مرخصی بارداری، زایمان و شیردهی
قانون کار برای زنان شرایط کار ویژه ای متمایز با مردان در نظر گرفته است. شرایط کار کارگران زن در مواد ۷۵ لغایت ۷۸ قانون کار تعیین شده است. آخرین قوانین و اصلاحات مرخصی بارداری، زایمان و شیردهی ذر این مقاله ارائه میشود.
مرخصی بارداری و زایمان
مرخصی بارداری و زایمان در ماده ۷۶ قانون کار تصویب شده است.
متن ماده ۷۶ قانون کار
مرخصی بارداری و زایمان کارگران زن جمعا” ۹۰ روز است. و حتی الامکان ۴۵ روز از این مرخصی باید پس از زایمان مورد استفاده قرار گیرد برای زایمان توامان ۱۴ روز به مدت مرخصی اضافه می شود.
تبصره1- پس از پایان مرخصی زایمان ، کارگر زن به کار سابق خود باز می گردد و این مدت با تائید سازمان تامین اجتماعی جزء سوابق خدمت وی محسوب می شود.
تبصره2- حقوق ایام مرخصی زایمان طبق مقررات قانون تامین اجتماعی پرداخت خواهد شد.
پس از تصویب قانون اصلاح قوانین تظیم جمعیت و خانواده در سال ۱۳۹۲ هیات وزیران در جلسه مورخه ۱۶/۴/۱۳۹۲ با استناد به تبصره ۲ ماده واحده قانون اصلاح قوانین تظیم جمعیت و خانواده موارد زیر را تصویب نموده است:
۱- مدت مرخصی زایمان (یک قلو و دوقلو) زنان شاغل در بخش های دولتی و غیر دولتی ۹ ماه تمام با پرداخت حقوق و فوقالعادههای مربوط تعیین میشود. همسران افراد یاد شده نیز از دو هفته مرخصی اجباری تشویقی برخوردار میشوند.
۲- مفاد این تصویبنامه به مادرانی که سن فرزند آنان به نه ماهگی نرسیده است تسری مییابد و مدت مرخصی آنان تا نه ماهگی نوزاد افزایش مییابد.
۳- تاریخ اجرای این تصویب نامه از زمان لازمالاجرا شدن قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده مصوب ۱۳۹۲ تعیین میشود.
پس از تصویبنامه فوق مرخصی زایمان موضوع ماده ۷۶ قانون کار از ۹۰ روز به ۹ ماه افزایش یافت. بنابراین در حال حاضر مرخصی زایمان ۹ ماه است.
مرخصی شیر دهی
از آنجا که تغذیه کودک با شیر مادر اهمیت بسیار بالایی در سلامت مادر و فرزند دارد و این موضوع هم به صورت علمی به اثبات رسیده و هم در مجموعه آیات و روایات اسلامی نیز مورد تاکید قرار گرفته است.
والوالدات یرضعن اولادهن حولین کاملین لمن أراِد أن یتمّ الرضاعة و…
مادران فرزندانشان را تا دو سال تمام شیر میدهند. (بقره، ۲۳۳)
بنابراین در قانون کار جمهوری اسلامی ایران نیز این مساله دیده شده و برابر با ماده ۷۸ قانون کار کارفرما مکلف است به مادران شیرده تا پایان دو سالگی کودک پس از هر سه ساعت کار نیم ساعت مرخصی شیردهی (فرصت شیردادن) بدهد.
متن ماده ۷۸ قانون کار:
ماده ۷۸- در کارگاههایی که دارای کارگر زن هستند کارفرما مکلف است به مادران شیرده تا پایان دو سالگی کودک پس از هر سه ساعت ، نیم ساعت فرصت شیر دادن بدهد. این فرصت جزو ساعات کار آنان محسوب می شود و همچنین کارفرما مکلف است متناسب با تعداد کودکان و با در نظر گرفتن گروه سنی آنها مراکز مربوط به نگهداری کودکان (از قبیل شیرخوارگاه، مهد کودک و…) را ایجاب نماید .
تبصره- آییننامه اجرایی، ضوابط تاسیسات و اداره شیرخوارگاه و مهدکودک توسط سازمان بهزیستی کل کشور تهیه و پس از تصویب وزیر کار و امور اجتماعی به مرحله اجرا گذاشته میشود.
در صورتی که به دلیل فاصله زیاد بین محل نگهداری کودک تا کارگاه مادر شیرده میتواند به جای دو نوبت نیم ساعته یک ساعت به صورت یکجا از مرخصی شیردهی استفاده نماید.
در صورت عدم استفاده از مرخصی شیردهی کارگر نمیتواند ادعای پرداخت پول معادل آن را به عنوان اضافه کاری نماید.
مصوبه هیات وزیران برای مرخصی بارداری، زایمان و شیردهی
تصویبنامه در خصوص مدت مرخصی زایمان (یک قلو و دوقلو) زنان شاغل در بخشهای دولتی و غیر دولتی و دو هفته مرخصی اجباری (تشویقی) همسران
تاریخ تصویب: 1392/04/16 شماره ابلاغیه: ۹۲۰۹۱/ت46527ه تاریخ ابلاغیه: 1392/04/19
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی – معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۹۲/۰۴/۱۶ به استناد تبصره ۲ ماده واحده قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده – مصوب ۱۳۹۲ – تصویب نمود:
۱- مدت مرخصی زایمان (یک قلو و دوقلو) زنان شاغل در بخشهای دولتی و غیردولتی نه ماه تمام با پرداخت حقوق و فوقالعادههای مربوط تعیین میشود. همسران افراد یاد شده نیز از دو هفته مرخصی اجباری (تشویقی) برخوردار میشوند.
۲- مفاد این تصویبنامه به مادرانی که سن فرزند آنان به نه ماهگی نرسیده است تسری مییابد و مدت مرخصی آنان تا نه ماهگی نوزاد افزایش مییابد.
۳- تاریخ اجرای این تصویبنامه از زمان لازمالاجرا شدن قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده – مصوب ۱۳۹۲ – تعیین میشود.
محمدرضا رحیمی
معاون اول رییس جمهور
من کارمند رسمی اداره هستم ۱۷ سال سابقه کار دارم مرخصی زایمانم تمام شده منتها به دلیل کرونا ادارات یک ساعت زودتر تعطیل میشه آیا مر خصی یک ساعته شیر دهی شامل من میشه
با سلام
با تغییر ساعات کاری تغییری در مرخصی شیر دهی ایجاد نمی شود.
میتوانید از مرخصی یک ساعته استفاده کنید.
با سلام
آیا مرخصی استعلاجی در دوران بارداری به دلیل مشکلات بارداری، بر مدت مرخصی ۹ ماهه بعد از زایمان تاثیر گذار است؟؟
اگر پاسخ بله هست، چه ارتباطی بین مرخصی استعلاجی و مرخصی دوران شیردهی وجود دارد؟؟ آیا ماده قانونی این دو نوع مرخصی، مجزا از هم نیست؟؟
سلام
اگر استراحت قبل از زایمان توسط پزشک معالج تجویز و توسط تامین اجتماعی تایید شود جدا از مرخصی زایمان ۹ ماه خواهد بود.
در زمان مرخصی استعلاجی و زایمان زنان بطور کامل در مرخصی هستند و سر کار حضور ندارند.
ولی در مرخصی شیر دهی مادر سر کار حاضر می شود و روزانه یک ساعت می تواند جهت شیردهی فرزند از مرخصی شیردهی استفاده نماید.
مرخصی شیردهی مازاد بر مرخصی استحقاقی عادی ۲۶ روز در سال است.
سلام مدت مرخصی زایمان برا شرکت خصوصی چند ماه هست شش یا نه ماه ؟ وآیا به کل نه ماه تعلق میگیرد حقوق.من حسابدار یک شرکت فرش هستم
سلام
برای همه ۹ ماه هست.
البته تامین اجتماعی در ابتدا ۶ ماه رو قبول می کنه و برای افزایش مرخصی زایمان به ۹ ماه باید در دیوان عدالت اداری شکایت کرد.
در صورت نیاز می توانید از قسمت ناحیه کاربران درخواست تنظیم دادخواست افزایش مرخصی زایمان از ۶ ماه به ۹ ماه ثبت نمایید.
با سلام
من مرخصی زایمان که ۹ بود رو گرفتم/حالا شروع به کار کردم. میخواستم بدونم میشه از مرخصی دوران زایمان(۹ ماه) استفاده کرد. قانون هر ماه ۲.۵ روز؟ بند و تبصره ای داره تا من به شرکت ارائه بدم و بابت ۹ ماه مرخصی زایمان از مرخصی استحقاقی و یا ذخیره این ایام استفاده کنم؟
با تشکر
برابر با ماده ۷۴ قانون کار مرخصی استعلاجی با تایید سازمان تامین اجتماعی جزو سوابق کار و بازنشستگی محسوب می شود.
بنابراین برای مدت مرخصی استعلاجی صرفنظر از اینکه مرخصی استعلاجی از چه بابت بوده
۱- مبالغی که کارفرما در دوران اشتغال کارگر حق بیمه کسر کرده و به تامین اجتماعی واریز کرده مانند حقوق، بن، مسکن از جانب کارفرما پرداخت نمی شود.
۲- ولی واردی که در طول مدت اشتغال از آن حق بیمه کسر نشده باید از جانب کارفرما پرداخت شود. مانند حق اولاد، عیدی و پاداش، سنوات و مرخصی.
باعرض سلام و وقت بخیر
بنده کارمند بانک غیردولتی هستم. آیا در قانون ترویج تغذیه با شیر مادر قید شده که تا دو سالگی کودک، کارفرما حق انتقال و جابجایی محل کار مادر را ندارد یا خیر؟
چون قبلا که مجرد بودم دقیقا عین این مطلب رو در اون قانون خونده بودم. منتها نمی دونم هنوز هم به قوت خودش باقیه یا نه.
اگه این مطلب هست جطور میشه پیگیری کنم و حقم رو بگیرم؟
لطفا راهنمایی کنید چون محل کارم شدیدا شرایط پرتنشی رو برای من به وجود آورده
سلام
در ماده ۵ آیین نامه اجرایی قانون قانون ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیردهی این موضوع درج شده است.
ماده ۵ – مادران مشمول این آییننامه پس از پایان مرخصی زایمان و در دوران
شیردهی، باید در کار قبلی خود اشتغال یابند. (در این دوران نقل و انتقال
آنهاممنوع است.)
برای مشاهده متن کامل آیین نامه اجرایی قانون ترویج تغذیه با شیر مادر و حمایت از مادران در دوران شیردهی اینجا کلیک کنید.
سلام
من در یک شرکت تعاونی روستایی کار می کنم که مدیر عامل میگن خصوصی هست و به من مرخصی شیردهی تعلق نمیگیرد آیا میتونم از ایشان شکایت کنم؟
سلام
مرخصی شیردهی به کارگاه های مشمول قانون کار که کارگاه های خصوصی نیز جزو آن ها هستند تعلق می گیرد. در صورت اختلاف نظر پیشنهاد من این است که کارفرما ابتدا از اداره کار استعلام نماید و در صورت عدم تمکین خود شما از طریق اداره کار پیگیری نمایید.
با سلام
خواهشن پاسخ سئوال زیر را به سریعآ بفرمایید.
همکارم با قرارداد کار معین، که امسال به قرارداد موقت کارمندی در شهرداری جدید التاسیس در پست مسئول امور مالی – صاحب فرزندشده و علاوه بر استفاده کامل از مرخصی های ۹ ماهه قانونی زایمان، بجای شیر دادن به بچه شیرخوار بصورت ساعتی شیر دهی را هفتگی کرده و الان ۱۰ ماه است هر هفته یک روز به بهانه شیر دادن مرخصی میرود.
از کارشناسان محترم عاجزانه خواهشمندم پاسخ دقیق با مدت زمان مر راهنمایی بفرمایند.
با سلام
در قانون کار و مقررات بعدی مرخصی شیردهی به صورت روزانه تعیین شده است و قابل ذخیره و انتقال نیست.
چرا که فلسفه وجودی و هدف از آن تغذیه فرزند شیرخوار با شیر مادر است.
تجمیع مرخصی های روزانه شیردهی به صورت هفتگی با نفس و ماهیت قانون مغایرت دارد.
با سلام
من در شرکت خصوصی مشغول به کار هستم آیا شرکت میتواند حق شیردهی یکساعته را از من سلب کند؟
سلام
چنانچه شرایط مرخصی شیردهی را داشته باشید کارفرما نمی تواند مانع آن گردد.
ایا میتونم از مرخصی شیر دهی به عنوان یک روز کامل مرخصی استفاده کنم مثلا پنجشنبه ها کلا نرم؟ و آیا نیاز به گرفتن مرخصی وجود داره ؟
سلام
فلسفه تعلق مرخصی شیردهی استفاده کودک از شیر مادر است. در قانون هم مرخصی شیردهی به صورت روزانه پیش بینی شده است. مرخصی زایمان قابل ذخیره نیست.
پس از تعلق مرخصی شیردهی به مادر و مشخص شدن زمان آن بستگی به روال اداری کارگاه دارد که هر روز برگه مرخصی امضا کنید و یا یکبار با کارفرما هماهنگی به عمل آورید که هر روز در ساعت خاصی شما به مرخصی شیردهی خواهید رفت. در هر حال باید با کارفرما هماهنگی به عمل آید نه به این مفهوم که کارفرما مانع استفاده گردد.
آیا نیروهای پیمانی آموزش و پرورش ساعت شیر دهی شاملشون میشه طبق قانون؟ چون اداره میگه چون پیمانی هستین نمیشه استفاده کنید و مرخصی زایمانم ۶ ماه بوده فقط
مرخصی شیردهی مورد بحث این مقاله برای کارگران مشمول قانون کار است.
کارمندان پیمانی مشمول قانون خدمات کشوری بوده و از بحث و تخصص ما خارج است.
لطفا قانون مدیریت خدمات کشوری را مطالعه فرمایید.