جلسه هفتم: آموزش محاسبه فوق العاده نوبت کاری

آموزش محاسبه فوق العاده نوبت کاری مستلزم این است که در ابتدا بتوانیم تشخیص دهیم که آیا کار نوبت کاری محسوب می شود یا خیر؟ پس از اینکه مطمئن شدیم که کار نوبت کاری است در مرحله بعد باید تشخیص دهیم نوع نوبت کاری از چه نوع است؟ پس از تعیین نوع نوبت کاری در مرحله آخر درصد فوق العاده نوبت کاری مشخص می شود.

در این قسمت از دوره آموزشی علاوه بر آموزش کامل موارد فوق مثالی از نحوه ی محاسبه فوق العاده نوبت کاری حل می شود.

قانون فوق العاده نوبت کاری

در ماده 55 قانون کار:
به کارهایی که در طول ماه گردش دارند، به طوری که نوبت های آنها در صبح، عصر یا شب واقع می شود، کار نوبتی اطلاق می شود.

در ماده 56 قانون کار:
انواع نوبت کاری و درصد فوق العاده هر کدام مشخص شده و در دستورالعمل شماره 22 روابط کار نیز جزئیات نوبت کاری تشریح شده است.

در ماده 56 قانون کار 4 نوع نوبت کاری تعریف شده است که عباتند از:

انواع نوبت کاری در قانون کار
انواع نوبت کاری در قانون کار

انواع نوبت های کاری طبق قانون کار

درصد های فوق العاده نوبت کاری در قانون کار
درصد های فوق العاده نوبت کاری در قانون کار

یکی از سوالات مهم در نوبت کاری این است که چه ساعاتی از شبانه روز صبح و چه ساعاتی عصر و چه ساعاتی شب هستند؟
در ماده 53 قانون کار:
-از 22 شب تا 6 صبح شب کار
-از 14 تا 22 شب عصر کار
-از 6 صبح تا 14 صبح کار

مراحل محاسبه فوق العاده نوبت کاری

– تشخیص نوع نوبت کار
– تعیین درصد نوبت کاری
– محاسبه فوق العاده نوبت کاری

مهم ترین و سخت ترین کار در محاسبه فوقا العاده نوبت کاری تشخیص نوع نوبت کاری است. بر اساس مواد 55 و 56 قانون کار نوبت کاری باید دارای شرایط زیر باشد:
– ساعات شروع و اتمام کار متفاوت در طول ماه داشته باشد.
-تنوع ساعات ورود و خروج داشته باشد.
-دارای گردش نوبت کاری در طول یک ماه باشد.

مثال های تشخیص نوع نوبت کاری

مثال 1 : کارگری از 7 صبح تا صبح روز بعد سرکار است و 48 ساعت استراحت دارد. چون ساعات ورود و خروج این کارگر دارای تنوع نیست و ثابت است نوبت کاری محسوب نمی شود.

مثال 2: کارگری به صورت 12 ساعت کار و 24 ساعت استراحت کار می کند. یک هفته از ساعت 7 صبح تا 7 عصر و یک هفته از 7 عصر تا 7 صبح کار می کند. چون این کارگر دارای ساعات ورود و خروج متنوع است نوبت کاری محسوب می شود.

مثال 3: کارگری یک ماه از ساعت 7 صبح لغایت 19 سر کار است و یک ماه از ساعت 19 تا 7 صبح روز بعد. ورود و خروج این کارگر مانند مثال قبل است پس شرط اول نوبت کاری برقرار است ولی گردش در یک ماه اتفاق نمی افتد پس شرط شرط دوم وجود ندارد. بنابراین نوبت کاری نیست.

مثال هایی برای انواع نوبت کاری:

صبح و عصرصبح و عصر و شب
1 هفته صبح 1 هفته عصر
10 روز صبح 10 روز عصر
1 هفته صبح و 5 روز عصر
1 هفته صبح، 1 هفته عصر و 1 هفته شب
10 روز صبح، 10 روز عصر و 10 روز شب
6 روز صبح، 12 روز عصر و 12 روز شب
صبح و شبعصر و شب
1 هفته صبح 1 هفته شب
10 روز صبح 10 روز شب
1 هفته صبح و 5 روز شب
1 هفته عصر 1 هفته شب
10 روز عصر 10 روز شب
1 هفته عصر و 5 روز شب

در عمل خیلی به ندرت پیش می آید که ساعات کار دقیقا با ساعات نوبت کاری پایه منطبق باشد. کارگاه ها ملزم نیستند ساعات ورود و خروج خود را با ساعات نوبت کار پایه تنظیم کنند. بنابراین باید بتوانیم ساعات ونوبت های کاری واقعی را با نوبت های کاری پایه تطبیق دهیم و از روی آن فوق العاده نوبت کاری را محاسبه کنیم.

ساعات کار و نوبت های کاری واقعی را با نوبت های کاری پایه تطبیق می دهیم و می بینیم نوبت کاری غالب کدام است؟ هرکدام که ساعات کاری بیشتری داشته باشد نوبت کاری غالب است. ممکن است نوبت های کاری به طوری باشند که مثلا 4 ساعت در شب و 4 ساعت در صبح باشد. در این حالات هرکدام از نوبت کاری ها که مزایای بیشتری برای کارگر داشته باشد، آن نوبتِ کاری غالب خواهد بود. پس در این مثال نوبت کاری غالب شب کاری خواهد بود چون درصد مزایای آن بیشتر است.

برای روشن شدن مساله به مثال های زیر توجه نمایید:

نوبت کاری انتخابینوبت کاری تلاقی ساعات کار
صبح(غالب)شب/صبح4 تا 12
شب (مزایای بالا)شب/صبح2 تا 10
شب (غالب)عصر/شب20 تا 5
عصر(غالب)صبح/عصر12 تا 19
شب (مزایای بالا)عصر/شب18 تا 2
صبح – شبصبح/عصر/شب7 تا 19 – 19 تا7

مثال های محاسبه مبلغ نوبت کاری

مثال 1 : محاسبه فوق العاده نوبت کاری کارگری که در مهر ماه 1400 با شرایط زیر کار می کند:
مزد ثابت روزانه 885165 ریال
ساعات کار : 10 روز از 7 لغایت 16
  10 روز از 16 تا 24
  5 روز از 24 لغایت 7
  5 روز استراحت

الف : تشخیص نوع و درصد نوبت کاری
از روی ساعات ورود و خروج می بینیم که دارای گردش و تنوع است و گردش در طول ماه رخ می دهد، پس نوبت کاری است.
حال باید بدانیم این نوع از کار در کدام یک از ساعات های نوبت کاری قرار دارد. چون نوبت کاری صبح و عصر و شب وجود دارد پس نوبت کاری صبحف عصر و شب است که فوق العاده آن 15 درصد است.
نکته: در حالاتی که تنوع نوبت کاری 3 یا 4 نوع است و نوبت کاری صبح و شب و عصر وجود دارد دیگر سراغ بررسی حالت های صبح و شب و صبح و عصر نمی رویم چون در آنها حداکثر 2 تنوع وجود دارد.

ب : محاسبه فوق العاده نوبت کاری
پس از مشخص شدن درصد فوق العاده نوبت کاری مبلغ آن را محاسبه می کنیم:
حقوق ماهانه = 30 × مزد ثابت
26.554.950 = 30 × 885165
فوق العاده نوبت کاری ماهانه = درصد فوق العاده × حقوق ماهانه
3.983.242 = 0.15 × 26.554.950
پس فوق العاده نوبت کاری این کارگر 3.983.242 خواهد بود.

نکته:
همانطور که در آموزش محاسبه نوبت کاری توضیح داده شد فوق العاده نوبت کاری به صورت آیتم مستقل محاسبه می شود و تداخل و ارتباطی با سایر فوق العاده ها ماندد جمعه کاری و اضافه کاری و … ندارد. فوق العاده نوبت کاری به صورت ماهانه حساب می شود، نه روزانه. در برخی موارد مشاهده می کنیم که به تعدا روزهای که رد نوبت شب واقع شده فقط درصد نوبت کاری پرداخت می شود که این کار اشتباه است.

تنوع در نوبت های کاری بسیار زاید است ولی با اصولی که به آنها اشاره کردیم می توانید به راحتی فوق العاده نوبت کاری را محاسبه نمایید.

نوشته های مشابه

31 دیدگاه

  1. سلام استاد
    خیلی عالی بود
    واقعا نوبت کاری یک موضوع حل نشده در قانون کار بوده.
    آموزش ها فوق العاده اند و من لینک این آموزش ها رو با دوستان به اشتراک میذارم.
    اما به نظر برای اینکه بهتر دیده بشه باید در صفحه اول ویژه تر و به صورت اختصاصی یک بخش داشته باشه.

    ???

    1. با سلام
      خیلی ممنون و سپاسگذار از لطف شما
      پیشنهاد شما حتما در دستور کار قرار می گیرد.

  2. سلام وقت بخیر
    شرکتی که براش کار میکنم، جدیدا پرسنل تولید رو شیفتی کرده به این صورت که
    یک هفته ۶ صبح تا ۱۵ بعد از ظهر
    یک هفته ۱۵ بعد از ظهر تا ۲۴ بامداد
    حالا سوال اینه که؛ حق شیفت رو چجور محاسبه کنم
    صرفا صبح و عصر رو در نظر بگیرم که میشه ۱۰ درصد
    بااینکه تلاقی عصر و شب رو شب درنظر بگیرم که میشه
    ۲۲.۵ درصد
    بااینکه صبح عصر شب در نظر بگیرم و ۱۵ درصد حساب کنم

    1. سلام
      این نوع شیف کاری از نوع نوبت کاری صبح و عصر محسوب می شود با فوق العاده 10 درصد

  3. با درود فراوان خدمت شما بزرگوار
    شرکتی که من در آن شاغل هستم به صورت ۱۲ ساعت کار و ۲۴ ساعت استراحت است و شیفت های کاری از ساعت ۷.۱۶ دقیقه صبح الی ۲۰ شب و روز بعد از ساعت ۱۹.۱۶ دقیقه شب الی ۸ صبح روز بعد و شیفت بعدی دوباره ۷.۱۶ صبح شروع میشود. درصد حق شیفت آیا ۲۲.۵ درصد است و سوال اینکه اگر در ماه یک شیفت غیبت زده شود، باید ۳۰ روز حق شیفت محاسبه شود یا ۲۹ روز؟ و اینکه چند ساعت در روز اضافه کاری باید محاسبه شود؟
    با سپاس فراوان

  4. سلام و درود
    شرکتی که دارای سه شیفت کاری دو روز . روز از ساعت هفت تا نوزده
    دو روز شب از ساعت نوزده تا هفت صبح
    و دو روز اف
    چند در صد محاسبه می شود
    ممنون

  5. سلام و خسته نباشید
    شرکتی که کارم میکنم اعلام کرده اگر در ماه شبکاری داشته باشی اگر بعد یک روز تغییر شیفت بدین فوق العاده شب کاری داده نخواهد شد. لطفا توضیح بدین این کار قانونیه؟ امکان داره؟ چون یا یک تغییر شیفت کل فوق العاده شبکاری از بین میره. ممنون از اطلاع رسانیتون.

    1. با سلام
      در صورتیکه نوبت های کاری در طول یکماه تغییر داشته باشند نوبت کاری محسوب میشود و در صورتیکه تغییر نداشته باشند نوبت کاری محسوب نشده و فوق العاده شب کاری پرداخت میشود. در زمانیکه نوبت های کاری گردش و تغییر داشته باشند دلیل بر ضایع شدن حق کارگر برای کار در ساعات شب نیست و فوق العاده شب کاری طبق ماده56 قانون کار تعلق میگیرد.

  6. با سلام و وقت بخیر
    در شرکتی کار میکنم ک ساعت کاری آن کلاً هفت صبح تا هفت غروب است. آیا نوبت کاری در این شرکت وجود داره؟

    1. در صورتیکه در نوبت های کاری گردش اتفاق نمیفتد بنابراین این نوع کار نوبت کاری محسوب نمیشود

  7. با سلام و درود من در یک شرکتی کار میکنم ک شیف کاری به این صورت است ک سه روز صبح (7تا 19) به مدت 12 ساعت و سه روز هم شب کار (19 تا 7 صبح) و سه روز استراحت می باشد لطفا راهنمایی کنید ک جز کدام دسته می باشد؟ ممنون
    و اینکه ایا روز هایی ک استراحت شیف هستیم باید حداقل مزد روزانه برامون ثبت بشود یا خیر؟ ممنون

    1. نوبت کاری اشاره شده از نوع نوبت کاری صبح و شب است که فوق العاده نوبت کاری آن معادل 22.5 درصد حقوق ماهانه است. اگر مجموع ساعت کارکرد ماهانه از ساعت کار موظفی و قانونی بیشتر شود، ساعات کار مازاد به عنوان اضافه کاری در نظر گرفته میشود.

  8. سلام خسته نباشید شیفت ما ۲۴ ساعت شیفت و ۲۴ ساعت استراحت هست حق شیفت ما چگونه محاسبه می‌شه؟ یا در کل حقوق ماهانه ما چه جوری حساب میشه؟ محل شغلی ما هم نیروی حراست هستیم

    1. در صورتیکه نوبت های کاری در طول ماه گردش داشته باشد نوبت کاری محسوب میشود. چون ساعات کاری و ورود و خروج ۲۴-۲۴ در طول ماه دارای تنوع نیست و ثابت است نوبت کاری محسوب نمیشود.
      برای محاسبه حقوق و دست مزد میتوانید به لینک های زیر مراجعه کنید.
      دوره جامع آموزش محاسبه حقوق و دستمزد و مزایای قانون کار 1400 | کارتابان
      جدول کامل حقوق کارگران در سال 1402 (دانلود+جزئیات کامل+آموزش)

  9. سلام
    در کارگاه 12ساعت کار می کنیم یه هفته شب یه هفته روز. حق شیفت چگونه محاسبه می شود؟ تشکر

    1. فوق العاده نوبت کاری یا حق شیفت کارگرانی که به صورت شب و روز مشغول به کارند از نوع نوبت کاری صبح و شب محاسبه میشود. فوق العاده نوبت کاری صبح و شب معادل ۲۲.۵درصد حقوق ماهانه است.

  10. سلام
    من در اداره ای که مشغول بکار هستم شیفتا بصورت زیر هست، لطفا راهنمایی کنید جزو کدام درصد نوبت کاری میشند؟
    دو روز صبح از ۷ونیم تا ۲۰
    دو روز از ۱۹ونیم تا ۸ صبح
    دو روز استراحت

    1. با سلام
      فوق العاده نوبت کاری یا حق شیفت کارگرانی که به صورت شب و روز مشغول به کارند از نوع نوبت کاری صبح و شب محاسبه می‌شود. فوق العاده نوبت کاری صبح و شب معادل ۲۲.۵درصد حقوق ماهانه است.

  11. سلام خدمت شما
    ممنون بخاطر توضیح کاملتون
    من تو فروشگاهی کار میکنم ک دو شیفت مشغول هستم
    اما اشاره ای نشد ک برای دو شیفت کاری نوبت کاری تعلق میگیره یا خیر
    بنده ساعت ۸صبح میرم فروشگاه تا ۱۳.۳۰ دقیقه
    و مجدد ساعت ۱۶ میرم تا ۲۲ شب
    جمعا حدود ۱۱ ساعت تو طول روز
    آیا ب این دو شیفت کاری نوبت کاری تعلق میگیره یا خیر؟
    ممنون از شما

    1. با سلام
      نوبتکاری به کارگرانی تعلق میگیرد که نوبت های کار آنان به صورت گردشی باشد. به عنوان مثال یه هفته صبح یک هفته عصر.
      به عبارتی ساعات شروع کار باید متفاوت باشد. در صورتیکه ساعات شروع کار همیشه ثابت باشد نوبت کاری تلقی نمیشود. در توضیحات شما که ساعات کار همیشه از 8 صبح تا 13:30 و مجددا همان روز از 16 لغایت 22 است نوبت کاری محسوب نمیشود. در صورتیکه یک هفته یا یک روز در میان نوبت صبح و عصر تغییر کند نوبت کاری محسوب میشود.

  12. سلام من در بیمارستان مشغول بکارم .شیفتام ثابت نیست .ولی کلا تعداد صبحها بیشتر از عصر وشبه .
    مثلا ماه گذشته ۱۲ ص و ۵ عصر و ۱ شب
    یا اینماه ۸ صبح و ۵ عصر و ۳ شب
    بهم گفتن به شما تعلق نمیگیره . چون باید به تعداد صبح عصر و شب داشته باشی . واقعا اینطوره ؟ یعنی درصدیش هم تعلق نمیگیره ؟

    1. با سلام
      از لحاظ قانون کار تعداد نوبت های کاری در تعیین نوع نوبت کاری اهمیت ندارد. در صورتیکه روال کارگاه و کار کارگر بر این باشد که در طول یک ماه در همه نوبت های کاری فارق از اینکه تعداد آنها چقدر باشد مشغول شود، باید فوق العاده نوبت کاری پرداخت شود. با توجه به اینکه در کار شما تمام نوبت های صبح و عصر و شب وجود دارد بنابراین نوع نوبت کاری از نوع صبح عصر شب بوده و فوق العاده آن معادل 15 درصد حقوق ماهانه خواهد بود.

  13. سلام وقت بخیر
    ایا نوبت کاری برا ساس تعداد روزی که کارگر در شیفت نوبت کاری قرار داد به او تعلق می گیرد یا بر اساس یک ماه کامل
    اگر گارگری نوبت کاری دارد 22روز در شیفت باشد و8 روز درشیفت نوبت کاری نباشد باید نوبت کاری کامل محاسبه شود یا بر مبنای 22 روز محاسبه شود

  14. سلام ووقتن بخیر
    شرکت ما 200 نفر پرسنل دارد و 150 نفر از پرستل نوبت کاری 15% دریافت می کنند در صورتی که پرسنل مرخصی باشند یا جای یکدیگر در نوبت کاری باشند ایا نوبت کاری باید بر اساس 30 روز محاسبه وپرداخت شود یا یا بر اساس تعداد روزهایی که در نوبت کاری بوده اند مثلا شخصی که 25 روز کار نوبتی داشته ایا 25 روز فوق العاده نوبت کاری دریافت می کند یا 30 روز
    ایا مرخصی در تعین نوبت کاری نقش دارد

  15. با سلام و وقت بخیر شما فرمودیدمرخصی استحقاق تاثیری در نوبت کاری ندارد

    تفسیر ماده شرایط پرداخت نوبت کاری به کارگر نوبت کار گردش کار در طول ماه خواهد بود بنابراین چنانچه گردش کار در محدوده یک ماه تحقق پیدا کند گرچه یک یا چند روز از ماه را کارگر در مرخصی استحقاقی یا در تعطیلات به سر برده باشد با توجه به گردشی شدن کار در ان ماه فوق العاده نوبت کاری متعلقه را به صورت کامل دریافت خواهد کرد

    لطفا توضیح بفرمایید

  16. با سلام و وقت به خیر
    در شرکت ما شیفت ها به صورت 12 ساعت کار و 24 استراحت می باشد
    گروه اول ساعت 7 تا 19
    گروه دوم ساعت 19 الی 7 روز بعد
    گروه سوم ساعت 7 ای 19 در طول ما بوده و روزهای تعطیل نیز یک تعداد از نیروها تعطیل می باشند
    نحوه محاسبه نوبت کاری رو لطفا بیان کنید که چند درصد تعلق می گیرد

    1. با سلام
      در صورتی که کار گروه اول به صورت گردشی و 12-24 (یعنی 12 ساعت، از 7 تا 19 و 12 ساعت، از 19 تا 7) باشد نوبت کاری از نوع صبح و شب معادل 22.5 درصد حقوق ماهانه کارگر است.
      برای گروه دوم نیز مانند گروه اول اگر کار به صورت گردشی و 12-24 باشد نوبت کاری از نوع صبح و شب معادل 22.5 درصد حقوق ماهانه کارگر است.
      اگر نوبت های کاری گروه اول و دوم دارای گردش نباشد نوبت کار محسوب نمی‌شود.
      برای گروه سوم چون در ماه گردش اتفاق نمی‌افتد نوبت کاری تعلق نمی‌گیرد.

  17. با سلام
    کسانی که روزکارند و در طول ماه بواسطه نیاز کارفرما مجبور به حضور در سایت بعد از ساعت 22 شب می شوند تعدد این روزها باید چند روز باشد تا حق شیفت تعلق بگیرد ؟
    با تشکر

    1. با سلام
      برای حالت هایی که به صورت اتفاقی و موردی اتفاق می افتد که علاوه بر ساعات کار عادی روزانه برخی مواقع شب ها بیایند نوبت کاری محسوب نمی شود.
      در قانون تعداد شیفت برای تشخیص نوبت کاری مشخص نشده است.
      اضافه کاری نیز بستگی به ساعات کاری شما دارد. اگر ساعات کاری از موظفی بیشتر شود مشمول دریافت اضافه کاری خواهید شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
رایگان
فیش حقوقی بساز
قرارداد کار ببند
مشاوره بگیر