مرخصی بارداری، زایمان و شیردهی
قانون کار برای زنان شرایط کار ویژه ای متمایز با مردان در نظر گرفته است. شرایط کار کارگران زن در مواد ۷۵ لغایت ۷۸ قانون کار تعیین شده است. آخرین قوانین و اصلاحات مرخصی بارداری، زایمان و شیردهی ذر این مقاله ارائه میشود.
مرخصی بارداری و زایمان
مرخصی بارداری و زایمان در ماده ۷۶ قانون کار تصویب شده است.
متن ماده ۷۶ قانون کار
مرخصی بارداری و زایمان کارگران زن جمعا” ۹۰ روز است. و حتی الامکان ۴۵ روز از این مرخصی باید پس از زایمان مورد استفاده قرار گیرد برای زایمان توامان ۱۴ روز به مدت مرخصی اضافه می شود.
تبصره1- پس از پایان مرخصی زایمان ، کارگر زن به کار سابق خود باز می گردد و این مدت با تائید سازمان تامین اجتماعی جزء سوابق خدمت وی محسوب می شود.
تبصره2- حقوق ایام مرخصی زایمان طبق مقررات قانون تامین اجتماعی پرداخت خواهد شد.
پس از تصویب قانون اصلاح قوانین تظیم جمعیت و خانواده در سال ۱۳۹۲ هیات وزیران در جلسه مورخه ۱۶/۴/۱۳۹۲ با استناد به تبصره ۲ ماده واحده قانون اصلاح قوانین تظیم جمعیت و خانواده موارد زیر را تصویب نموده است:
۱- مدت مرخصی زایمان (یک قلو و دوقلو) زنان شاغل در بخش های دولتی و غیر دولتی ۹ ماه تمام با پرداخت حقوق و فوقالعادههای مربوط تعیین میشود. همسران افراد یاد شده نیز از دو هفته مرخصی اجباری تشویقی برخوردار میشوند.
۲- مفاد این تصویبنامه به مادرانی که سن فرزند آنان به نه ماهگی نرسیده است تسری مییابد و مدت مرخصی آنان تا نه ماهگی نوزاد افزایش مییابد.
۳- تاریخ اجرای این تصویب نامه از زمان لازمالاجرا شدن قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده مصوب ۱۳۹۲ تعیین میشود.
پس از تصویبنامه فوق مرخصی زایمان موضوع ماده ۷۶ قانون کار از ۹۰ روز به ۹ ماه افزایش یافت. بنابراین در حال حاضر مرخصی زایمان ۹ ماه است.
مرخصی شیر دهی
از آنجا که تغذیه کودک با شیر مادر اهمیت بسیار بالایی در سلامت مادر و فرزند دارد و این موضوع هم به صورت علمی به اثبات رسیده و هم در مجموعه آیات و روایات اسلامی نیز مورد تاکید قرار گرفته است.
والوالدات یرضعن اولادهن حولین کاملین لمن أراِد أن یتمّ الرضاعة و…
مادران فرزندانشان را تا دو سال تمام شیر میدهند. (بقره، ۲۳۳)
بنابراین در قانون کار جمهوری اسلامی ایران نیز این مساله دیده شده و برابر با ماده ۷۸ قانون کار کارفرما مکلف است به مادران شیرده تا پایان دو سالگی کودک پس از هر سه ساعت کار نیم ساعت مرخصی شیردهی (فرصت شیردادن) بدهد.
متن ماده ۷۸ قانون کار:
ماده ۷۸- در کارگاههایی که دارای کارگر زن هستند کارفرما مکلف است به مادران شیرده تا پایان دو سالگی کودک پس از هر سه ساعت ، نیم ساعت فرصت شیر دادن بدهد. این فرصت جزو ساعات کار آنان محسوب می شود و همچنین کارفرما مکلف است متناسب با تعداد کودکان و با در نظر گرفتن گروه سنی آنها مراکز مربوط به نگهداری کودکان (از قبیل شیرخوارگاه، مهد کودک و…) را ایجاب نماید .
تبصره- آییننامه اجرایی، ضوابط تاسیسات و اداره شیرخوارگاه و مهدکودک توسط سازمان بهزیستی کل کشور تهیه و پس از تصویب وزیر کار و امور اجتماعی به مرحله اجرا گذاشته میشود.
در صورتی که به دلیل فاصله زیاد بین محل نگهداری کودک تا کارگاه مادر شیرده میتواند به جای دو نوبت نیم ساعته یک ساعت به صورت یکجا از مرخصی شیردهی استفاده نماید.
در صورت عدم استفاده از مرخصی شیردهی کارگر نمیتواند ادعای پرداخت پول معادل آن را به عنوان اضافه کاری نماید.
مصوبه هیات وزیران برای مرخصی بارداری، زایمان و شیردهی
تصویبنامه در خصوص مدت مرخصی زایمان (یک قلو و دوقلو) زنان شاغل در بخشهای دولتی و غیر دولتی و دو هفته مرخصی اجباری (تشویقی) همسران
تاریخ تصویب: 1392/04/16 شماره ابلاغیه: ۹۲۰۹۱/ت46527ه تاریخ ابلاغیه: 1392/04/19
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی – معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۹۲/۰۴/۱۶ به استناد تبصره ۲ ماده واحده قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده – مصوب ۱۳۹۲ – تصویب نمود:
۱- مدت مرخصی زایمان (یک قلو و دوقلو) زنان شاغل در بخشهای دولتی و غیردولتی نه ماه تمام با پرداخت حقوق و فوقالعادههای مربوط تعیین میشود. همسران افراد یاد شده نیز از دو هفته مرخصی اجباری (تشویقی) برخوردار میشوند.
۲- مفاد این تصویبنامه به مادرانی که سن فرزند آنان به نه ماهگی نرسیده است تسری مییابد و مدت مرخصی آنان تا نه ماهگی نوزاد افزایش مییابد.
۳- تاریخ اجرای این تصویبنامه از زمان لازمالاجرا شدن قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده – مصوب ۱۳۹۲ – تعیین میشود.
محمدرضا رحیمی
معاون اول رییس جمهور




سلام .
جدیدا اعلام کردن تا پایان مردادماه ساعت کاری همه کارمندان استان از ۷ تا ۱۳ هستش قبلا تا ۱۴:۱۵ بود ممنون میشم راهنمایی کنید پاس شیر و کاهش ساعت یه ساعتی برای فرزند زیر ۶ سال تا پایان مرداد چگونه هستش
با سلام
کاهش ساعات کاری مشکلی برای استفاده از مرخصی شیر دهی و کاهش ساعت کاری برای مادران دارای فرزند زیر شش سال ایجاد نمی کند.
با سلام و روز بخیر
من در یک شرکت تولید خودرو کار می کنم. سوالم این است که آیا کارفرمای ما می تواند از ارائه مرخصی برای مادران دارای فرزندان زیر شش سال خودداری کند؟
با سلام
خیر، تا ۲ سالگی فرزند ۱ ساعت مرخصی شیردهی و از ۲ تا ۶ سالگی از ۱ ساعت کاهش ساعات کاری می توانید استفاده کنید.
سلام
چرا در اینمملک به ظاهر اسلامی بین مادر و مادر تفاوت قائل میشن.چرا مادر رسمی تا ۶ سال ساعت شیردهی دارد ولی مادر کارگر تا ۲ سال. مگه نه اینکه خدا میگه اونی که مظلوم تره باید مورد حمایت واقع بشه.اینطوری تو این مملکت میگن رسمی از کارگر حقش بالاتره
حالا واقعا چرا مادر کارگر تا ۲ سال و رسمی تا ۶ سال میتونه ساعت شیردهی داشته باشه
با سلام
یک ساعت مرخصی شیردهی تا ۲ سالگی نوزاد و یک ساعت کاهش کار برای مراقبت تا ۶ سالگی در قانون ذکر شده است و برای همه یکسان می باشد.
ببخشید میشه قانون و یا ماده اش رو بفرمایید. که ما پیگیر بشیم
بعد من الان تقریبا یکساله اجازه ندادن از یک ساعت مراقبت استفاده کنم از ۲ سالگی گفتن دیگه نمیتونی استفاده کنی. الان پیگیر بشم میتونم از ۳ سال باقی مانده استفاده کنم؟
در متن مقاله تمام قوانین و مقررات مربوطه درج شده است لطفا مطالعه فرمایید.
من یه قانون خوندم از سال ۹۵ نوشته زنان شاغل رسمی پیمانی و قراردادی. شرکتی رو ننوشته! شما همین قانون رو میگید؟ چون من شرکتی هستم
سلام
مقررات فوق شامل کارگران قانون کار است.
باسلام من دربیمارستان شرکت نفت کارمیکنم.یه بچه ۹ماهه دارم.کلا تایم شیر بهم هروز یک ساعت میدن.درصورتیکه زیر ۲سال باید ۲ساعت تایم شیربدن واز۲تا۶سال یک ساعت تایم شیر.میگم بخشنامه واسمون بیار تاپبگیری کنیم.ممنون میشم بخشنامه این کاهش ساعت کاری مادران دارای فرزندشیرخوار وزیر دوسال کت فرمودید ۲ساعت رو واسم ارسال کنید.باسپاس
سلام وقت بخیر
مرخصی شیردهی طبق اصلاحیه ماده ۶ قانون ترویج تغذیه با شیر مادر برای یک قلو روزانه ۱ ساعت و حداکثر در سه نوبت و برای دوقلو روزانه دو ساعت.
سلام وقتتون بخیر.
ما کارمندی داشتیم که از آذر ماه سال ۹۹ تا پایان اردیبهشت سال ۱۴۰۰ مرخصی برای بارداری و زایمان آوردند
که ۴ ماه سال ۹۹ دریافت کردند
و ۲۵ اسفند ماه سال ۹۹ زایمان داشتند و تاپایان برج ۲ سال ۱۴۰۰ مرخصی اداره تامین اجتماعی بهشون دادند .
حالا دوباره از ابتدای سال ۱۴۰۰ تا پایان برج ۹ مرخصی زایمان آوردند ؟
آیا مجموع مرخصی و زایمان مگر ۹ نیست ؟
با سلام
مجموع مرخصی زایمان و بارداری ۹ ماه می باشد.
با سلام
در صورتی که یک خانم از قانون کاهش ساعت کار استفاده کند. همچنان ۲/۵ روز مرخصی در ماه شاملش می شود؟
سلام وقت بخیر
بله علاوه بر کاهش ساعات کار، می توان از ۲/۵ روز مرخصی نیز استفاده کرد.
با سلام
آيا بعد اتمام مرخصي زايمان ۹ ماهه دوران شيردهي كودك جهت مراجعه به منزل در زمان ساعت اداري چند ساعت و چه مدت مي باشد.
با سلام
مرخصی شیردهی تا پایان دو سالگی فرزند هر روز یک ساعت می باشد.
سلام ارادت
من الان ماه پنجم مرخصی شیردهی هستم
ایا قانون ۹ماه مرخصی شیردهی شامل حال من میشه
با سلام
اگر منظور شما مرخصی زایمان است برای همه از ۶ ماه به ۹ ماه افزایش می یابد.
ولی مرخصی شیر دهی تا دو سالگی فرزند هر روز یک ساعت می باشد.
ببخشید همزمان میتوان هم از حق شیر یک ساعت استفاده کرد و هم از کاهش ساعت کاری مادران شاغل که فرزند زیر شش سال دارندیعنی کارمند زن شاغل که یه فرزند شیرخوار داره مشمول مرخصی هر دو مورد میشه یا از یکیش میتونه استفاده کنه
با سلام
مرخصی شیردهی تا پایان دو سالگی فرزند هر روز۱ ساعت است.
کاهش ساعت کاری مادران تا پایان شش سالگی فرزند هر روز یک ساعت است.
با سلام من نیروی کارگری وزارت بهداشت هستم و بیمه تامین اجتماعی مرخصی زایمان به من تعلق می گیرد
با سلام
در صورتی که مشمول قانون کار باشید، مرخصی تعلق می گیرد.
در غیر این صورت با توجه به قوانین سازمان مربوطه عمل خواهد شد.