مرخصی قانون کار در ماه و در سال چقدر است؟

میزان مرخصی قانون کار در ماه و سال

مرخصی قانون کار در راستای حمایت از کارگران و افزایش سطح سلامت جسمانی و روانی و افزایش سطح رفاه کارگران پیش‌بینی شده است. انواع مرخصی در قانون کار وجود دارند که برخی با مزد و برخی بدون مزد هستند. مهم‌ترین مرخصی کارگران که معمولا با عنوان “مرخصی” شناخته می‌شود مرخصی استحقاقی است. دومین نوع مرخصی که تمام شاغلان و حقوق بگیران حق استفاده از آن را دارند مرخصی استعلاجی است. این دو نوع مرخصی عمومیت دارد و سایر انواع مرخصی‌ها نیز در قانون وجود دارد که در ادامه صرفا به موضوع مرخصی استحقاقی پرداخته می‌شود و سایر انواع مرخصی در مقالات دیگر توضیح داده خواهد شد.

انواع مرخصی در قانون کار از لحاظ با و بدون حقوق بودن

مرخصی‌های با حقوق (با مزد)

منظور از مرخصی‌های با حقوق و با مزد این است که کارگر با دریافت مرخصی سر کار حاضر نمی‌شود ولی برای روزی که اشتغال نداشته است تمام حقوق و مزایای قانونی و بیمه پرداخت می‌شود. مدت مرخصی‌های با حقوق جزو سوابق از لحاظ کاری، بیمه و بازنشستگی محسوب می‌شوند. برخی مرخصی‌های با حقوق و مزد عبارتند از مرخصی استحقاقی، اضطراری.

مرخصی های بدون حقوق کارگران

همانطور که از عنوان این مرخصی‌ها مشخص است با آن که کارگر از عنوان مرخصی استفاده کرده است ولی برای این مدت حقوق و مزد و مزایا تعلق نمی‌گیرد. مانند مرخصی تحصیلی، مرخصی حج و … .

مرخصی استحقاقی

در ماده ۶۴ قانون کار مرخصی استحقاقی برای کارگران شاغل در مشاغل عادی تعیین شده است. مرخصی استحقاقی یکی از انواع مرخصی در قانون کار است که در متن این ماده قانونی نوشته شده است که هر کارگر می‌تواند در طول سال ۳۰ روز با احتساب ۴ روز جمعه از مرخصی استحقاقی استفاده نماید. این نوع مرخصی با مزد است. در ادامه به چند سوال مهم در ارتباط با تعداد مرخصی در ماه و سال با استناد به قانون پاسخ داده می‌شود.

• میزان مرخصی کارگران چقدر است؟
• منظور از ۳۰ روز با احتساب ۴ روز جمعه چیست؟
• آیا تعداد مرخصی در ماه کارگران ۲۶ روز است یا ۳۰ روز؟

کارگران مجاز هستند از مرخصی استحقاقی به صورت روزانه و ساعتی استفاده نمایند. ممکن است کارگری کل مرخصی سالانه خود را یک جا استفاده نماید. در این حالت در داخل ۳۰ روز ۴ جمعه واقع می‌شود. از این مدت ۲۶ روز کاری و ۴ روز غیر کاری مرخصی هستند. از این مساله چنین نتیجه‌گیری می‌شود که منظور قانونگذار مرخصی استحقاقی را ۲۶ روز کاری تعیین کرده است و چنانچه تعطیلات رسمی در بین مرخصی کارگران قرار گیرند جزو مرخصی استحقاقی و ۲۶ روز محسوب نمی‌شوند.

به عنوان مثال کارگری از سه شنبه لغایت یک شنبه هفته بعد در مرخصی استحقاقی باشد. کل مدتی که کارگر مرخصی رفته ۶ روز است ولی چون یکی از روزها جمعه و تعطیل رسمی است بنابراین ۵ روز از میزان مرخصی کارگر کسر می‌شود.

میزان مرخصی بر حسب روز و ساعت در سال و ماه

پس چنین نتیجه می‌گیریم که: از تقسیم ۲۶ روز مرخصی استحقاقی سالانه به تعداد ماه‌های سال که ۱۲ است تعداد مرخصی در ماه کارگران قانون کار به مدت ۲.۱۶ روز خواهد شد. برای محاسبه دقیق و راحت تر و اینکه ساده‌تر بتوانیم بدانیم میزان مرخصی کارگران چقدر است؟ بهتر است محاسبه را به صورت ساعتی انجام دهیم.

هر روز کاری در قانون کار ۷ ساعت و ۲۰ دقیقه تعیین شده است که اگر بخواهیم به صورت محاسبات ده دهی و ماشین حساب انجام دهیم باید رقم ۷.۳۳۳۳ در نظر گرفته شود. با ضرب ۲۶ روز مرخصی در ۷.۳۳۳۳ رقم تقریبی ۱۹۱ ساعت حاصل می شود. بنابراین مرخصی سالانه کارگران ۱۹۱ ساعت است و مرخصی ماهانه کارگران ۱۶ ساعت خواهد بود. البته این ارقام به صورت جزئی به بالا رند شده‌اند.

تعیین مرخصی در قرارداد کار

در خصوص تعیین مرخصی در قرارداد کار نیز سوالات زیادی مطرح می‌شود که این موضوع در ادامه این مقاله از کارتابان بررسی می‌شود. همانطور که در قسمت قبلی ذکر شد در ماده ۶۴ قانون کار حداقل میزان مرخصی استحقاقی ۲۶ روز کاری در سال تعیین شده است. بدیهی است چنانچه قراردادکار کارگری کمتر از یک سال باشد این مدت به نسبت آن محاسبه می‌شود. به عنوان مثال چنانچه قرارداد کارگری ۶ ماه باشد مرخصی سالانه وی حداقل ۱۳ روز خواهد بود.

برای تعیین انواع مرخصی در قانون کار در متن قرارداد کار دو حالت می‌توان پیش بینی کرد که: الف: در متن قرارداد کار مدت مرخصی مشخص نشود و ب: در متن قرارداد کار مدت مرخصی قید شود.

نوشتن میزان مرخصی در متن قرارداد کار

با توجه به اینکه اصل این است که خلاف مقررات آمره نمی‌توان توافق انجام داد و در صورت توافق به کمتر از حداقل‌های قانون کار این توافق باطل شناخته می‌شود کارفرما و کارگر می‌توانند به مدت مرخصی برابر یا بیشتر از مدت تعیین شده در قانون کار توافق نمایند. چند نمونه از توافق در متن قراردادکار برای اینکه میزان مرخصی کارگران چقدر است به صورت زیر می‌تواند باشد:

• میزان مرخصی سالانه ۲۶ روز کاری با مزد و بیمه و احتساب در سابقه کار خواهد بود. (توافق صحیح)
• میزان مرخصی سالانه ۴۰ روز کاری با مزد و بیمه و احتساب در سابقه کار خواهد بود. (توافق صحیح)
• میزان مرخصی سالانه ۲۰ روز کاری با مزد و بیمه و احتساب در سابقه کار خواهد بود. (توافق باطل)

عدم درج میزان مرخصی در متن قرارداد کار

مواردی که حداقل آن در قانون کار مشخص شده است برای کار الزامی هستند. بنابراین اگر در متن قرارداد کار تعداد مرخصی در ماه و یا سال قید نشود حداقل میزان مرخصی قانون کار به مدت ۲۶ روز در سال برای کارگر قابل استفاده خواهد بود. بنابراین عدم درج مرخصی در متن قرارداد کار مشکلی برای کارگر و کارفرما بوجود نمی‌آورد.

برای تنظیم قرارداد کار اینجا کلیک کنید.

انواع مرخصی در قانون کار