مرخصی پدران برای تولد فرزند کارکنان قانون کار چند روز است؟

مرخصی تولد فرزند برای پدران که با عنوان «مرخصی زایمان مردان» نیز شناخته می‌شود، در گذشته برای پدران شاغل مشمول قانون کار به مدت دو هفته پیش‌بینی شده بود؛ اما بر اساس نظر کارشناسی مجموعه کارتابان، با تصویب ماده ۷۳ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در سال ۱۴۰۰، مبنای قانونی این مرخصی نسخ شده و در حال حاضر مرخصی دو هفته‌ای تولد فرزند برای پدران مشمول قانون کار برقرار نیست. در ادامه، قوانین و تغییرات مربوط به مرخصی پدران بررسی می‌شود.

مرخصی تولد فرزند برای پدران در قانون کار چند روز است؟

مرخصی تولد فرزند برای پدران مشمول قانون کار در ابتدا بر اساس مقررات سال ۱۳۹۲ به مدت دو هفته مرخصی اجباری تشویقی در نظر گرفته شده بود. بعدا در قانون برنامه ششم توسعه، برای مردان شاغل در قوای سه‌گانه، بخش‌های دولتی و عمومی غیردولتی، سه روز مرخصی تشویقی تعیین شد؛ این حکم سه‌روزه مربوط به همان گروه‌ها بود و به کارگران بخش خصوصی مشمول قانون کار تسری نداشت.

با این حال، بر اساس نظر کارشناسی مجموعه کارتابان، با تصویب ماده ۷۳ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در سال ۱۴۰۰ و نسخ مقررات قبلی، در حال حاضر مرخصی مستقل دو هفته‌ای یا سه‌روزه‌ای برای تولد فرزند پدران مشمول قانون کار برقرار نیست.

قانون مرخصی تولد فرزند برای پدران مشمول قانون کار

در ماده ۱ قانون تنظیم خانواده و جمعیت مصوب سال ۱۳۷۲ کلیه امتیازاتی که در قوانین برای فرزند چهارم و بیشتر در نظر گرفته شده بود حذف شد. در ماده ۸۶ قانون تامین اجتماعی نیز کمک هزینه عائله مندی برای حداکثر دو فرزند تعیین شده بود.

پس از تصمیم دولت برای اعمال سیاست های افزایش جمعیت در تاریخ ۱۳۹۲/۰۳/۲۰ قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده در مجلس شورای اسلامی تصویب شد.

در این قانون کلیه محدودیت‌های موجود در قانون سال ۱۳۷۲ و قوانین اصلاحی آن و سایر قوانین و مقررات سایر که ‌‌‌‌‌بر اساس تعداد فرزند برای والدین شاغل یا فرزندان آنان ایجاد شده بود برداشته شد. این قانون اولین مصوبه در زمینه مرخصی پدران برای تولد فرزند کارگران قانون کار و کارکنان دولت بود.

در تبصره ۲ این قانون به هیات دولت مجوز داده شده تا بتواند مرخصی زایمان برای پدران نیز در نظر بگیرد. طبق این تبصره مرخصی پدرانی که صاحب فرزند می شوند به صورت اجباری و به مدت دو هفته تعیین شده است.

تبصره ۲- به دولت اجازه داده می‌شود مرخصی زایمان مادران را به نه ماه افزایش دهد و همسر آنان نیز از دو هفته مرخصی اجباری (تشویقی) برخوردار شوند.

از: قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده، مصوب ۱۳۹۲/۳/۲۰

مصوبه دو هفته مرخصی زایمان برای پدران و آقایان شاغل

در بند ۱ از مصوبه مورخ ۱۳۹۲/۰۴/۱۶ مدت مرخصی زایمان زنان شاغل در بخش های دولتی و غیر دولتی و قانون کار به نه ماه افزایش یافت. در ادامه این بند همسران زنان شاغل که در دولت و کارگاه ها و شرکت های خصوصی مشغول به کار هستند از مرخصی اجباری تولد فرزند و زایمان همسر (مرخصی پدران برای تولد فرزند) به مدت دو هفته به صورت اجباری برخورداد شدند.

۱- مدت مرخصی زایمان (یک و دو قلو) زنان شاغل در بخش‌های ‌‌دولتی و غیردولتی نه ماه تمام با پرداخت حقوق و فوق‌العاده‌های ‌‌مربوط تعیین می‌شود. همسران افراد یاد شده نیز از دو هفته مرخصی اجباری (تشویقی) برخوردار می‌شوند.

از: تصویب‌نامه در خصوص مدت مرخصی زایمان (یک و دو قلو) زنان شاغل در بخش‌های ‌‌دولتی و غیردولتی و دو هفته مرخصی اجباری (تشویقی) همسران – مصوب ۱۳۹۲/۴/۱۶

مرخصی ۳ روزه پدران در قانون برنامه ششم توسعه

پس از مصوبات قبلی در برنامه ۵ ساله توسعه ششم نیز به موضوع مرخصی پدران برای تولد فرزند توجه شده است. در بند الف ماده ۱۰۳ این قانون کلیه مردان شاغل در قوای سه گانه، بخش های دولتی و عمومی غیر دولتی که صاحب فرزند می شوند از سه روز مرخصی تشویقی برخوردار شدند.

با تصویب این قانون مرخصی زایمان و تولد فرزند برای پدران شاغل در قوای سه گانه، بخش های دولتی و عمومی غیر دولتی به سه روز کاهش یافت.

قانون کاهش مرخصی تولد فرزند برای پدران شامل حال پدران شاغل در بخش خصوصی و قانون کار نشد. بنابراین مرخصی پدران شاغل در بخش خصوصی کماکان به مدت دو هفته باقی ماند و فقط مرخصی زایمان پدران برای کارکنان شاغل در شاغل در قوای سه گانه، بخش های دولتی و عمومی غیر دولتی کاهش یافت.

الف-از تاریخ لازم الاجرا شدن ابن قانون کلیه مردان شاغل در قوای سهگانه، بخش‌های دولتی و عمومی غیر دولتی که صاحب فرزند می‌شوند از سه روز مرخصی تشویقی برخوردار می‌گردند.

از: ماده ۱۰۳ قانون برنامه پنج ساله ششم (۱۳۹۶ – ۱۴۰۰) – مصوب ۱۳۹۵/۱۲/۲۱

حذف مرخصی زایمان پدران

به نظر می رسد قانون گذار در تصویب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت سال ۱۴۰۰ کم دقتی کرده به سهو و بدون توجه به اینکه مرخصی پدران برای تولد فرزند را حذف می کند. در اصل قانون مزبور در راستای تشویق به فرزندآوری تصویب شده و نباید مزایایی موجود در این زمینه را حذف و از بین ببرد.

همانطور که ذکر شد مرخصی پدران در سال ۱۳۹۲ و طی قانون اصلاحی قانون تنظیم خانواده و جمعیت مصوب ۱۳۷۲ و مصوبه هیات دولت در تاریخ ۱۳۹۲/۰۴/۱۶ مرخصی دو هفته برای کارگران مشمول قانون کار که همسران شاغل آنان فرزندی به دنیا آورده تصویب شده است.

به عبارتی منبع و مجوز قانونی مرخصی دو هفته زایمان اجباری برای پدران قانون تنظیم خانواده مصوب ۷۲ و اصلاحات و الحاقات بعدی آن است.

در ماده ۷۳ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب ۱۴۰۰/۰۷/۲۴ قانون تنظیم خانواده و جمعیت مصوب ۱۳۷۲ و اصلاحات و الحاقات بعدی آن نسخ شده است.

در نتیجه با نسخ شدن قانون مزبور، قانون و مقرره مربوط به مرخصی زایمان برای پدران که دو هفته بود نیز نسخ می شود. با قانون مصوب ۱۴۰۰ مرخصی پدرانه زایمان حذف شده است.

ماده ۷۳- به موجب این قانون، قانون تنظیم خانواده و جمعیت مصوب ۲۶؍۲؍۱۳۷۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی آن و ماده واحده قانون سقط درمانی مصوب ۱۰؍۳؍۱۳۸۴ و محدودیت‌‌‌‌‌‌‌های مربوط به تعداد فرزند در بند (۴) ماده (۶۸) قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده (۸۶) قانون تامین اجتماعی مصوب ۳؍۴؍۱۳۵۴ نسخ‌‌‌‌‌‌‌‌‌ می‌گردد.

از: قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب ۱۴۰۰/۰۷/۲۴

بخشنامه مرخصی زایمان پدران

دو هفته مرخصی تشویقی پدران شاغل که صاحب فرزند می‌شوند (نامه شماره ۷۴۸۹۸ مورخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۶ سازمان اداری و استخدامی کشور)

برادر ارجمند جناب آقای فردوسی

معاون محترم توسعه مدیریت و منابع سازمان امور مالیاتی کشور

باسلام و احترام،

بازگشت به نامه شماره ۲۴۰/۱۵۱۱۶نص مورخ ۱۴۰۳/۰۷/۳۰ در خصوص مرخصی تشویقی پدران شاغل که صاحب فرزند می‌شوند، اعلام می‌دارد:

مفاد بند (الف) ماده (۱۰۳) قانون برنامه پنج ساله ششم اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، صرفا های اجرای این قانون حاکم بوده و با انقضای مهلت اجرای ً در طول سال قانون مذکور و عدم تنفیذ حكم بند قانونی مزبور در قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران استناد به بند فوق‌الذکر برای اعطای مرخصی تشویقی مردان شاغل فاقد موضوعیت بوده و مجوز قانونی ندارد.

در حال حاضر حکم تبصره (۲) ماده واحده قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده مصوب ۱۳۹۲/۰۳/۲۰ مجلس شورای اسلامی مبنی بر اینکه به دولت اجازه داده می‌شود مرخصی زایمان مادران را به نه ماه افزایش دهد و همسر آنان نیز از دو هفته مرخصی اجباری تشویقی برخوردار شوند قابلیت اجرا دارد.

شهلا اسمعیل پور- سرپرست امور نظام‌های پرداخت و جبران خدمت

مرخصی تشویقی پدران
مرخصی تشویقی پدران

بررسی کارشناسی نامه سازمان امور اداری و استخدامی در خصوص مرخصی زایمان پدران

آنچه در متن نامه مزبور (که در قسمت قبل قرار دارد) این است که ابتدا به نسخ شدن قانون برنامه ششم توسعه است و در قسمت دوم نامه به قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده مصوب ۱۳۹۲/۰۳/۲۰ استناد شده است.
این در حالی است که ماده ۷۳ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، مصوب ۱۴۰۰/۰۷/۲۴ بوده و خود این ماده قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده مصوب ۱۳۹۲ را نسخ کرده است.

به نظر کارشناسی مجموعه کارتابان، این نامه و استناد به قانونی که به موجب قانون موخر نسخ شده است صحیح نیست و مرخصی تولد فرزند برای پدران حذف شده است.

آیا مرخصی تولد فرزند پدران نیاز به موافقت کارفرما دارد؟

با توجه به اینکه در قانون و مصوبه مرخصی زایمان برای پدران به مدت دو هفته اجباری است لذا کارگر نیازی به گرفتن موافقت کارفرما برای استفاده از این مرخصی ندارد.

آیا مرخصی تولد فرزند پدران از مرخصی استحقاقی کسر می‌شود؟

مرخصی دو هفته تولد فرزند مازاد بر مرخصی استحقاقی سالانه کارگران به مدت ۲۶ روز است و کارفرمایان نباید این مرخصی را جزو مرخصی استحقاقی کارگران به حساب آورند.

مرخصی تولد فرزند برای پدران از چه سالی برقرار شد؟

مرخصی تولد فرزند پدران از تاریخ ۱۳۹۲/۰۴/۱۶ با تصویب دولت برقرار شد.

آیا مرخصی زایمان مردان و پدران هنوز برقرار است؟

با تصویب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب ۱۴۰۰/۰۷/۲۴ مرخصی زایمان برای پدران نسخ و حذف شد.

خدمات آنلاین کارتابان
فیش حقوقی
قرارداد کار
نرم افزار حقوق و دستمزد

💎 کارفرمای گرامی؛ وقت آن رسیده که مدیریت حقوق و دستمزد را آسان کنید!

ویژگی‌های نرم‌افزار حقوق و دستمزد کارمزد


مطابق با قانون کار: از مطابقت اسناد خود با آخرین مقررات کار مطمئن باشید.
محاسبات خودکار: حقوق و مزایا را به صورت خودکار و دقیق و بدون خطا محاسبه کنید.
رابط کاربری ساده: حتی اگر با کامپیوتر آشنایی زیادی ندارید، به راحتی می‌توانید از کارمزد استفاده کنید.
ساده و سریع: با چند کلیک ساده، تمام اسناد را دریافت کنید.

۸ دیدگاه

  1. درود معذرت میخوام مرخصی فرزندآوری در بخش خصوصی و بیمه تامین اجتماعی به پدران تعلق میگیره یا نه؟

    1. سلام
      با تصویب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب ۱۴۰۰/۰۷/۲۴ مرخصی زایمان برای پدران نسخ و حذف شد.

  2. الان مرخصی پدران هستش یا نه
    دو ساعت توضیح دادین هستش بعد میگید حذف شد
    خب کلام اخر چی شد
    من بخش خصوصی کار میکنم بیمه تامین اجتماعیم
    بابت تولد فرزندم چقدر مرخصی میتونم بگیرم؟

    1. از لحاظ قوانین مرخصی پدران وجود ندارد ولی اخیرا یک نامه منتشر شده که بر خلاف قانون، گفته که مرخصی پدران وجود دارد. به نظر بنده وجود ندارد.

        1. ماده ۷۳ قانون کار در خصوص مرخصی اضطراری هست که برای ازدواج دائم، فوت همسر، پدر و مادر و فرزندان کارگر هست.
          مرخصی پدارنی که در این پست بحث شده است مرخصی هست که زمانی برای تولد فرزند تصویب شده بود و با ماده ۷۳ متفاوت بود.

دیدگاه شما

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا