سختی کار بودن یا نبودن چگونه تشخیص داده می شود؟
برای اینکه ادعای در خصوص سختی کار شغل خود داشته باشیم باید ابتدا به این سوال جواب دهیم که از کجا و چگونه بفمیم سختی کار داریم تا نسبت طرح درخواست سختی کار اقدام کنیم. برای اینکه بدانیم آیا سختی کار شامل ما خواهد شد یا خیر لازم است ابتدا از مقررات مربوطه را به صورت مختصر اطلاع داشته باشیم و سپس معیارهای تشخیص سختی کار را بدانیم و در نهایت با به دست آوردن احتمالی سخت کار بودن یا نبودن شغل، اقدام به درخواست سختی کار بکنیم.
سختی کار چیست؟
سختی کار اصطلاحی است که در بین اغلب کارگران و کارکنان مطرح میشود. منظور از سختی کار چیست و چگونه بفهمیم سختی کار داریم جزو سوالات بسیار رایج و پرتکرار این حوزه است. برای پاسخ به این سوالات باید ابتدا با معنی قانونی سختی کار آشنا شده و سپس به مزایای سختی کار پرداخته و در نهایت با مشاغل سخت و زیان آور آشنا میشویم.
در قانون کار و یا قانون تامین اجتماعی اصطلاح با عنوان دقیق سختی کار مطرح نشده است. در این دو قانون از عبارت مشاغل سخت و زیان آور استفاده شده است. در قانون کار و قانون تامین اجتماعی مزایای متفاوتی که مرتبط با هم نیستند مزایای برای سختی کار در نظر گرفته شده است:
۱- سخت و زیان آور در ماده ۵۲ قانون کار مزایایی مانند کاهش ساعات کار و افزایش مدت مرخصی را دارد.
۲- در ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی کارگران شاغل در کارهای سخت و زیانآور از بازنشستگی پیش از موعد بهرهمند میشوند.
تفاوتهای اساسی بین مزایای تعریف شده برای کارهای سخت و زیانآور در قانون کار و تامین اجتماعی وجود دارد که در مقاله قبلی با عنوان بازنشستگی کارهای سخت و زیان آور و کاهش ساعات کار به طور کامل مورد بررسی قرار گرفته است.
توجه: برخی کارگاهها در حقوق و مزایای ماهانه مبلغی با عناوینی مانند حق سختی کار پرداخت میشود که پرداخت مبالغی با عناوین مختلف شبیه سختی کار دلیلی بر سخت و زیان آور بودن شغل آنان نیست.
معیارهای تشخیص مشاغل سخت و زیان آور
اولین موردی که در پاسخ به سوال از کجا بفهمیم سختی کار داریم دانستن اسامی و عناوین عواملی است که به عنوان زیانآور در محیط کار ممکن است وجود داشته باشند. در قانون، کارهای سخت و زیانآور کارهایی است که در آن ها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار، غیر استاندارد بوده و در اثر اشتغال کارگر تنشی به مراتب بالاتر ازظرفیتهای طبیعی (جسمی و روانی) در کارگر ایجاد میشود.
پس در متن قانون معیارهای تشخیص سخت و زیانآور بودن مشاغل وجود عوامل فیزیکی مانند صدا، گرد و غبار و عوامل شیمیایی مانند بخارات مضر و عوامل بیولوژیکی مانند تماس با انواع باکتریها و ویروسها تعیین شده است.
در اغلب محیطهای کار یک یا چند عامل از این عوامل ممکن است وجود داشته باشد. چنانچه شدت و مدت مواجهه با یک یا چند عامل زیان آور بیشتر از حدود مجاز تعیین شده باشد به عنوان سخت و زیانآور شناخته میشوند.
آیا لیست مشاغل سختی کار در قانون وجود دارد؟
در قوانین و مقررات مربوطه لیست مشاغل سختی کار در برخی موارد تعیین شده است. لیست مشاغل سختی کار موجود در قوانین بسیار محدود است و علاوه بر آن هزاران شغل در محیط کار واقعی وجود دارد. تکلیف مشاغلی که در لیست نیستند چیست؟ راه برای سایر مشاغل سختی کار بسته نیست بلکه در قانون برای این کار کمیته سخت و زیانآور تعیین شده است تا این مشاغل را بررسی کند.
کارگرانی که شغل آنان در لیست مشاغل سختی کار نیست پس از تکمیل سوابق بیمه مورد نیاز پس از ثبت نام اینترنتی سختی کار (ثبت نام قبلا به صورت فرم دستی بود که اکنون در اغلب استانهای به صورت اینترنتی است) این درخواست در کمیته سختی کار استانی مطرح و در صورت تایید به تامین اجتماعی ارسال میشود.
لیست مشاغل سختی کار را در راهنمای جامع مشاغل سخت و زیانآور مطالعه کنید. پس برای اینکه چگونه بفهمیم سختی کار داریم یا نه ابتدا باید لیست مشاغل را بررسی کرده و در صورت عدم وجود عنوان شغلی ما در این لیست، باید شغل خود را جهت بررسی در کمیته سختی کار استان محل کار خود مطرح کنیم.
توجه: لازم به ذکر است حتی با وجود بودن شغل در لیست مشاغل سخت و زیانآور بازهم نیاز است این مشاغل در کمیته سختی کار مطرح و تایید شوند.
در نتیجه این سوال که آیا شغل ما سختی کار دارد یا نه از قبل قابل تشخیص و پیشبینی نیست و باید پس از احراز شرایط سابقه در کمیته مربوطه مطرح و بررسی شود.
چگونه در کمیته سختی کار درخواست ثبت کنیم؟
اولین مرحله برای پاسخ به این سوال که چگونه بفهمیم سختی کار داریم یا نه: جمعبندی و بررسی سوابق بیمه و سن است. ابتدا باید شرایط سنی وسوابقه بیمه خود را برآورد کنیم. برای استخراج سوابق بیمه میتوانید به سامانه اینترنتی تامین اجتماعی و یا کارگزاریهای تامین اجتماعی مراجعه کنید. سپس سوابقی که احتمال دارد جزو مشاغل سخت و زیانآور باشد را با هم جمع میکنیم. در نهایت دو نوع سابقه احتمال دارد که داشته باشیم. اول سوابق بیمه عادی مانند سربازی، بیمه بیکاری، بیمه اختیاری، بیمه کارهای عادی و نوع دوم سوابق بیمه سختی کار احتمالی.
این دو رقم یا سابقه را جدا از هم نوشته و سپس مدت سوابق بیمهای که احتمال دارد به عنوان سختی کار تایید شوند را در عدد ۱.۵ (یک و نیم) ضرب میکنیم. عدد به دست آمده را با مدت سوابق بیمهای عادی جمع می کنیم. عدد نهایی به دست آمده با به عنوان سابقه بیمه فرض میکنیم.
در نهایت دو عدد خواهیم داشت. ۱- سن و ۲-سابقه. این دو عدد را با شرایط زیر تطیبق داده و در صورتی که با یکی از حالتهای زیر مطابقت داشته باشد درخواست سختی کار را در کمیته ثبت میکنیم.
الف) شرایط بازنشستگی برای مردان :
۱- سن ۵۰ سال تمام و سابقه ۳۰ سال تمام (به علاوه سوابق الزامی اضافه شده طبق قانون جدید بازنشستگی)
۲- سن کم از ۵۰ سال تمام و سابقه ۳۵ سال تمام
۳- سن ۶۰ سال و سابقه ۱۰ سال (مستمری به نسبت سابقه بیمه و با ضریب ده پانزدهم)
۴- سن ۶۰ سال و سابقه ۱۵ سال (مستمری به نسبت سابقه بیمه)
۵- سن ۶۲ سابقه ۱۰ سال (مستمری به نسبت سابقه بیمه)
۶- سن ۶۰ سال سابقه بیست سال (به علاوه سوابق الزامی اضافه شده طبق قانون جدید بازنشستگی) حداقل مستمری کامل بازنشستگی.
ب) شرایط بازنشستگی برای زنان :
۱- سن ۴۵ سال تمام و سابقه ۳۰ سال تمام (به علاوه سوابق الزامی اضافه شده طبق قانون جدید بازنشستگی)
۲- سن کم از ۴۵ سال تمام و سابقه ۳۵ سال تمام
۳- سن ۵۵ سال و سابقه ۱۰ سال (مستمری به نسبت سابقه بیمه و با ضریب ده پانزدهم)
۴- سن ۵۵ سال و سابقه ۱۵ سال (مستمری به نسبت سابقه بیمه)
۵- سن ۵۵ سابقه ۱۰ سال (به علاوه سوابق الزامی اضافه شده طبق قانون جدید بازنشستگی، مستمری به نسبت سابقه بیمه)
۶- سن ۵۵ سال سابقه بیست سال (به علاوه سوابق الزامی اضافه شده طبق قانون جدید بازنشستگی، حداقل مستمری کامل بازنشستگی)
۷- سن ۴۲ سال سابقه کارگری بیست سال (به علاوه سوابق الزامی اضافه شده طبق قانون جدید بازنشستگی، مستمری به نسبت سابقه بیمه)
سختی کار و بازنشستگی سخت و زیانآور در کارگاه تعطیل چگونه بررسی میشود؟
اینکه آیا امکان بررسی سختی کار و بازنشستگی سخت و زیانآور در کارگاه تعطیل وجود دارد یا خیر بسته به شرایط امکان اثبات دارد. یکی از مشکلاتی که کارگران کارگاههای تعطیل شده دارند عدم امکان بررسی شرایط کار کارگران و ارزیابی عوامل زیانآور کارگاه تعطیل است.معیار و مبنای اتخاذ تصمیم در مورد درخواست سختی کار در کارگاههای تعطیل و غیر تعطیل این است که کمیته بتواند وجود یا عدم وجود عوامل زیانآور در کارگاه تعطیل را احراز و میزان مواجهه و شدت آن را برآورد کند. اینکه کار در کارگاه تعطیل مشمول بازنشستگی سخت و زیانآور میشود یا خیربستگی به این دارد که:
1- شدت عوامل زیانآور چقدر بوده و آیا از حدود مجاز شغلی بیشتر است یا خیر
2- میزان مواجه کارگر در کارگاه تعطیل با عوامل زیانآور چند ساعت در روز بوده است.
اگر هر دو شرایط برای کارگران شاغل در کارگاه تعطیل وجود داشته باشد میتوانند از مزایای بازنشستگی سخت و زیانآور بهرهمند شوند.
احراز موارد گفته شده در کارگاههای تعطیل میتواند با استفاده از مواردی مانند نتایج سنجش کارگاه تعطیل در زمان فعالیت (در صورت وجود)، آرای کارگرانی که با سختی کار در همان شغل بازنشسته شدهاند بررسی شود.
بنابراین مساله خیلی مهم برای سختی کار در کارگاههای تعطیل امکان اثبات دو موضوع وجود عوامل زیانآور در زمان فعالیت کارگاه و مواجهه کارگر بیش از حد مجاز با آن عوامل است.
در صورتی که امکان اثبات این موارد وجود نداشته باشد کارشناسانی که گزارش سختی کار را تهیه میکنند و همچنین اعضای کمتیه قادر به احراز شرایط و تایید سختی کار نخواهند بود.
ثبت نام اینترنتی و پیگیری سختی کار
در حالت عادی ثبت نام سختی کار از طرریق ادارات کار و با تکمیل فرم شماره ۱ انجام میگرفت. هر متقاضی برای خود فرم شماره ۱ را تکمیل و به اداره کار ارائه میکرد و این درخواست در کمیته مطرح و بررسی میشد. پیگیری ثبت نام نیز از طریق مراجعه حضوری انجام میشد.
درحال حاضر در اغلب نقاط کشور ثبت نام اینترنتی سختی کار را اندازی شده است. فعل حال سایت ثبت نام اینترنتی سختی کار برای هر استان متفاوت است و باید در موقع ثبت نام خیلی دقت شود که سختی کار هر استان را در سایت استان مربوطه انجام دهیم.
خیلی از افراد پس از سپری شدن مدتها متوجه میشوند که در سایت استان دیگری ثبت نام کردهاند و این زمان از دستشان رفته است.
برای اطمینان از آدرس اینترنتی سایت ثبت نام سختی کار هر استان بهتر است به یکی از ادارات همان استان مراجعه شود.
پس از ثبت نام اینترنتی سختی کار یک کد رهگیری به متقاضی داده میشود. متقاضی میتواند بعدا از طریق این کد رهگیری پیگیری ثبت نام سختی کار خود را انجام دهد.
پس از صدور رای کمیته اگر سختی کار تایید نشود کارگر میتواند اعتراض به سختی کار را از طریق همان سایت اینترنتی و یا فرم شماره ۴ به صورت دستی ثبت کند. فرم شماره ۴ سختی کار بستگی به هر استان یا به صورت اینترنتی ثبت میشود و یا فرم دستی تکمیل و کمیته تجدید نظر استانی ارائه میشود. نظر قطعی کمیته بدوی و یا تجدید نظر سختی کار پاسخ قطعی به این سوال است که بفهمیم سختی کار داریم یا نه؟
با سلام بنده حدود ۲۲ سال در شرکتهای تزریق پلاستیک و آهنگری کار کردهام دو سالی هست که این مشاغل جزو مشاغل سخت و زیان آور ثبت شده هم اکنون از ناحیه هر دو چشم ۷۵ درصد نابینا شدم و ۴ پزشک متخصص تشخیص به از کار افتادگی دادند اما بیمه قبول نمیکند باید چکار کنم؟
در صورتیکه کمیسیون پزشکی از کارافتادگی بیمه شده را تایید نکند در مرحله اول قابل اعتراض در همان کمیسیون پزشکی است و در صورت عدم تایید در بررسی مجدد توسط کمیسیون پزشکی باید در دیوان عدالت اداری طرح شکایت کرد.
سلام
پدر بنده ۳ سالی پیگیر سختی کارشون هستن و الان مشکل اینجاست که بیمه درست و حسابی پیگیر این مسئله نیست به این دلیل که آدرس و شماره تلفن یکسری از شرکتهایی که پدرم اون زمان شاغل بوده رو ندارند و خودمون هم جستجو کردیم آدرس وتلفنشون رو نتونستیم گیر بیاریم.
تو این شرایط چیکار بایستی کنیم؟ بیمه به ما گفتن هزینه رو خودتون هم میتونید پرداخت کنید. من سوالم اینه آیا تبصره ای ندارند بابت پرداخت نکردن این شرکتها؟
با سلام
در صورتیکه درخواست سختی کار کارگر در کمیته سختی کار تایید شود و از لحاظ عناوین شغلی هم در تامین اجتماعی مشکلی وجود نداشته باشد پرداخت ۴درصد حق بیمه سختی کار بر عهده کارفرماس. در صورتیکه تامین اجتماعی دسترسی به کارفرما نداشته باشد و یا به هر دلیلی نتواند این حق بیمه را وصول کند طبق ماده۳۶ قانون تامین اجتماعی رافع مسولیت تعهدات تامین اجتماعی در قبال بیمه شده نیست بنابراین تامین اجتماعی باید کارگر را بازنشسته کرده و سپس دنبال دریافت حق بیمه از شخص موردنظر باشد. در صورتیکه تامین اجتماعی به دلیل عدم وصول حق بیمه سختی کار از بازنشستگی کارگر بیمه شده خودداری کند باید در دیوان عدالت اداری طرح شکایت شود.
سلام بنده ۲۶سال بیمه دارم، ۱۵سال سنگبری و ۸سال ریسندگی و بقیش دخانیات و بیمه بیکاری بوده، سن بنده ۴۸ سال میباشد. آیا بازنشست میشوم؟
با سلام
با توجه به سابقه بیمه و سن با شرایط عادی بازنشستگی مقدور نیست. در صورت درخواست سختی کار ثبت شود و تمام یا قسمتی از سوابق ادعایی به عنوان سختی کار تایید شود باید با ضرب سوابق سختی کار تایید شده در ۱.۵ و جمع با سایر سوابق عادی سابقه بیمه محاسبه شود. در صورتیکه سابقه بیمه محاسبه شده در سن کمتر از ۵۰ سال، ۳۵ و در بالای ۵۰ سال، ۳۰سال باشد شرایط بازنشستگی حاصل میشود.
با سلام
من ابوطالب مهدوی ۲۵سال سابقه کار تونل دارم با ۵۳سال سن البته سوابقم بصورت متناوب بود
کارفرما چهار درصد بیمه سختی کارو واریز نکرده. میشه لطف کنید راهنمایی بفرمایید چگونه سختی کارو اضافه کنم به سوابقم؟ سپاسگزارم
با سلام
توالی و یا تناوب سوابق سختی کار فقط در یکجا و در سن زیر ۵۰ سال اهمیت دارد. در سن بالای ۵۰ سال تفاوت زیادی بین توالی و تناوب اشتغال در مشاغل سخت و زیان آور وجود ندارد. اگر کارفرما پس از تایید مشاغل سخت و زیان آور از پرداخت ۴درصد حق بیمه خودداری کند، ۲ راهکار وجود دارد: ۱- درخواست بازنشستگی به تامین اجتماعی ارائه شود و تامین اجتماعی در صورتیکه به دلیل عدم پرداخت ۴درصد از بازنشستگی بیمه شده خودداری کند بیمه شده میتواند به دیوان عدالت اداری شکایت کند. ۲- بیمه شده میتواند مبلغ ۴درصد را خودش واریز کند و سپس به اداره کار مراجعه کرده و برای مطالبه همان مبلغ واریزی از کارفرما ثبت شکایت کند.
سلام وقت بخیر بنده کارگر آرایشگاه هستم بنده ۳۵ سال دارم و۱۵ سال سابقه ی کار میخواستم ببینم شغل ما جزو سختی کار وزیان آور هست یا نه بنده بعلت ایستادن زیاد در این سن دوبار عمل کمر انجام داده ام دکتر هم منع کار کرده در ضمن پای چپم حس و تعادل ندارد
با سلام
متن مقاله زیر را مطالعه کنید.
چگونه بفهمیم سختی کار داریم؟
سلام،بنده حدود ۱۶سال اپراتور سامانه مردمی آبفا ۱۲۲میاشم ومعمولا حدود ۸ماه ازسال بحران تماس وسروصدای زیاد وجنگ اعصاب بامشترکین داریم وهم اعصابمون درگیره هم شنواییمون خیلی فشارمیاد ،میخام بدونم کار ما جز مشاغل سخت هست وسختی کار بهش تعلق میگیره یانه؟
باسلام شغل من کارخانجات نوردولوله سرد اهن کارمیکنم سختی کار به شغل بنده تعلق میگیرد
سلام
در متن مقاله کامل توضیح داده شده است
سلام، کشتارگاه طیور کلا شده سختی کار، حال بنده که ۲۸ ساله راننده جاده ها هستم با هزار سختی که همه میدانند باید هنوز ۲ سال دیگر کار کنم با اینکه دیسک کمر گرفته ام.ولی راننده کشتارگاه که فقط از سه کیلومتری شهر مرغ کشتار روز تا شهر میبرد، با ۲۰ سال سابقه بازنشسته شده است.معنی عدالت رو هم فهمیدیم
سلام
خدا قوت. در اینکه شغل رانندگی کامیون از مشاغل بسیار سخت است شکی نیست. مساله این است که کارگران شاغل در مرغداری مشمول قانون کار هستند ولی رانندگانی که بیمه را خودشان واریز می کند مشمول قانون کار نیستند و سختی کار کارگران کشتارگاه و سایر کارگاه ها ناشی از قانون کار بودن آنها است.
امیدواریم قانونی تصویب شود که رانندگان را هم مشمول سخت و زیان کند.
سلام من بیست وهفت سال سابقه کاردر تاسیسات بیمارستانی بصورت پیمانکاری رادارم به من چند سال سختی کار تعلق میگیرد و راه پیگیری ان چیست در شهرستان اصفان خدمت میکنم ممنون
سلام
باید درخواست سختی کار خود را در اداره کار محل ثبت کنید. اگر اینترنتی باشد هم از اداره محل سایتش رو بپرسید.
سلام خسته نباشید شرمنده آیا کسی که راه دور با ساعت کاری خیلی زیاد مثل شغل نانوایی سختی کار تعلق میگیره محل سکونت استان البرز ولی کارم تو تهران میباشه ساعتی کاری هم از ساعت ۴و۳۰دقیقه صبح تا شب ساعت ۶و۳۰ دقیقه فقط یک ساعت بعد ناهار استراحت دارم