مسئولیت پرداخت ۴ درصد بیمه سخت و زیانآور کارگران پیمانکار طبق مصوبه جدید
یکی از مشکلات و مسائل مهم و اساسی که در مشاغل سخت و زیانآور کارگران پیمانکاران این است که ۴ درصد حق بیمه سختی کار این کارگران بر عهده کیست؟ ۴ درصد حق بیمه سخت و زیانآور کارگران پیمانکاران بر عهده پیمانکار است یا کارفرمای اصلی؟ این مساله تا کنون باعث اختلافهای زیادی بین پیمانکاران و پیمان دهنده و همچنین بین کارگران متقاضی سخت و زیانآور با پیمانکار و کارفرمای اصلی بود. سازمان تامین اجتماعی نیز برای این مساله راه حل مشخص و یکسانی نداشت.
تاریخچه و سوابق پرداخت ۴ درصد بیمه سختی کار کارگران پیمانکار
تا قبل از این که مصوبه خاصی برای تعیین تکلیف ۴ درصد بیمه سخت و زیانآور کارگران پیمانکار وجود نداشت و تنها یک نامه از اداره کل روابط کار وزارت کار صادر شده بود که طی آن پیمانکاران به دو دسته تقسیم شده بودند. ۱-پیمانکاران عمرانی که تغییر و بهبود شرایط کار و کنترل عوامل زیانآور در اختیار پیمانکار بود ۲-پیمانکاران تامین نیروی انسانی که در واقع فقط تامین نیروی انسانی را بر عهده داشتند. این پیمانکاران هیچگونه دخل و تصرفی در روند کار و ساختار کارگاه برای کاهش و یا حذف عوامل سخت و زیانآور نداشتند.
طی نامه مزبور که به شماره ۲۲۱۵۴۸ در تاریخ ۱۳۹۲/۱۲/۱۴ صادر شده بود پیمانکاران عمرانی که اختیار و کنترل شرایط کار و ساختار کارگاه را بر عهده داشتند مکلف به پرداخت ۴ درصد حق بیمه سخت و زیانآور کارگران خود را داشتند. همچنین در این نامه پیمانکاران تامین نیروی انسانی و شرکتهای خدماتی به دلیل اینکه اختیاری در شرایط کار و کنترل عوامل زیانآور ندارند و از طرفی مسبب وجود عوامل زیانآور و تحمیل هزینه بازنشستگی پیش از موعد کارگران پیماندهنده (کارفرمای اصلی) است بنابراین کارفرمای اصلی باید حق بیمه ۴ درصد سخت و زیانآور کارگران پیمانکار را پرداخت کند.
مشکلات حق بیمه سخت و زیانآور کارگران پیمانکار
این نامه هر چند توجیه منطقی و طبق اصول حقوقی تنظیم و صادر شده بود ولی برای نحوه اخذ ۴ درصد بیمه سخت و زیانآور کارگران پیمانکار از طرف سازمان تامین اجتماعی لازمالاتباع نبود و مورد اجرا قرار نمیگرفت و مشکل حق بیمه سختی کار کارگران پیمانکاران را حل نمیکرد. سازمان تامین اجتماعی در استانها و حتی شعبات مختلف دارای رویه متفاوتی بود. در برخی شعبات پیمانکار که کارفرمای مستقیم کارگران بود مکلف به پرداخت حق بیمه سختی کار میشد و در برخی شعبههای تامین اجتماعی پیماندهنده و کارفرما اصلی مکلف به پرداخت حق بیمه سختی کار کارگران پیمانکار میشد.
این مساله اختلافهای بسیار زیادی از جمله عدم امضای آرای سخت و زیانآور کارگران از طرف پیمانکاران و پیماندهنده، در دسترس نبودن اغلب پیمانکاران، طرح شکایت از جانب پیمانکاران به طرفین پیماندهنده برای دریافت مبالغ پرداختی به تامین اجتماعی، طرح شکایت پیمانکاران و پیماندهنده در دیوان عدالت اداری علیه تامین اجتماعی و موارد مشابه به وجود آورده بود.
کارگرانی که درخواست سختی کار دادهاند و مشاغل آنان تایید شده است در خصوص نحوه پرداخت و وصول حق بیمه سختی کار سوالات و مشکلات متعددی دارند.
مصوبه حق بیمه سخت و زیانآور کارگران پیمانکار
به دلیل مشکلات زیاد مطرح شده در این خصوص شورای عالی حفاظت فنی در جلسه تاریخ ۱۴۰۲/۰۸/۰۸ تشکیل جلسه داد و در این جلسه مصوبه پرداخت ۴ درصد بیمه سخت و زیانآور کارگران پیمانکار تصویب شد. اگر این مصوبه به شعبههای تامین اجتماعی نیز ابلاغ شود قسمت عمده مشکلات مربوط به اختلاف برای پرداخت حق بیمه سختی کار کارگران پیمانکار حل خواهد شد.
در جلسه مزبور شورای عالی حفاظت فنی ۳ موضوع مصوب شده که مصوبه شماره ۲ مربوط به تعیین تکلیف پرداخت ۴ درصد حق بیمه بازنشستگی سخت و زیانآور است.
طبق این مصوبه اگر در قرارداد و پیمان بین پیماندهنده (مقاطعه دهنده یا کارفرمای اصلی) و پیمانکار هزینه مربوط به %۴ درصد بیمه سخت و زیانآور کارگران پیمانکار پیش بینی نشده باشد کارفرمای اصلی و مقاطعهدهنده مکلف به پرداخت ۴ درصد بیمه سخت و زیانآور کارگران پیمانکار خواهد بود.
با توجه به اینکه سازمان تامین اجتماعی پس از تایید درخواست سختی کار کارگران در کمیته سختی کار نسبت به وصول ۴ درصد حق بیمه اقدام میکند لذا پیشبینی این هزینه در پیمانها و قراردادها در عمل مقدور نیست.
اینکه کدام مشاغل تحت پوشش پیمان جزو مشاغل سخت و زیانآور هستند و معیار و ملاک تشخیص مشاغل سخت و زیانآور چیست از مسائل مبهم این قراردادها به شمار میرود.
در مقالهای به صورت کامل به این سوال که چه مشاغلی سخت و زیان آور هستند پاسخ داده شده است.
مرجع پرداخت (۴%) حق بیمه کارهای سخت و زیانآور در قراردادهای مقاطعه کاری شماره ۸۰۰/۱۴۰۴/۱۲۵۹۴ مصوب ۱۴۰۴/۰۴/۰۹
با سلام
احتراما؛ به پیوست نامه شماره ۱۴۰۴/۱۰۹۵/ص مورخ ۱۴۰۴/۰۳/۱۸ ریاست محترم دبیرخانه شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان خراسان رضوی به انضمام صورت جلسه مصوبات یکصدو سی و یکمین نشست شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۲۰ منضم به نامه شماره ۱۴۰۴/۷۱۷/ص مورخ ۱۴۰۴/۰۲/27دبیرخانه مزبور، در خصوص مرجع پرداخت (۴%) حقبیمه کارهای سخت و زیانآور در قراردادهای مقاطعه کاری ارسال و به آگاهی میرساند؛ با توجه به مفاد صورت جلسه موصوف و ب استناد به نامه شماره ۷۸۵۸۰ مورخ ۱۴۰۴/۰۵/۱۳ معاون روابط کار، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی که اعلام میدارد: چنانچه مبلغ (۴%) حق بیمه کارهای سخت و زیانآور و هزینههای مورد نیاز در خصوص پرداخت مبالغ (۴%) در قراردادهای پیمانکار لحاظ نگردیده باشد، پرداخت مبالغ مقرر در جزءهای (۴) و (۶) بند (ب) ماده واحده قانون اصلاح تبصره (۲) الحاقی ماده (۷۶) قانون اصلاح مواد (۷۲) و (۷۷) و تبصره ماده (۷۶) قانون تامین اجتماعی مصوب (۱۳۴۵) و الحاق دو تبصره به ماده (۷۶) مصوب ۱۳۷۱/۱۲/۰۶ مصوب ۱۳۸۰ بر عهده واگذارنده کار (مقاطعه دهنده) خواهد بود. لذا مقتضی است دستور فرمایید؛ نسبت به رعایت موضوع اقدام لازم معمول نمایند.
سید حسین ساداتی خادر
سرپرست اداره کل استان خراسان رضوی
