مرخصی بارداری، زایمان و شیردهی
قانون کار برای زنان شرایط کار ویژه ای متمایز با مردان در نظر گرفته است. شرایط کار کارگران زن در مواد ۷۵ لغایت ۷۸ قانون کار تعیین شده است. آخرین قوانین و اصلاحات مرخصی بارداری، زایمان و شیردهی ذر این مقاله ارائه میشود.
مرخصی بارداری و زایمان
مرخصی بارداری و زایمان در ماده ۷۶ قانون کار تصویب شده است.
متن ماده ۷۶ قانون کار
مرخصی بارداری و زایمان کارگران زن جمعا” ۹۰ روز است. و حتی الامکان ۴۵ روز از این مرخصی باید پس از زایمان مورد استفاده قرار گیرد برای زایمان توامان ۱۴ روز به مدت مرخصی اضافه می شود.
تبصره1- پس از پایان مرخصی زایمان ، کارگر زن به کار سابق خود باز می گردد و این مدت با تائید سازمان تامین اجتماعی جزء سوابق خدمت وی محسوب می شود.
تبصره2- حقوق ایام مرخصی زایمان طبق مقررات قانون تامین اجتماعی پرداخت خواهد شد.
پس از تصویب قانون اصلاح قوانین تظیم جمعیت و خانواده در سال ۱۳۹۲ هیات وزیران در جلسه مورخه ۱۶/۴/۱۳۹۲ با استناد به تبصره ۲ ماده واحده قانون اصلاح قوانین تظیم جمعیت و خانواده موارد زیر را تصویب نموده است:
۱- مدت مرخصی زایمان (یک قلو و دوقلو) زنان شاغل در بخش های دولتی و غیر دولتی ۹ ماه تمام با پرداخت حقوق و فوقالعادههای مربوط تعیین میشود. همسران افراد یاد شده نیز از دو هفته مرخصی اجباری تشویقی برخوردار میشوند.
۲- مفاد این تصویبنامه به مادرانی که سن فرزند آنان به نه ماهگی نرسیده است تسری مییابد و مدت مرخصی آنان تا نه ماهگی نوزاد افزایش مییابد.
۳- تاریخ اجرای این تصویب نامه از زمان لازمالاجرا شدن قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده مصوب ۱۳۹۲ تعیین میشود.
پس از تصویبنامه فوق مرخصی زایمان موضوع ماده ۷۶ قانون کار از ۹۰ روز به ۹ ماه افزایش یافت. بنابراین در حال حاضر مرخصی زایمان ۹ ماه است.
مرخصی شیر دهی
از آنجا که تغذیه کودک با شیر مادر اهمیت بسیار بالایی در سلامت مادر و فرزند دارد و این موضوع هم به صورت علمی به اثبات رسیده و هم در مجموعه آیات و روایات اسلامی نیز مورد تاکید قرار گرفته است.
والوالدات یرضعن اولادهن حولین کاملین لمن أراِد أن یتمّ الرضاعة و…
مادران فرزندانشان را تا دو سال تمام شیر میدهند. (بقره، ۲۳۳)
بنابراین در قانون کار جمهوری اسلامی ایران نیز این مساله دیده شده و برابر با ماده ۷۸ قانون کار کارفرما مکلف است به مادران شیرده تا پایان دو سالگی کودک پس از هر سه ساعت کار نیم ساعت مرخصی شیردهی (فرصت شیردادن) بدهد.
متن ماده ۷۸ قانون کار:
ماده ۷۸- در کارگاههایی که دارای کارگر زن هستند کارفرما مکلف است به مادران شیرده تا پایان دو سالگی کودک پس از هر سه ساعت ، نیم ساعت فرصت شیر دادن بدهد. این فرصت جزو ساعات کار آنان محسوب می شود و همچنین کارفرما مکلف است متناسب با تعداد کودکان و با در نظر گرفتن گروه سنی آنها مراکز مربوط به نگهداری کودکان (از قبیل شیرخوارگاه، مهد کودک و…) را ایجاب نماید .
تبصره- آییننامه اجرایی، ضوابط تاسیسات و اداره شیرخوارگاه و مهدکودک توسط سازمان بهزیستی کل کشور تهیه و پس از تصویب وزیر کار و امور اجتماعی به مرحله اجرا گذاشته میشود.
در صورتی که به دلیل فاصله زیاد بین محل نگهداری کودک تا کارگاه مادر شیرده میتواند به جای دو نوبت نیم ساعته یک ساعت به صورت یکجا از مرخصی شیردهی استفاده نماید.
در صورت عدم استفاده از مرخصی شیردهی کارگر نمیتواند ادعای پرداخت پول معادل آن را به عنوان اضافه کاری نماید.
مصوبه هیات وزیران برای مرخصی بارداری، زایمان و شیردهی
تصویبنامه در خصوص مدت مرخصی زایمان (یک قلو و دوقلو) زنان شاغل در بخشهای دولتی و غیر دولتی و دو هفته مرخصی اجباری (تشویقی) همسران
تاریخ تصویب: 1392/04/16 شماره ابلاغیه: ۹۲۰۹۱/ت46527ه تاریخ ابلاغیه: 1392/04/19
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی – معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۹۲/۰۴/۱۶ به استناد تبصره ۲ ماده واحده قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده – مصوب ۱۳۹۲ – تصویب نمود:
۱- مدت مرخصی زایمان (یک قلو و دوقلو) زنان شاغل در بخشهای دولتی و غیردولتی نه ماه تمام با پرداخت حقوق و فوقالعادههای مربوط تعیین میشود. همسران افراد یاد شده نیز از دو هفته مرخصی اجباری (تشویقی) برخوردار میشوند.
۲- مفاد این تصویبنامه به مادرانی که سن فرزند آنان به نه ماهگی نرسیده است تسری مییابد و مدت مرخصی آنان تا نه ماهگی نوزاد افزایش مییابد.
۳- تاریخ اجرای این تصویبنامه از زمان لازمالاجرا شدن قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده – مصوب ۱۳۹۲ – تعیین میشود.
محمدرضا رحیمی
معاون اول رییس جمهور
سلام. من در ماه دوم مرخصی زایمان بسر میبرم. آیا کمک هزینه بارداری هر ماه پرداخت میشود یا همچنان ابلاغ نشده است؟ و اینکه قصد دادم بعد از شش ماه به محل کار بازگردم. ساعت شیردهی چگونه خواهد بود برای من؟
سلام
غرامت ایام مرخصی زایمان در بار اول معمولا به دلیل مراحل اداری ممکن است با تاخیر واریز شود.
مرخصی زایمان به ۹ ماه افزایش یافته است میتوانید تا ۹ ماه استفاده نمایید.
مرخصی شیردهی برای فرزند تکی هر روز یک ساعت است.
پس از اتمام مرخصی شیردهی در پایان دو سالگی فرزند میتوانید تا پایان ۶ سالگی فرزند روزانه یک ساعت از کاهش ساعات کار مادران شاغل دارای شرایط خاص استفاده نماییید.
سلام من. معلم هستم و رسمی آموزش پرورش با ۹سال سابقه
شرایط بنده برای استفاده از ساعات شیردهی چگونه است؟دخترم۱۲ماهه هست
سلام
قانون کاهش ساعت کار بانوان شاغل دارای شرایط خاص
ماده واحده ساعات کار هفتگی بانوان شاغل اعم از رسمی، پیمانی و قراردادی که موظف به چهل و چهار ساعت کار در هفته هستند اما دارای معلولیت شدید یا فرزند زیر شش سال تمام یا همسر یا فرزند معلول شدید یا مبتلا به بیماری صعبالعلاج میباشند و یا زنان سرپرست خانوار شاغل در دستگاههای اجرائی موضوع ماده (۲۲۲) قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۹/۱۰/۱۵ و بخش غیردولتی اعم از مشمولان قانون کار و قانون تأمین اجتماعی بنا به درخواست متقاضی از دستگاه اجرائی مستخدم و تأیید سازمان بهزیستی کشور یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یا دادگستری، سی و شش ساعت در هفته با دریافت حقوق و مزایای چهل و چهار ساعت تعیین میشود.
تبصره یک : تأیید میزان و شدت معلولیت توسط سازمان بهزیستی، بیماران صعبالعلاج توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، فرزندان زیر شش سال با ارائه شناسنامه معتبر و زنان سرپرست خانوار با ارائه اسناد مثبته یا گواهی دادگاه معتبر خواهد بود.
تبصره دو : زمان شروع و خاتمه کار در اجرای این قانون با توافق مشمولان و مسئولان مربوط آنان تعیین میگردد.
تبصره سه : کارفرمایان بخش غیردولتی از اعمال تخفیف پلکانی و یا تأمین بخشی از حق بیمه سهم کارفرما برخوردار میشوند.
تبصره چهار : بانوانی که بر اساس سایر مقررات از امتیاز کاهش ساعت کار بهرهمند هستند تا زمانی که از مقررات مزبور استفاده میکنند و یا دستگاههای تابع مقررات اداری و استخدامی خاص که امتیازات مشابه این قانون را دارند، از شمول این قانون مستثنی میباشند.
تبصره پنج : در صورتی که مشمولان این قانون، همزمان شرایط استفاده از امتیاز آن و مرخصی ساعتی شیردهی را داشته باشند و یا همزمان دارای شرایط مختلف مصرح در این قانون باشند، حق انتخاب یکی از امتیازات پیش بینی شده را دارند.
تبصره شش : به منظور تأمین امنیت شغلی مشمولان این قانون در دوران استفاده از مزایای آن، دستگاههای اجرائی و کارفرمایان بخش غیردولتی مشمول این قانون نمیتوانند به صرف استفاده بانوان از مزایای کاهش ساعات کار، آنان را اخراج کنند یا حل خدمت جغرافیایی آنها را تغییر دهند. هرگونه اخراج، جابهجایی و استخدام جایگزین آنان ممنوع است.
تبصره هفت : اعمال احکام این قانون، برای آن دسته از کارکنانی که پیش از تصویب این قانون در بخش غیردولتی به کار گرفته شده اند منوط به تأمین نظر کارفرما توسط دولت است
سلام لطفا راهنمایی بفرمایید بعد دو سال استفاده از پاس شیر بند که فرزند زیر ۶ سال دارم هم میتونم از مرخصی یک ساعت استفاده کنم یا خیر؟
سلام
بله
سلام
همزمان میتوان هم از حق شیر یک ساعت استفاده کنم و هم از کاهش ساعت کاری مادران شاغل که فرزند زیر شش سال دارند یعنی کارمندی هستم که یه فرزند شیرخوار دارم و یه فرزند ۵ ساله ، حالا مشمول مرخصی هر دو مورد میشم؟ یا فقط از یکیش میتونم استفاده کنم.
خواهش میکنم جواب بدین
سلام
طبق تبصره ۵ قانون کاهش ساعات کار بانوان شاغل دارای شرایط خاص مصوب ۱۳۹۶/۰۶/۰۲ مجلس شورای اسلامی چنانچه بانوان شاغل همزمان هم شرایط استفاده از مرخصی کاهش ساعات کار برای فرزند زیر ۶ سال را داشته و هم شرایط استفاده از مرخصی شیردهی را داشته باشند فقط حق استفاده از یکی از آنها را دارند.
تبصره۵ ـ در صورتی که مشمولان این قانون، همزمان شرایط استفاده از امتیاز آن و مرخصی ساعتی شیردهی را داشته باشند و یا همزمان دارای شرایط مختلف مصرح در این قانون باشند، حق انتخاب یکی از امتیازات پیشبینیشده را دارند.
با سلام
من مرخصی زایمان برگشت به کار داشتم و در حال حاضر شروع ساعت کار در شرکت ما از ۷.۳۰ تا ۱۶ بعدظهر میباشد لطفا راهنمایی بفرمایید که چند ساعت پاس شیر برای این مدت ساعت کاری در روز دارم همچنین برای منم یک ساعت مرخصی گودکان زیر ۶ سال دارم و کلا جمع این دو تا چقدر میشه.ممنون
با سلام
من توی دانشگاه آزاد کار میکنم. تا قبل از کرونا این بخشنامه اجرا میشد ولی با دورکاری و تعطیلی بعضی از روزها به طبع ستاد کرونا ٰٰاین بخشنامه منتفی شد حال با بازگشت شرایط عادی واحد دانشگاهی همچنان زیر بار اعمال بخشنامه نمیره آیا از نهادی میتونیم پیگیر بشیم؟
سلام
اگر از کارکنان مشمول قانون کار دانشگاه آزاد باشید می توانید از اداره کار پیگیری نمایید.
با سلام. آیا قانونی وجود دارد که کارفرما نتواند در زمان شیردهی عدم تمدید قرارداد کند؟؟
سلام
در حال حاضر خیر. در صورتی که قرارداد کار موقت باشد پس از اتمام مدت قرارداد کار هیچ یک از طرفین الزامی به تمدید و یا تجدید قرارداد کار ندارند.
توروخدا قانون یا ماده ای که نوشته نگهداری از فرزند تا ۶ سال یک ساعت مراقبت تعلق میگیره به من بگید. لطفااااا
سلام
قانون کاهش ساعات کار بانوان شاغل دارای شرایط خاص
سلام با توجه به این که ۱ ساعت و نیم زود تر از کار بیام بیرون به دلیل شیردهی، اضافه کار اگر بمونم از چه ساعتی حساب میشود؟ یعنی اضافه کار از بعد از این یک ساعت و نیم حساب میشود؟
با سلام
اضافه کار برمبنای ساعات کار موظفی محاسبه می شود و اگر از مرخصی شیردهی استفاده نکنید به منزله اضافه کاری نیست و باید از آن استفاده کنید در غیر اینصورت باطل می شود.
سلام، چنانچه ساعت کاری ۷ ساعت در روز باشد در مجموع چند ساعت مرخصی شیردهی تعلق می گیرد؟ عرف شرکت ما ۲ ساعت مرخصی شیردهی در صورت موافقت مدیریت هست و تا الان به همه دادند ولی برای من موافقت نکردن کاری میشه کرد که دو ساعت را گرفت یا خیر؟
سلام
لطفا این مقاله را مطالعه نمایید کامل توضیح داده شده است.
مرخصی شیردهی دوقلو و یک قلو
با سلام، بنده پرستار هستم و شیفت ۱۸ ساعته هم دارم آیا پاس شیر من با توجه به قانون سه ساعت کار، نیم ساعت مرخصی، سه ساعت محسوب میشود؟
با سلام
بله با توجه به کارکرد ۱۸ ساعت شما ۳ ساعت مرخصی شیردهی تعلق می گیرد.
سلام میشه در مورد مرخصی زایمان و پاس شیر و پاس مراقب تا ۶ سال مادران دو قولو هم بگید چه تفاوتی با تک فرزند داره ؟
با سلام
مرخصی شیردهی تا دو سالگی فرزندان روزانه یک ساعت برای یک فرزند و روزانه دو ساعت برای دوقلو و بیشتر می باشد.