حذف ۱۰ روز غیبت و فاصله در سختی کار از قانون بازنشستگی سخت و زیانآور
قانون بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان آور و آیین نامه اجرایی آن یکی از موارد پر ابهام است. کارگران از زمان درخواست بازنشستگی سختی کار تا زمان گرفتن نتیجه از تامین اجتماعی با مشکلات متعددی مواجه میشوند. یکی از مشکلات مهم در مورد سختی کار عدم وجود وحدت رویه و اجرای یک شکل قانون در کل کشور است. ادارات کار و تامین اجتماعی هر استان و شهر برای اجرای این قانون روش کار متفاوتی اعمال میکنند که باعث سردرگمی بیش از پیش کارگران میشود. یکی از مسائل و مشکلات در این زمینه وجود فاصله در سختی کار و از بین رفتن توالی اشتغال میشود.
تعریف فاصله و توالی سوابق سختی کار در قانون سختی کار (تعریف قدیمی و اولیه)
در تبصره ۲ ماده واحده الحاقی به ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی کارهای سخت و زیان آور به صورت زیر تعریف شده است:
تبصره ۲ –
الف – کارهای سخت و زیانآور کارهایی است که در آنها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار، غیر استاندارد بوده و دراثراشتغال کارگر تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیتهای طبیعی (جسمی و روانی) در وی ایجاد گردد که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن بوده و بتوان با بکارگیری تمهیدات فنی، مهندسی، بهداشتی و ایمنی و غیره صفت سخت و زیانآور بودن را از آن مشاغل کاهش یا حذف نمود.
(بند بالا نقل قول است و منبع آن : قانون اصلاح تبصره (۲) الحاقی ماده (۷۶) قانون اصلاح مواد (۷۲) و (۷۷) و تبصره ماده (۷۶) قانون تأمین اجتماعیمصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده (۷۶)مصوب ۱۳۷۱
در قسمت ۱ از بند ب از قانون اشاره شده توالی و تناوب و فاصله در سوابق سختی کار به این صورت تعریف شده است:
۱ – افرادی که حداقل بیست سال متوالی و بیست و پنج سال متناوب در کارهای سخت و زیانآور (مخل سلامت) اشتغال داشته باشند و در هر مورد حق بیمه مدت مزبور را به سازمان پرداخته باشند میتوانند تقاضای مستمری بازنشستگی نمایند. هر سال سابقه پرداخت حق بیمه در کارهای سخت وزیانآور یک و نیم سال محاسبه خواهد شد.
(بند بالا نقل قول است و منبع آن : قانون اصلاح تبصره (۲) الحاقی ماده (۷۶) قانون اصلاح مواد (۷۲) و (۷۷) و تبصره ماده (۷۶) قانون تأمین اجتماعیمصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده (۷۶)مصوب ۱۳۷۱)
در متن قانون سختی کار بالا به صورت کلی ۲۰ سال سابقه متوالی و ۲۵ سال سابقه متناوب باعث به عنوان سوابق مورد نیاز سختی کار برای بازنشستگی سختی کار مشخص شده است.
در آییننامه اجرایی سختی کار توالی و تناوب و فاصله در سختی کار تعریف شده است که وجود کدام فاصلهها در سوابق سختی کار باعث از بین رفتن توالی شده و باعث متناوب شدن سختی کار میشود.
طبق بند ۲ آییننامه اجرایی وجود فاصله در سوابق سختی کار باعث از بین رفتن توالی نمیشود:
الف – ایام خدمت وظیفه سربازی (دوران ضرورت و احتیاج) مشروط بر اینکه بیمه شده حداکثر تا دو ماه پس از پایان خدمت به کار سابق خود برگشته و یا اینکه در کار دیگری که سخت و زیانآور شناخته شده مشغول به کار شده باشد و همچنین ایام آماده به خدمت.
ب – دوران توقیف بیمهشده در صورتیکه منتهی به محکومیت وی نگردد و یا اینکه کارفرما بر اساس تکلیف قانونی حقوق دوران مزبور را به بیمهشده پرداخت نماید.
ج – ایام حالت تعلیق که به واسطه عوامل قهریه طبیعی و یا حوادث و مخاطرات اجتماعی (مانند سیل، زلزله جنگ و آتشسوزی) که خارج از اراده کارفرما و بیمار شده بوده و در نتیجه آن کارگاه به طور موقت تعطیل میگردد.
د-ایام استفاده از مقرری بیمه بیکاری مشروط بر اینکه بیمهشده قبل از اتمام و یا بلافاصله پس از اتمام دوره مزبور در مشاغلی که سخت و زیانآور شناخته شده مشغول به کار شده یا طبق این آییننامه بتواند بازنشسته شود.
هـ – ایام خدمت در جبهه که به تایید مراجع ذیصلاح رسیده باشد.
و – دوران اسارت یا محکومیت سیاسی که بیمهشده بر اساس آن به عنوان آزاده شناخته شده باشد.
ز – ایام بلاتکلیفی بیمهشده که مستند به آرای صادره از سوی هیاتهای حل اختلاف و یا سایر مراجع قانونی منجر به پرداخت حقوق ایام مزبور شدهباشد.
ح – ایام استفاده از غرامت دستمزد ایام بیماری که در فاصله زمانی ۱۳۵۴.۵.۱۰ تا ۱۳۵۹.۴.۱ واقع شده باشد.
ط – غیبت غیرموجه حداکثر به مدت ۱۰ روز در سال در مورد کارگاههای مشمول قانون کار یا بر اساس مقررات انضباطی، تخلفاتی و یا استخدامی مربوط در کارگاههای غیرمشمول قانون کار که منجر به اخراج، انفصال موقت یا دایم نشده باشد.
نقل قول از : آییننامه
اجرایی بند (۵) جزء (ب) ماده واحده قانون اصلاح تبصره (۲) الحاقی ماده (۷۶) قانون اصلاح مواد (۷۲) و(۷۷) و تبصره ماده (۷۶) قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده (۷۶) مصوب ۱۳۷۱ – مصوب ۱۳۸۰
اصلاح قانون وجود فاصله در سوابق سختی کار
قسمت ط از بند ۲ آییننامه اجرایی قانون بازنشستگی سخت و زیانآور موردی است که اصلاح و تفسیر شده و این اصلاح و تفسیر به نفع کارگران است.
در قانون اولیه در صورتی که در سوابق کارگر بیش از ۱۰ روز (۱۱ روز و بیشتر) فاصله به دلیل غیبت غیر موجه وجود داشت منجر به از بین رفتن توالی میشد.
اصلاح آییننامه بازنشستگی سخت و زیانآور
آییننامه اجرایی بازنشستگی سخت و زیان آور در تاریخ ۱۳۹۳/۰۵/۲۶ مورد بازبینی و اصلاح قرار گرفت. طبق این اصلاحیه وجود بیش از ۱۰ روز فاصله در سوابق سختی کار در هر سال به صورت جمع در کل سوابق در نظر گرفته شد. به این معنی که به جای اینکه ۱۰ روز در هر سال و اعمال ۱۰ روز در همان سال در نظر گرفته شود، مجموع سوابق سختی کار ضرب در ۱۰ روز به عنوان معیار از بین رفتن توالی در مشاغل سخت و زیانآور تعیین شد.
متن اصلاحیه مربوطه به فاصله بیش از ۱۰ روز سختی کار در سوابق به شرح زیر است:
– ماده (۱۲) به شرح زير اصلاح میشود:
الف – جزء “ط” بند (۲) حذف میشود.
ب – متن زير جايگزين بند (۳) و جزءهای آن میشود:
۳- علاوه بر موارد مذكور در بند (۲) اين ماده، عدم اشتغال به كار سخت و زيانآور در طول دوره اشتغال به مشاغل مزبور تحت هر عنوان برای مدت يک سال و كمتر از آن موجب بر هم خوردن توالی نمیشود. موارد و مدتهای موضوع بند (۱) اين ماده تابع حكم همان بند خواهد بود.
پ – متن زير به عنوان بند (۴) اضافه میشود:
۴- عدم اشتغال به كار سخت و زيانآور در طول دوره اشتغال به مشاغل مزبور تحت هر عنوان (به جز در موارد مذكور در بندهای (۱) و (۲) اين ماده برای مدت بيشتر از يک سال، موجب بر هم خوردن توالی میشود و بيمهشده برای استفاده از مزايای اين قانون بايد حداقل (۲۵) سال تمام در مشاغل ياد شده اشتغال به كار داشته باشد.
نقل قول از : اصلاح آييننامه اجرايی بند (۵) جز (ب) ماده واحده قانون اصلاح تبصره (۲) الحاقی ماده (۷۶) قانون اصلاح مواد (۷۲) و (۷۷) و تبصره ماده (۷۶) قانون تامين اجتماعی مصوب (۱۳۵۴) و الحاق دو تبصره به ماده (۷۶) مصوب (۱۳۷۱)
مصوب ۱۳۹۳,۰۵,۲۶
بنابراین فاصله بیش از ۱۰ روز در سوابق سختی کار در هر سال به بیش از یک سال در طول مدت اشتغال تغییر کرد. با این اصلاحیه فاصله بیش از ۱۰ روز در سختی کار باعث از بین رفتن توالی در بازنشستگی سخت و زیانآور نمیشود.
نظر مجلس شورای اسلامی در خصوص وجود فاصله در سوابق سختی کار
موضوع توالی و تناوب در مشاغل سخت و زیانآور از مجلس شورای اسلامی و وجود ابهام و نیز عدم وجود پایه و اساس قانونی برای از بین رفتن توالی سختی کار در صورت غیبت بیش از ۱۰ روز سوال شد و مضمون جواب مجلس شواری اسلامی نیز این موضوع را به صورت زیر است.
موضوع توالی و تناوب کماکان بر قوت خود باقی است. سوابق اشتغال در مشاغل سخت و زیانآور اعم از متوالی یا متناوب به ازای هر سال ۱.۵ سال محاسبه میشود.
این مساله در سوابق ترکیبی عادی و سختی کار اهمیت زیادی دارد. افرادی که سوابق بیمه آنان به صورت ترکیبی از عادی و سختی کار باشد به صورت ۱.۵ برابر سوابق سختی کار به علاوه سوابق عادی محاسبه میشود.
تاثیر نظر مجلس در وجود فاصله و سوابق ترکیبی سختی کار و عادی
در قانون سختی کار چنین عنوان شده که افرادی که سوابق متناوب در مشاغل سخت و زیانآور دارند میتوانند با ۲۵ سال سابقه بازنشسته شوند.
طبق ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی بیمهشده مرد و زن با دارا بودن ۳۵ سال سابقه بیمه بدون شرط سنی میتواند بازنشسته شود. همانطور که گفته شد فردی که به صورت متناوب در مشاغل سخت و زیانآور اشتغال داشته باشد سوابق وی ۱.۵ برابر محاسبه خواهد شد. فردی که ۲۳ سال و ۴ ماه سابقه کار متناوب در مشاغل سخت و زیانآور داشته باشد با اعمال ۱.۵ برابر این سابقه به ۳۵ می رسد. بنابراین در صورت وجود توالی در سابقه سختی کار، بیمهشده میتواند با ۲۳ سال و ۴ ماه بدون شرط سنی سابقه بیمه بازنشسته شود.
افرادی که سوابق ترکیبی دارند نیز در صورت رسیدن ۱.۵ برابر سوابق سختی کار با سوابق عادی به ۳۵ سال میتوانند بدون شرط سنی بازنشسته شوند.
شرایط بازنشستگی سختی کار با وجود فاصله در سوابق
۱- داشتن ۲۰ سال سابقه سختی کار متوالی بدون شرط سنی
۲- داشتن ۲۳ سال و ۴ ماه سابقه سختی کار متناوب بدون شرط سنی
۳- داشتن ۲۰ سال سابقه سختی کار متناوب به شرط تکمیل ۵۰ سال سن برای مردان و ۴۵ سال سن برای زنان
۴- مجموع ۱.۵ برابر سوابق سختی کار و سوابق بیمه عادی ۳۵ سال بدون شرط سنی
۵- مجموع ۱.۵ برابر سوابق سختی کار و سوابق بیمه عادی ۳۰ سال به شرط تکمیل ۵۰ سال سن برای مردان و ۴۵ سال سن برای زنان
۶- داشتن ۱۳ سال و ۴ ماه سابقه سختی کار متوالی یا متناوب به شرط تکمیل ۶۰ سال سن برای مردان و ۵۵ سال سن برای زنان

سلام
خسته نباشد
از سال ۸۷ تا ۹۱در شرکتی مشغول به کار بودم ۳ماه در این دوره بیمه بیکاری دریافت کردم شرکت مشمول سختی کار میباشد و دوباره به همان شرکت برگشتم.و سال ۹۱ در شرکت دیگری مشغول به کار شده ۱ماه بیمه پرداخت نکردم وتا الان هم بدون هیچ فاصله ای مشغولدبه کار هستم این شرکت نیز مشمول سختی کار میباشد آیا توالی سختی کار من پابرجاست
خیلی وقته این سوال ذهنمو درگیر کرده ممنون میشم پاسخ بدهید
سلام
برابر با قسمت د بند ۲ از ماده ۱۲ آیین نامه اجرایی بازنشستگی مشاغل سخت و زیان آور، ایام استفاده از مقرری ببیمه بیکاری مشروط بر این که بیمه شده قبل از برقراری بیمه بیکاری در مشاغل سخت و زیان آور اشتغال به کار داشته و در حین مقرری بگیری و یا حداکثر تا دو ماه پس از اتمام دوره مزبور در مشاغلی که سخت و زیان آور شناخته شده مشغول به کار شده یا طبق این آیین نامه بتواند بازنشسته شود.
بنابراین دریافت بیمه بیکاری با هر مدت باعث از بین رفتن توالی مشاغل سخت و زیان آور نمی شود و مدت دریافت بیمه بیکاری نیز به عنوان سوابق عادی محسوب خواهند شد.
از آنجا که فقط یک ماه بیمه پرداخت نشده و فاصله کم است، توالی سختی کار شما پابرجاست و مشکلی برای بازنشستگی سختی کار ایجاد نمیکند.
سلام . از سال ۸۶ تا کنون در کار سخت و زیان اور مشغول به کار هستم . فقط مدت ۱۰ ماه همین کار رو یه شرکت خدماتی بودم یعنی محل کار و شرایط بدون تغییر ولی بیمه و حقوق از طریق شرکت خدماتی داشتم . این ۱۰ ماه عنوان شغلی در بیمه اپراتور ارسال شده ولی مشخص نکردن اپراتور کجا . حکم و قرار داد این ۱۰ ماه ندارم فقط یه کارت ورود خروج شرکت دارم که عنوان شغلی کامل داخلش ذکر شده . ایا این ۱۰ ماه باعث بهم خوردن توالی کارم میشه؟ و ایا با این کارت ورود خروج میشه تقاضای اصلاح عنوان شغلی داشته باشم؟
سلام
وجود اپراتور در لیست بیمه در آن ۱۰ ماه، لزوماً به معنای از بین رفتن توالی سابقه سخت و زیانآور شما نیست، زیرا شرایط واقعی محل کار و عوامل زیانآور تعیینکننده است. شما با استفاده از کارت ورود و خروج و سایر مستندات (در صورت وجود) میتوانید برای اصلاح عنوان شغلی و احراز سختی کار اقدام کنید.
برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص اصلاح عنوان شغلی و تاثیر آن بر سختی کار، به مقاله «جریمه اصلاح عنوان شغلی تأمین اجتماعی» در لینک زیر مراجعه فرمایید.
سلام من توی یه شرکتی کار میکنم. .ردیه یه کامیون تحویل دو نفر داده شده روز کار وشب کار شیف رود .خودم هستم باید کامل تحویل بگیرم واگر مشکلی داشت باید اطلاع بدم .چند با خودم طبق تجربه ی خودم گفتم ماشین از لحاظ موتوری مشکل داره کلی نوشته ومدرک دارم العان دو روزه که مشکل پیدا کرد بردن برای تعمیر وچون ماشین خوابیده شما هم فعلا به مدت ۱۰روز کارگاه نیائید تا تعمیر ماشین خودمون خبرتون میکنم سوال من این جاست چرا گفتند ۱۰.چون نهایتا زیاد اگر کار ببره بیشتر از دو روز نیست لطفا به من بگید دلیلش چیه و چه ایرادی رویه سنواتم داره. یا خیر با تشکر از شما راهنمایی کنید…
در این شرایط که کارفرما به دلیل خرابی ماشین شما را به مدت ۱۰ روز بیکار کرده و از آنجا که تامین ابزار کار و لوازم و ایجاد شرایط کار بر عهده کارفرما است و تعمیر و تامین کامیون بر عهده کارفرما است این مدت بیکاری تعلیق قرارداد کار از ناحیه کارفرما محسوب می شود. وقتی تعلیق قرارداد کار از ناحیه کارفرما باشد جزو سابقه کاری بوده و کارفرما مکلف است حقوق و مزایا و بیمه این ایام را نیز پرداخت کند.
سلام خدمت کارشناسان عزیز.سوالم این هست با توجه به سابقه ۱۹ سال و ۴ ماه من در تامین اجتماعی، با توجه به محدودیت جدید که در سامانه مشاغل سخت و زیان اور تهران که ایجاد کردن ۲۰ سال سابقه باید پُر باشه برای ثبت نام،آیا میتونم با خرید ۲۱ماه سابقه خدمت سربازی وارد سامانه مشاغل سخت بشم و ثبت نام کنم؟؟؟ممنون میشم راهنمایی کنید.
در اصل زمانی درخواست سخت و زیان آور را قبول می کنند که کارگر با فرض بر تایید شدن سوابق ادعایی شرایط بازنشستگی را داشته باشد. اگر در سامانه مزبور صرفا داشتن ۲۰ سال سابقه بیمه ملاک باشد واریز سوابق سربازی می تواند ۲۰ سال را تکمیل کند.
باسلام مدت ۲۰سال مداوم در محیط سخت وزیان آور کار میکنم که حدود ۱سال و سه ماه تولید نداشته وبیمه قطع نشده آیا این وقفه تولید جز سابقه سخت و زیان آور محسوب میشه؟
سلام.من دو تا استعلاجی ۳ماه در سال های مختلف طی ۱۹ سال سابقه متوالی مشاغل سخت دارم.۲۰ سال سابقه مشاغل سختم تکمیل بشه این ۶ ماه استعلاجی مشکل ایجاد نمیکنه ؟
سلام
طبق قسمت ه از بند ۱ ماده ۱۲ آیین نامه اجرایی مشاغل سخت و زیان آور ایام استفاده از مرخصی استعلاجی یا استراحت پزشکی اعم از اینکه حقوق ایام مذبور توسط کارفرما پرداخت شود و یا اینکه بیمه شده از غرامت دستمزد ایام بیماری استفاده کرده باشد، این سوابق جز سابقه اشتغال در کارهای سخت و زیان آور محسوب میشود.
نکته حائز اهمیت این است که کل ایام استراحت پزشکی باید به تایید سازمان تامین اجتماعی برسد.
سلام.من ۴۱ سال سن دارم.در سیستم ۱۹ سال و ۱ ماه و ۲۲ روز متوالی بدون احتساب بیمه فروردین ۱۴۰۵ سابقه بیمه دارم و برای ثبت در خواست اولیه در سامانه مشاغل سخت و زیان اور تهران با خطای (میزان سابقه و سن شما جهت ثبت در خواست متناسب نیست) روبرو میشم.ممنون میشم راهنمایی کنید؟
ممنونم از راهنماییتون.من درخواست ثبت مشاغل سخت و زیان اور رو با توجه راهنمایی یکی از کارشناس هاتون که فرمودن میتونید با ۱۹ سال ثبت کنید…خواستم انجام بدم
سلام.من تازه ۲۰ سال مشاغل سخت و زیان اور رو دارم پر میکنم.ایا میتونم در خواست بدم یا باید ۲۰ سال سابقه مشاغل سختم تکمیل بشه؟ممنون میشم راهنمایی بفرمایید؟
سلام
یکی از شرایط استثنایی برای بازنشستگی (پیش از موعد) در مشاغل سخت و زیان آور است با بیست سال سابقه اشتغال در مشاغل سخت و زیان آور متوالی بدون شرط سنی و اعمال قانون بازنشستگی جدید می توان با مستمری سی روزه بازنشسته شد.
سلام من ۶ سال در شرکتی سابقه کار با سختی کار دارم ،واحدم رو عوض کردم ولی نمیدونستم سختی کارم بهم میخوره ،چقد فرصت دارم برگردم به واحد قبلی که سختی کارم متناوب نشه
سلام
عدم اشتغال به کار سخت و زیانآور در طول دوره اشتغال به مشاغل مزبور تحت هر عنوان برای مدت یک سال و کمتر از آن موجب بر هم خوردن توالی نمیشود.