرجع حل اختلاف کار حق حضور در جلسات هیات تشخیص یا هیات حل اختلاف را نخواهد داشت.

ماده ۴۸- کمیته مکلف است در صورت ابطال اعتبارنامه عضو مرجع حل اختلاف کار، نام‌برده را برای رسیدگی انظباطی به تخلف صورت گرفته یه هیات تخلفات اداری کارمندان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی معرفی نماید. این موضوع در ذیل تصمیم کمیته درج خواهد شد.

ماده ۴۹- فرآیند رسیدگی در کمیته به صورت فیزیکی خواهد بود و تمامی مکاتبات در پرونده فرد بایگانی می‌گردد؛ لیکن معاونت روابط کار می‌تواند تمام یا بخشی از فرایند رسیدگی را الکترونیکی نماید.

ماده ۵۰- این دستورالعمل در ۵۰ ماده تهیه شده و از تاریخ ابلاغ لازم‌الاجرا بوده و دستورالعمل شماره ۵۳ روابط کار و تمامی مقررات مغایر با آن منسوخ می‌گردد.

علی‌حسین رعیتی‌فرد
معاون روابط کار