فرایند بررسی و اعمال آرای مربوط به مشاغل سخت و زیانآور را میتوان بهطور خلاصه در سه مرحله بررسی کرد:
۱. ثبت درخواست و تکمیل فرم شماره ۱
در این مرحله، متقاضی مشخصات و سوابق شغلی خود را در فرم درخواست درج میکند. عنوان شغلی یکی از اطلاعات مهم این فرم است و بررسی سخت و زیانآور بودن شغل نیز بر اساس عنوان و شرایط شغلی اعلامشده انجام میشود.
۲. بررسی شغل در کمیتههای بدوی و تجدیدنظر
کمیتههای بدوی و در صورت اعتراض، کمیته تجدیدنظر، شرایط شغلی اعلامشده در درخواست را بررسی و درباره سخت و زیانآور بودن آن اظهارنظر میکنند. در نهایت، رأی کمیته به متقاضی و سازمان تأمین اجتماعی ابلاغ میشود.
۳. بررسی رأی در سازمان تأمین اجتماعی و تطبیق سوابق
پس از صدور رأی، سازمان تأمین اجتماعی هنگام بررسی شرایط بازنشستگی باید رأی صادرشده را با سوابق بیمهای فرد تطبیق دهد. یکی از موارد مهم در این مرحله، تطبیق عنوان شغلی مندرج در رأی کمیته با عنوان شغلی ثبتشده در سوابق بیمهای است.
چنانچه عنوان شغلی رأی با عنوان شغلی موجود در سوابق بیمهای مطابقت داشته باشد، از این جهت مشکلی وجود نخواهد داشت. اما اگر بین این دو عنوان مغایرت وجود داشته باشد، موضوع بهعنوان مغایرت شغلی مطرح میشود.
البته در مواردی که دو عنوان شغلی از نظر ماهیت و وظایف شغلی با یکدیگر مشابه باشند، ممکن است با ارائه مدارک و مستندات لازم، اشتغال واقعی فرد در شغل موردنظر احراز و مغایرت برطرف شود.
در مورد مطرحشده، نکته مهم این است که عنوان شغلی پس از صدور رأی کمیته سخت و زیانآور و به موجب رأی مرجع قانونی اصلاح شده است. بنابراین، اگر عنوان شغلی جدید با عنوان شغلی مندرج در رأی قبلی کمیته متفاوت باشد، سازمان تأمین اجتماعی نمیتواند صرفاً بر اساس عنوان قبلی، بدون بررسی مغایرت ایجادشده، رأی را در مورد عنوان جدید اعمال کند.
در چنین شرایطی، اگر عنوان شغلی اصلاحشده در زمان صدور رأی قبلی کمیته مطرح نبوده و کمیته درباره آن عنوان اظهارنظر نکرده باشد، درخواست بررسی مجدد آن عنوان میتواند برای رفع مغایرت میان رأی کمیته و سوابق بیمهای ضرورت پیدا کند؛ زیرا سازمان تأمین اجتماعی اصولاً نمیتواند عنوان شغلیای را که در رأی کمیته مورد بررسی قرار نگرفته، به استناد همان رأی بهعنوان شغل سخت و زیانآور تلقی کند.
بنابراین، صرف اصلاح عنوان شغلی در سوابق بیمهای به معنای بیاعتبار شدن رأی قبلی کمیته نیست؛ بلکه باید مشخص شود رأی قبلی دقیقاً درباره چه عنوان شغلی و چه دورهای صادر شده و عنوان اصلاحشده نیز مربوط به همان دوره و همان نوع کار است یا خیر.
در نتیجه، برای تشخیص اینکه اقدام شعبه تأمین اجتماعی در پرونده شما صحیح است یا موجب تأخیر غیرضروری در بازنشستگی شده، باید عنوان شغلی مندرج در رأی کمیته، عنوان شغلی اصلاحشده در سوابق بیمهای، مدت دوره موردنظر و متن رأی مرجع اصلاحکننده عنوان شغلی با یکدیگر مقایسه شوند.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه پاسخ سوالات زیر را نیز مطالعه کنید:
برای اصلاح عناوین شغلی گذشته چه اقداماتی باید انجام شود؟
هزینه و جریمه اصلاح عنوان شغلی در بیمه تامین اجتماعی قانونی است؟ چطور می توان اعتراض کرد؟
فرم شماره ۱، ۲ و ۴ بررسی و تطبیق مشاغل در کارهای سخت و زیان آور