بیمه بیکاری چیست؟
بیمه بیکاری یکی از حمایتهای سازمان تامین اجتماعی برای افرادی است که بدون میل و اراده خود بیکار میشوند و شرایط قانونی لازم را دارند. برای دریافت این مقرری، داشتن حداقل ۶ ماه سابقه بیمه، نحوه قطع همکاری و اقدام حداکثر ظرف ۳۰ روز از تاریخ بیکاری اهمیت دارد و مدت استفاده از بیمه بیکاری نیز بر اساس شرایط فرد تعیین میشود. در این مقاله، به بررسی بیشتر شرایط دریافت بیمه بیکاری میپردازیم.
شرایط دریافت بیمه بیکاری تامین اجتماعی
برای دریافت بیمه بیکاری، فرد باید پیش از بیکار شدن حداقل ۶ ماه سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد و بیکاری او نیز بدون میل و اراده شخص اتفاق افتاده باشد. همچنین لازم است حداکثر ظرف ۳۰ روز از تاریخ بیکاری موضوع را اعلام کرده و آمادگی خود را برای اشتغال مجدد اعلام کند. متقاضی نباید از گروههای خارج از شمول قانون بیمه بیکاری مانند بازنشستگان، ازکارافتادگان کلی، صاحبان حرف و مشاغل آزاد یا بیمهشدگان اختیاری باشد. علاوه بر این، در صورت معرفی به کار مناسب یا دورههای کارآموزی و آموزشی، باید همکاری لازم را داشته باشد. بنابراین صرف داشتن سابقه بیمه برای دریافت مقرری کافی نیست و مجموعه شرایط قانونی مربوط به نوع بیکاری، سابقه بیمه، زمان اعلام بیکاری و وضعیت اشتغال فرد باید احراز شود.
بیمه بیکاری به چه کسانی تعلق میگیرد؟
- بیکاری غیرارادی: منظور از واژه غیراداری دو حالت خاص دارد. یک حالت آن است که شما به علت حوادث غیرمترقبه مانند سیل، حریق، زلزله و امثال آن از کار بیکار شده باشید. حالت دیگر آن است که شما به علت تغییرات ایجاد شده در واحد محل کار از کار بیکار شده باشید. به عنوان مثال، یک کارخانه به علت کاهش تقاضا نیاز به تعدیل نیرو و کاهش هزنیهها دارد و شما را اخراج میکند. البته این تغییرات از ناحیه واحد محل کار باید به تایید وزارت کار و همچنین شورای عالی کار برسد.
- داشتن تابعیت ایرانی: برای استفاده از این مستمری نیاز است که شما دارای تابعیت ایرانی بوده و افرادی که تابعیت ایرانی ندارند نمیتوانند آن را دریافت کنند. البته این دسته از افراد ممکن است حالتهای مختلف داشته باشند.
- تابع قانون کار: نیاز است که افراد قبل از بیکار شدن در واحد محل کار تحت پوشش قانون کار و قانون تامین اجتماعی بوده باشند. یعنی برای آنها توسط واحد مربوطه اصطلاحا بیمه رد شده باشد. بنابراین کسانی که به صورت غیررسمی فعالیت میکنند، از دریافت این مزایا محروم میشوند.
- سابقه بیمه: افراد باید قبل از آنکه بیکار شوند، به مدت ۶ ماه سابقه بیمه تامین اجتماعی داشته باشند. البته افرادی که به علت حوادث غیرمترقبه که به آن اشاره شد بیکار میشوند، از داشتن این شرط معاف هستند و نیازی به سابقه بیمه ندارند.
- در صورت امکان بعد از سربازی: افراد مجردی که در دوران گرفتن بیمه بیکاری به خدمت اعزام شوند، مستمری آنها قطع خواهد شد. بعد از پایان خدمت چنانچه باز هم واحد کار از اشتغال آنها امتناع کند، میتوانند ادامه مقرری خود را دریافت کنند. در واقع ادامه همان مقرری بوده که قبل از سربازی پرداخت میشده است.
مدت بیمه بیکاری
طبق جدول بیمه بیکاری مدت پرداخت مقرری به بیمه شدگان واجد شرایط، بستگی به سابقه پرداخت حق بیمه از سوی آنان دارد، در حال حاضر کمترین مدت دریافت بیمه بیکاری برای مجردان و متاهلان به ترتیب ۶ و ۱۲ ماه است، بیشترین مقدار آن نیز به ترتیب ۳۶ و ۵۰ ماه برای بیمهشدگان مجرد و متاهل (یا متکفل) است.
در واحدی کارگران به دلیل اجرای طرح تغییر ساختار از مقرری بیمه بیکاری استفاده میکنند آیا به این ایام پایههای سنواتی تعلق میگیرد ؟
پایه سنوات به سابقه کار و وجود رابطه کارگری و کارفرمایی در کارگاه بستگی دارد. مدت بیمه بیکاری جزو سابقه کار در کارگاه محسوب نمیشود بنابراین پایه سنوات برای این مدت موضوعیت ندارد.
بعد از چند ماه کار بیمه بیکاری تعلق میگیرد
برای دریافت مقرری بیمه بیکاری باید حداقل ۶ ماه سابقه پرداخت حق بیمه قبل از بیکار شدن وجود داشته باشد. یعنی ملاک فقط مدت اشتغال نیست؛ این مدت باید در سوابق تأمین اجتماعی فرد ثبت شده باشد.
علاوه بر این، بیکاری باید بدون میل و اراده فرد اتفاق افتاده باشد و شخص آمادگی خود را برای اشتغال مجدد اعلام کند. همچنین درخواست بیمه بیکاری باید در مهلت قانونی پیگیری شود و سایر شرایط مقرر در قانون نیز احراز شود.
بنابراین اگر فردی فقط چند ماه سابقه کار داشته باشد ولی سابقه بیمه او به ۶ ماه نرسیده باشد، در حالت عادی شرایط لازم برای دریافت بیمه بیکاری را ندارد.
آیا دریافت حقوق بیمه بیکاری در بازنشستگی تاثیر دارد؟
بسیاری نگران هستند که استفاده از بیمه بیکاری در میزان سوابق بیمهای آنها اثر منفی داشته و بدین صورت دیرتر بتوانند از مزایای بازنشستگی استفاده کنند. از این رو برای آنها سوال است که آیا بیمه بیکاری جزء سابقه محسوب میشود یا خیر؟
سابقه بیمه بیکاری جزو سوابق بیمه از لحاظ بازنشستگی محسوب میشود. بنابراین اگر بیمهشده پس از رسیدن به سن بازنشستگی کسری بیمه داشته باشد با گرفتن بیمه بیکاری میتواند این کسری بیمه را جبران کند. از طرفی اگر بیمهشده در حین اشتغال با حداقل حقوق قانون کار مشغول به کار باشد و سابقه بیمه وی از لحاظ بازنشستگی تکمیل شده باشد گرفتن بیمه بیکاری باعث افزایش سابقه بیمه میشود.
نکته مهم در خصوص عواقب گرفتن بیمه بیکاری: نکته اساسی در خصوص عواقب گرفتن بیمه بیکاری به حقوق بازنشستگی افراد برخواهد گشت. میزان مستمری بازنشستگی براساس پرداختی دو سال آخر کار محاسبه خواهد شد. چنانچه فردی در دو سال آخر منتهی به بازنشستگی به سر می برد و حقوق وی از حداقل حقوق و دستمزد قانون کار بیشتر است در صورت استفاده از بیمه بیکاری که مبلغی پایین تر از حقوق دوران اشتغال فرد است منجر به کاهش مستمری از بازنشستگی بیمه بیکاری بگیر خواهد شد.
حقوق بیمه بیکاری بعد از چند ماه از بیکاری تعلق میگیرد؟
افرادی که بیکار میشوند تمایل دارند هر چه زودتر مقرری و مستمری در این خصوص را دریافت کنند تا بتوانند از پس هزینههای زندگی خود برآیند. این مدت زمان تا حدودی به خود شما و پیگیریهای لازم از جانب شما نیز بستگی دارد.
در قانون اینگونه ذکر شده که فرد بیکار باید نهایتا در مدت ۳۰ روز بعد از بیکاری خود مدارک و مستندات لازم را به اداره کار و تامین اجتماعی محل سکونت تحویل دهند.
دقت کنید که چنانچه در ظرف مدت ۳۰ روز اقدام نکنید، کار شما به مشکل برخواهد خورد. یعنی در این صورت تا ۳ ماه پس از بیکاری فرصت دارید که مدارک خود را مبنی بر داشتن عذر موجه جهت عدم اقدام، به همان اداره کار محل سکونت خود تحویل دهید. حال در اینجا ممکن است عذر شما را بپذیرند یا خیر!
به هر حال، بعد از تحویل این مدارک به اداره کار محل اشتغال، اداره کار موظف است نهایتا ۳۰ روز بعد از تحویل مدارک بیمه بیکاری از جانب شما، نظر خود را در خصوص واجد شرایط بودن یا نبودن شما اعلام کند.
در صورت احراز شرایط باید شما را به سازمان تامین اجتماعی جهت دریافت مقرری معرفی کند. سپس تامین اجتماعی نیز پس از بررسیهای لازم و در صورت داشتن شرایط، نهایتا پس از ماه بعد نسبت به پرداخت مقرری شما اقدام خوهد کرد.
توجه: با این اوصاف میتوان گفت چنانچه خود شما در اولین زمان ممکن برای این کار اقدام کنید، نهایتا بین ۴۰ تا ۵۰ روز بعد میتوانید مقرری خود را دریافت کنید. اما قطعا این زمان میتواند بسیار کمتر و حتی بیشتر از این بازه زمانی گفته شده باشد.
قانون گرفتن بیمه بیکاری
بیمه بیکاری و شرایط گرفتن آن در قانون بیمه بیکاری تعیین شده است. تنها قانون این حوزه در سال ۱۳۶۹ توسط مجلس شورای اسلامی به تصویب رسیده و هماکنون هم در حال اجرا بوده و قانون جدید دیگری به تصویب نرسیده است. این قانون دارای ۱۴ ماده قانونی و بخشهای مختلف است.
در این بخشها در مورد شرایط، مراحل و نحوه استفاده از این نوع بیمه توضیح داده شده است. ما تلاش کردهایم تا در اینجا از تمام بندهای مختلف این قوانین استفاده و استناد کنیم که نیازی به مطالعه آن نداشته باشید.
با این حال، مساله این است که امکان دارد در برخی از نقاط مسئولین ادارات کار و رفاه اجتماعی به صورت شخصی یا سلیقهای برخورد کنند که قطعا میزان این نوع رفتارها بسیار کم خواهد بود.
آیا عیدی به بیمه بیکاری تعلق میگیرد؟
متاسفانه عیدی و پاداش برای بیمه بیکاری وجود ندارد. بیمه بیکاری یک نوع حمایت از طرف صندوق بیمه بیکاری است و سازمان تامین اجتماعی که متولی این صندوق است موظف است با وجود دریافت حق بیمه، به بیمه شدگانی که بیکار میشوند به صورت موقت مقرری بیمه بیکاری پرداخت کند. اما وظیفهای در قبال پرداخت عیدی و پاداش بیمه بیکاری ندارد. قانون عیدی و پاداش فقط کارفرما را مکلف کرده است تا عیدی و پاداش را به ازای هر سال کار معادل یک ماه آخرین حقوق به کارگران پرداخت میشود.
بیمه بیکاری به چه کسانی تعلق نمیگیرد؟
- صاحبان مشاغل آزاد: بسیاری از افراد جامعه مانند کسبه بازار یا کسانی که به هر نحوی شغل آنها آزاد محسوب میشود، نمیتوانند از مزایای بیمه بیکاری استفاده کنند. همچنین کسانی که جزء بیمه اختیاری محسوب میشوند نیز از مشمولان دریافت آن خارج هستند.
- افراد اتباع خارجی: همانطور که قبلا هم ذکر شد افرادی که اتباع سایر کشورهای دیگر بوده و فاقد تابعیت ایرانی هستند، نمیتوانند از این مزایا استفاده کنند. هر چند ممکن است این مساله نیز حالتهای خاص خود را داشته باشد.
- ترک کار اختیاری: چنانچه شما به صورت ارادی اقدام به ترک کار کرده باشید، از این نوع بیمه محروم خواهید شد. به عنوان مثال، اگر شما از شغل خود به هر دلیل استعفا داده باشید، قادر به استفاده از مستمری بیمه بیکاری نخواهید بود.
- بازنشستگان و از کار افتادگان: افرادی نیز که بازنشسته شدهاند خارج از دایره مشمولان این مزایا قرار دارند. همچنین افرادی که تحت عنوان از کار افتادگان کلی نیز شناخته میشوند، قادر به استفاده از آن نیستند. هر چند بیمه بیکاری و بازنشستگی حالتها و موارد مرتبط زیادی دارند.
- رد درخواست: ممکن است درخواست شما بنا به هر دلیلی از جانب اداره کار رد شود و به این ترتیب نمیتوانید از این مزایا استفاده کنید. هر چند در این خصوص نیز سازوکارهای لازم برای اعتراض در نظر گرفته شده است.
پس بیمه بیکاری و شرایط دریافت آن برای متقاضی باید مطابق با قانون بیمه بیکاری مهیا باشد. در غیر این صورت با درخواست بیمه بیکاری در اداره کار و تامین اجتماعی مخالفت میشود.
بیشتر بخوانید
- بیمه بیکاری ۱۴۰۵ پس از اتمام قرارداد یا تعدیل نیرو
- چرا حقوق بیمه بیکاری واریز نشده و کی واریز میشود؟
- تعداد دفعات استفاده از بیمه بیکاری و شرایط استفاده مجدد از بیمه بیکاری
سلام خدمت مدیر محترم.
من ۱۳۶ ماه و ۱۴ روز بیمه واسم رد شده میشه بهم بگید چند ماه بیمه بیکاری بمن تعلق میگیره .
باتشکر
سلام
من در یک شرکت خصوصی کار میکردم که با حقه و ترفند از من امضا گرفتن که تمامی حق و حقوق خودم دریافت کردم و هیچگونه ادعایی ندارم. حالا میخوام که بیمه بیکاری بگیرم چون گفتن دیگه نیا.حالا میخوام برای بیمه بیکاری به من نامه بدن هیچ کدوم جوابگو نیستن و من و اذیت میکنن.باید کجا شکایت کنم و اصلا آیا نتیجه میگیرم چون امضا دادم و در آخر اینکه من تقریبا دوازده سیزده سال سابقه بیمه دارم که تقریبا پنج سال اون همین آخر و در این شرکت خصوصی بوده اگر تعلق بگیره چند ماه به من بیمه بیکاری میدن و اینکه متاهل هستم.ممنون
سلام وقت بخیر
بیمه بیکاری ک درخواست دادم مجرد بودم الان متاهلم چطور و کجا باید درخواست بدم که متاهلی بهم تعلق بگیرد ؟
سلام
افزایش مدت بیمه بیکاری پس از متاهل شدن با ارائه مدارک ازدواج به تامین اجتماعی و اداره کار اعمال می شود.
سلام من ده سال داخل یک شرکت بودم اخراج شدم بعد یک کار گیرم آمد دیگر دنبال بیمه بیکاری نرفتم حالا هفت ماه داخل یک شرکت دیگر رفتم اینم عدم نیاز برام زدن آیا بیمه بیکاری بهم تعلق می گیرد بیست سال هم سابقه دارم
سلام
بله
سلام
قبلا ۱۳۳ ماه کار کرده ام و سپس بیکار شده ام و تقاضای بیمه بیکاری کرده و مشمول مدت ۲۶ ماه استفاده از بیمه بیکاری شدم. پس از هیجده ماه استفاده از بیمه بیکاری در جایی مشغول به کار شدم و بیمه بیکاری قطع شد. بر طبق قوانین فعلی اگر چند سال بعد دوباره بیکار شوم آیا مدت زمان استفاده از بیمه بیکاری جزء سوابق بیمه برای استفاده مجدد از بیمه بیکاری محاسبه خواهد شد یا خیر؟/
پاسخ کامل سوال خود را اینجا بخوانید آیا سابقه بیمه بیمه بیکاری در دفعات بعدی از بیمه بیکاری محاسبه میشود؟
من در یک اداره دولتی به مدت ۴سال به صورت شرکتی مشغول به کار هستم هرسال با یک شرکت جدید برنده مناقصه کار میکنم آیا بیمه بیکاری به بنده تعلق میگیرد
سلام
بله
سلام برای اقدام جهت بیمه بیکاری باید میگن باید۱سال درآخرین کارگاه مشغول باشی و حداقل ۶ماه بیمه رد شده باشدآیادرست است؟درصورت صحیح بودن اگر در شرکت اول۹ماه بیمه داشته باشی و۳ماه آخر شرکت انتقال شده باشد به شرکتی دیگر اما همان کار را انجام دهیم آیا مشمول بیمه بیکاری می شویم؟ سپاسگذارم.
سلام
شرط یک سال سابقه کار در آخرین کار برای دریافت بیمه بیکاری در مواردی که بیکاری ناشی از اتمام قرارداد کار است از طرف برخی ادارات کار و تامین اجتماعی با استناد به تفاهم نامه بین سازمان تامین اجتماعی و وزارت کار است.
این بند از تفاهم نامه از طرف هیات عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شده است.
در صورتی که بیکاری در اثنای قرارداد کار و یا قرارداد کار شفاهی باشد و کارگر با شکایت درخواست بیمه بیکاری نماید شرط یک سال سابقه کار در آخرین کارگاه لازم نیست.
برای دریافت بیمه بیکاری حداقل ۶ ماه سابقه بیمه نیاز است. برای شرایط شما بیمه بیکاری تعلق میگیرد و این احتمال وجود دارد که به دلیل توضیحات سطر اول در برخی موارد مشکلاتی پیش آید.
سلام من میخوام برای بیمه بیکاری اقدام کنم مدرک تحصیلی تو آتیش سوخته آموزش و پرورش هم چیزی بهم نمیده فقط یه فرم دارم که من را معرفی کرده برای دبیرستان آیا همین کافیه یا مشکل برام پیش میاد؟
سلام
مدرک تحصیلی از مدارک مورد نیاز بیمه بیکاری است ولی پایین و بالا بودن آن تاثیری در مبلغ ندارد. در صورت بیسوادی به کلاس های آموزشی ارجاع می شود. همان را بارگذاری کنید و در صورتی که نقص مدرک زدند توضیح دهید.
سلام. در حال حاضر قصد دارم برای بیمه بیکاری اقدام کنم ولی احتمالا تا سه ماه آینده بیکار هستم و بعد مشغول به کار میشم. سوالم اینه که اگر الان برای این سه ماه از بیمه بیکاریم استفاده کنم و بعدش مشغول به کار بشم و بیمه بیکاری قطع بشه، در آینده دیگه نمیتونم مجددا از بیمه بیکاری در صورت دوباره بیکار شدن استفاده کنم؟
با سلام
تعداد دفعات دریافت بیمه بیکاری نامحدود است.
برای دریافت بیمه بیکاری نیاز به نامه عدم نیاز است و در صورت استعفا بیمه بیکاری تعلق نمی گیرد. در صورت عدم ارائه نامه عدم نیاز از جانب کارفرما خللی در فرآیند بیمه بیکاری بوجود نمی آید در جریان رسیدگی به درخواست و پرونده بیمه بیکاری به بازرسی کارشناسان اداره کار و تامین اجتماعی ارجاع می شود.
۵۹ ساله عکاس هستم با ۲۴۱ ماه سابقه و متکفل والده ام که ۳۶ ماه از بیمه بیکاری استفاده کردم برای استفاده تا سقف بیمه بیکاری آیا واجد شرایط میباشم؟ متخصصان بیمه میگویند خیر ،۳۶ ماه بیمه بیکاری استفاده شده از سابقه کم میکند و به شما باقیمانده اش تعلق نمیگیرد . میخواستم نظر شما را بپرسم . با تشکر
سلام
برای محاسبه سابقه بیمه که طبق آن مدت دریافت بیمه بیکاری محاسبه می شود سابقه های بیمه کارگری هستند.
در صورتی که ۲۴۱ سابقه بیمه کارگری داشته باشید سقف ۳۶ ماه را استفاده کرده اید و می توانید با چند ماه بیمه پردازی کارگری در پله آخر قرار گرفته و مابقی بیمه بیکاری را استفاده نمایید.