مرخصی بارداری، زایمان و شیردهی
قانون کار برای زنان شرایط کار ویژه ای متمایز با مردان در نظر گرفته است. شرایط کار کارگران زن در مواد ۷۵ لغایت ۷۸ قانون کار تعیین شده است. آخرین قوانین و اصلاحات مرخصی بارداری، زایمان و شیردهی ذر این مقاله ارائه میشود.
مرخصی بارداری و زایمان
مرخصی بارداری و زایمان در ماده ۷۶ قانون کار تصویب شده است.
متن ماده ۷۶ قانون کار
مرخصی بارداری و زایمان کارگران زن جمعا” ۹۰ روز است. و حتی الامکان ۴۵ روز از این مرخصی باید پس از زایمان مورد استفاده قرار گیرد برای زایمان توامان ۱۴ روز به مدت مرخصی اضافه می شود.
تبصره1- پس از پایان مرخصی زایمان ، کارگر زن به کار سابق خود باز می گردد و این مدت با تائید سازمان تامین اجتماعی جزء سوابق خدمت وی محسوب می شود.
تبصره2- حقوق ایام مرخصی زایمان طبق مقررات قانون تامین اجتماعی پرداخت خواهد شد.
پس از تصویب قانون اصلاح قوانین تظیم جمعیت و خانواده در سال ۱۳۹۲ هیات وزیران در جلسه مورخه ۱۶/۴/۱۳۹۲ با استناد به تبصره ۲ ماده واحده قانون اصلاح قوانین تظیم جمعیت و خانواده موارد زیر را تصویب نموده است:
۱- مدت مرخصی زایمان (یک قلو و دوقلو) زنان شاغل در بخش های دولتی و غیر دولتی ۹ ماه تمام با پرداخت حقوق و فوقالعادههای مربوط تعیین میشود. همسران افراد یاد شده نیز از دو هفته مرخصی اجباری تشویقی برخوردار میشوند.
۲- مفاد این تصویبنامه به مادرانی که سن فرزند آنان به نه ماهگی نرسیده است تسری مییابد و مدت مرخصی آنان تا نه ماهگی نوزاد افزایش مییابد.
۳- تاریخ اجرای این تصویب نامه از زمان لازمالاجرا شدن قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده مصوب ۱۳۹۲ تعیین میشود.
پس از تصویبنامه فوق مرخصی زایمان موضوع ماده ۷۶ قانون کار از ۹۰ روز به ۹ ماه افزایش یافت. بنابراین در حال حاضر مرخصی زایمان ۹ ماه است.
مرخصی شیر دهی
از آنجا که تغذیه کودک با شیر مادر اهمیت بسیار بالایی در سلامت مادر و فرزند دارد و این موضوع هم به صورت علمی به اثبات رسیده و هم در مجموعه آیات و روایات اسلامی نیز مورد تاکید قرار گرفته است.
والوالدات یرضعن اولادهن حولین کاملین لمن أراِد أن یتمّ الرضاعة و…
مادران فرزندانشان را تا دو سال تمام شیر میدهند. (بقره، ۲۳۳)
بنابراین در قانون کار جمهوری اسلامی ایران نیز این مساله دیده شده و برابر با ماده ۷۸ قانون کار کارفرما مکلف است به مادران شیرده تا پایان دو سالگی کودک پس از هر سه ساعت کار نیم ساعت مرخصی شیردهی (فرصت شیردادن) بدهد.
متن ماده ۷۸ قانون کار:
ماده ۷۸- در کارگاههایی که دارای کارگر زن هستند کارفرما مکلف است به مادران شیرده تا پایان دو سالگی کودک پس از هر سه ساعت ، نیم ساعت فرصت شیر دادن بدهد. این فرصت جزو ساعات کار آنان محسوب می شود و همچنین کارفرما مکلف است متناسب با تعداد کودکان و با در نظر گرفتن گروه سنی آنها مراکز مربوط به نگهداری کودکان (از قبیل شیرخوارگاه، مهد کودک و…) را ایجاب نماید .
تبصره- آییننامه اجرایی، ضوابط تاسیسات و اداره شیرخوارگاه و مهدکودک توسط سازمان بهزیستی کل کشور تهیه و پس از تصویب وزیر کار و امور اجتماعی به مرحله اجرا گذاشته میشود.
در صورتی که به دلیل فاصله زیاد بین محل نگهداری کودک تا کارگاه مادر شیرده میتواند به جای دو نوبت نیم ساعته یک ساعت به صورت یکجا از مرخصی شیردهی استفاده نماید.
در صورت عدم استفاده از مرخصی شیردهی کارگر نمیتواند ادعای پرداخت پول معادل آن را به عنوان اضافه کاری نماید.
مصوبه هیات وزیران برای مرخصی بارداری، زایمان و شیردهی
تصویبنامه در خصوص مدت مرخصی زایمان (یک قلو و دوقلو) زنان شاغل در بخشهای دولتی و غیر دولتی و دو هفته مرخصی اجباری (تشویقی) همسران
تاریخ تصویب: 1392/04/16 شماره ابلاغیه: ۹۲۰۹۱/ت46527ه تاریخ ابلاغیه: 1392/04/19
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی – معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۹۲/۰۴/۱۶ به استناد تبصره ۲ ماده واحده قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده – مصوب ۱۳۹۲ – تصویب نمود:
۱- مدت مرخصی زایمان (یک قلو و دوقلو) زنان شاغل در بخشهای دولتی و غیردولتی نه ماه تمام با پرداخت حقوق و فوقالعادههای مربوط تعیین میشود. همسران افراد یاد شده نیز از دو هفته مرخصی اجباری (تشویقی) برخوردار میشوند.
۲- مفاد این تصویبنامه به مادرانی که سن فرزند آنان به نه ماهگی نرسیده است تسری مییابد و مدت مرخصی آنان تا نه ماهگی نوزاد افزایش مییابد.
۳- تاریخ اجرای این تصویبنامه از زمان لازمالاجرا شدن قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده – مصوب ۱۳۹۲ – تعیین میشود.
محمدرضا رحیمی
معاون اول رییس جمهور




سلام من در شرکت خصوصی کار می کنم که ساعت کار روزانه اش ۹ ساعت هست اما با یک ساعت و نیم زمان شیر دهی من موافقت نمی کنند ایا این خلاف قانون نیست؟
سلام
اگر مشمول باشید باید موافقت کنند.
در شرکت هایی که ساعات کار ۹ ساعت میباشد و روز پنجشنبه تعطیل ، میزان مرخصی برای شیردهی مادر روزانه جمعا ۱/۵ باید لحاظ گردد؟
سلام
مرخصی شیردهی به ازای هر سه ساعت نیم ساعت است. شما در مجموع هفته ۵ روز ۹ ساعته کار می کنید که می شود ۴۵ ساعت.
برای کل هفته برای شما ۷.۵ ساعت مرخصی شیردهی تعلق می گیرد که به ازای هر روز می شود ۱.۵ ساعت.
سلام
من در هفته ۳۴ فرزندم درون شکمم مرد و به صورت طبیعی به دنیا آوردم آیا مشمول مرخصی زایمان میشوم یا استعلاجی برای من حساب میشود
سلام
پاسخ سوال شما در لینک زیر ارائه شده است.
مرخصی زایمان جنین مرده
.
.
سلام
پاسخ سوال شما در لینک زیر ارائه شده است.
۱
مرخصی زایمان جنین مرده
.
.
سلام
میشه به جای یک ساعت دوسال؟دو ساعت در یکسال برای شیردهی استفاده کنیم؟
و اینکه ۳۶ ساعت کاکرد درست هست؟
میشه لطفا شماره قانون و ماده را هم برای هر دو سوال بیان کنید
سلام
نه خیر نمی توان بر خلاف قانون عمل کرد…
قوانین و مقررات هم در متن مقاله هست و یکی هم قانون کاهش ساعات کار بانوان شاغل دارای شرایط خاص
.
سلام من دوقلو دارم ساعت شیردهی برای من یه ساعته یا دوساعت
ساعت شیردهی برای فرزند دوقلو چند ساعت است
سلام
۲ ساعت
.
.
سلام یکی از همکارهای خانوم بنده پنج شنبه ها هر هفته رو به بهانه اینکه بچه دوساله داره سرکار نمیاد،آیا چنین قانونی وجود داره که تا بچه به دوسالگی برسه مادر پنج شنبه ها نیاد سرکار
سلام
بله برای کارگران زن دارای فرزند شیرخوار و یا زیر ۶ سال ساعات کار هفتگی ۳۶ ساعت هست.
.
.
سلام خسته نباشید کاهش ساعت کاری برای مادرانی که فرزند ۲ قلو دارند و زیر ۶ سال هستند آیا همچنان ۱ ساعت است ؟
سلام
پس از اتمام ۲ سالگی فرزند و شروع استفاده از کاهش ساعت کاری با قانون مادران با شرایط خاص ۱ ساعت است
سلام آیا در قانون کار ماده ای هست که تا کودک دوساله بشود مادرش میتواند پنج شنبه هر هفته سرکار نیاید و حقوق کامل دریافت کند؟لطفا پاسخ بدهید
سلام
قانون برای مادران دارای شرایط خاص به کار هفتگی ۳۶ ساعت به جای ۴۴ ساعت اشاره کرده است…
.
.
با سلام
ایا مرخصی دوقلویی تغییر نکرده؟ و چند روز قبل زایمان میشه درخواست مرخصی کرد؟آیا میشه ذخیره مرخصی سال های قبل رو قبل زایمان استفاده کرد؟
چرا تامیل اجتماعی وقت پرداخت حقوق ایام مرخصی زایمان کل حقوق ذکر شده در فیش یا حکم حقوقی را پرداخت نمی کند؟
اگر پاس شیر هر سه ساعت نیم ساعت باشد برای کارهایی که از ۷و نیم تا ۳ هستند باید یک ساعت و رب پاس شیر لحاظ گرددایا این مورد نیاز به همکاهنگی با کارفرما یا دستور ایشان دارد؟
سلام
مرخصی شیردهی دوقلو ۲ ساعت هست
ذخیره مرخصی استحقاقی بله قابل استفاده است
غرامت ایام مرخصی استعلاجی برای متاهل ۷۵ درصد میانگین حقوق است
مرخصی شیردهی به ازای هر سه ساعت کار نیم ساعت هست…
کارفرما باید موافقت کند .
.
با سلام
من بیمه تامین اجتماعی هستم
چنانچه از مرخصی زایمان بخوام استفاده کنم ایا تمام حقوق درج شده در حکم بنده به من تعلق می گیرد؟؟
لطفا پاسخ ایمیل گردد
با تشکر
سلام
مرخصی زایمان شبیه مرخصی استعلاجی هست و ۷۵ درصد میانگین حقوق پرداخت می شود
.
.
سلام
من در هفته ۳۴ فرزندم درون شکمم مرد و به صورت طبیعی به دنیا آوردم آیا مشمول مرخصی زایمان میشوم یا استعلاجی برای من حساب میشود
سلام
پاسخ سوال شما در لینک زیر ارائه شده است.
مرخصی زایمان جنین مرده
.
.
باسلام
بنده در یک بانک دولتی تحت عنوان نیروی شرکتی مشغول به خدمت هستم که کلیه حقوق و مزایا ضوابط برابر قانون کار برای بنده اجرا می شود.
فرزند من ۲ ساله است وتا پایان دوسالگی از مرخصی شیردهی استفاده نموده ام ،آیا قانون “کاهش ساعت کار بانوان درارای شرایط خاص ” که تا سن شش سالگی فرزند می باشد مشمول بنده می شود یا نه؟
طبق گفته کارفرما ،این قانون فقط تا سن دو سالگی فرزند شامل حال نیروهای شرکتی میشود. اگر گفته ایشان قابل قبول نیست چگونه میتوانم از مراجع قانونی این امر را پیگیری کنم و به نتیجه برسم.
قبلا از بذل عنایت شما سپاسگذارم
.
.
سلام
قانون کاهش ساعات کار بانوان شاغل دارای شرایط خاص برای مشمولین قانون کار نیز شمولیت دارد.
در صدر ماده واحده قانون مزبور مادران دارای فرزند با معلولیت شدید و یا فرزند زیر شش سال را مستحق بهره مندی از این قانون دانسته اشت.
در تبصره ۵ قانون کاهش ساعات کاری بانوان شاغل دارای شرایط خاص به وضوح به این موضوع اشاره کرده که ” بانوان تا ۲ سالگی فرزند می توانند یا از مرخصی شیردهی استفاده نمایند یا از این قانون و بعد از دو سالگی فرزند که مرخصی شیردهی قطع می شود می توانند از این قانون بهره مند شوند.
متن قانون کاهش ساعات کاری بانوان شاغل دارای شرایط خاص
مادهواحده ـ ساعات کار هفتگی بانوان شاغل اعم از رسمی، پیمانی و قراردادی که موظف به چهل و چهار ساعت کار در هفته هستند اما دارای معلولیت شدید یا فرزند زیر شش سال تمام یا همسر یا فرزند معلول شدید یا مبتلا به بیماری صعبالعلاج میباشند و یا زنان سرپرست خانوار شاغل در دستگاههای اجرائی موضوع ماده(۲۲۲) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب۱۳۸۹/۱۰/۱۵ و بخش غیردولتی اعم از مشمولان قانون کار و قانون تأمین اجتماعی بنا به درخواست متقاضی از دستگاه اجرائی مستخدم و تأیید سازمان بهزیستی کشور یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یا دادگستری، سی و شش ساعت در هفته با دریافت حقوق و مزایای چهل و چهار ساعت تعیین میشود.
تبصره۱ـ تأیید میزان و شدت معلولیت توسط سازمان بهزیستی، بیماران صعبالعلاج توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، فرزندان زیر شش سال با ارائه شناسنامه معتبر و زنان سرپرست خانوار با ارائه اسناد مثبته یا گواهی دادگاه معتبر خواهد بود.
تبصره۲ـ زمان شروع و خاتمه کار در اجرای این قانون با توافق مشمولان و مسؤولان مربوط آنان تعیین میگردد.
تبصره۳ـ کارفرمایان بخش غیردولتی از اعمال تخفیف پلکانی و یا تأمین بخشی از حق بیمه سهم کارفرما برخوردار میشوند.
تبصره ۴ـ بانوانی که براساس سایر مقررات از امتیاز کاهش ساعت کار بهرهمند هستند تا زمانی که از مقررات مزبور استفاده میکنند و یا دستگاههای تابع مقررات اداری و استخدامی خاص که امتیازات مشابه این قانون را دارند، از شمول این قانون مستثنی میباشند.
تبصره۵ ـ در صورتی که مشمولان این قانون، همزمان شرایط استفاده از امتیاز آن و مرخصی ساعتی شیردهی را داشته باشند و یا همزمان دارای شرایط مختلف مصرح در این قانون باشند، حق انتخاب یکی از امتیازات پیشبینیشده را دارند.
تبصره۶ ـ بهمنظور تأمین امنیت شغلی مشمولان این قانون در دوران استفاده از مزایای آن، دستگاههای اجرائی و کارفرمایان بخش غیردولتی مشمول این قانون نمیتوانند به صرف استفاده بانوان از مزایای کاهش ساعات کار، آنان را اخراج کنند یا محل خدمت جغرافیایی آنها را تغییر دهند. هرگونه اخراج، جابهجایی و استخدام جایگزین آنان ممنوع است.
تبصره۷ـ اعمال احکام این قانون، برای آندسته از کارکنانی که پیش از تصویب این قانون در بخش غیردولتی بهکارگرفته شدهاند منوط به تأمین نظر کارفرما توسط دولت است.
.
.
با سلام
با توجه به اینکه ساعت کاری ادارات تغییر کرده و از ۶:۳۰ شروع می شود آیا در این تغییر ساعت، ساعت شیردهی برای کسانی که شامل استفاده از این مرحصی می شده اند پابرجا هست یا حذف می شود؟ و اگر توسط سازمانی که شاغل هستیم حذف شود قانونی هست یا غیر قانونی؟
.
.
سلام زهرا خانم
تغییر ساعات کار ادارات و دستگاه های اجرایی تاثیری بر ساعات و مرخصی شیردهی برای مادران شاغل مشمول ندارد.
تغییر ساعات کار ادارات و شروع و پایان یک ساعت زودتر صرفا برای شیفت مصرف برق ادارات به ساعت قبل از پیک بار میان روز است که تجهیزات خنک کننده و کولرهای ادارات و سایر دستگاه ها در این ساعات خاموش باشند و در تامین برق سایر مصارف مشکل کمتر شود.
.
.