مهلت و نحوه اعتراض به رای هیات تشخیص اداره کار

مهلت و شیوه اعتراض به رای هیئت تشخیص اداره کار

اعتراض به رای هیات تشخیص اداره کار پس از اتمام مرحله اول رسیدگی شکایت کارگر از کارفرما می‌تواند انجام پذیرد.
مرجع صالح رسیدگی به دعاوی بین کارگران و کارفرمایان وظیفه هیات تشخیص و هیات حل اختلاف اداره کار می‌باشد. در این مقاله از سایت کارتابان قصد داریم تا فرایند رسیدگی به دعاوی و اعتراض به رای هیات تشخیص را بررسی کنیم.

فرایند کلی رسیدگی به اختلافات و دعاوی کارگری وکارفرمایی

مطابق ماده ۱۵۷ قانون کار هر گونه اختلاف فردی بین کارفرما و کارگر یا کارآموز که ناشی از اجرای این قانون و سایر مقررات کار، قرارداد کارآموزی، موافقت نامه‌های کارگاهی یا پیمان های دسته جمعی کار باشد، در مرحله اول از طریق سازش مستقیم بین کارفرما و کارگر یا کار آموز و یا نمایندگان آنها در شورای اسلامی کار و در صورتی که شورای اسلامی کار در واحدی نباشد، از طریق انجمن صنفی کارگران و یا نماینده قانونی کارگران و کارفرما حل و فصل خواهد شد و در صورت عدم سازش از طریق هیات های تشخیص و حل اختلاف به ترتیب آتی رسیدگی و حل و فصل خواهد شد.

حسب ماده ۲۸ آیین دادرسی کار مصوب بهمن ماه ۱۳۹۱ رسیدگی در مراجع حل اختلاف کار منوط به تسلیم دادخواست است که از سوی کارگر،کارآموز، کارفرما یا قائم مقام یا نمایندگان آنان به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل تقدیم می‌گردد.

پس از تسلیم دادخواست از سوی ذینفع و طی مراحل قانونی و تشریفات اداری و دعوت از اصحاب دعوی پرونده، ابتدا در دستور کار هیات تشخیص که متشکل از یک نفر نماینده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، یک نفر نماینده کارگران و یک نفر نماینده مدیران صنایع است قرار می‌گیرد. هیات پس از استماع اظهارات اصحاب دعوا، بررسی و مداقه در محتویات پرونده و بررسی مدارک و اسناد تسلیمی از ناحیه طرفین مبادرت به صدور رای می‌نماید. آراء هیات تشخیص مستند به ماده ۱۵۹ قانون کار ظرف مهلت ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ به هر یک از اصحاب دعوی قابل اعتراض و رسیدگی مجدد در هیات حل اختلاف می‌باشد.

در صورت عدم اعتراض از ناحیه هر یک از اصحاب دعوی در موعد مقرر به دادنامه هیات تشخیص، رای مذکور قطعیت یافته و لازم الاجرا خواهد بود. در صورت اعتراض به آراء هیات تشخیص و تنظیم دادخواست تجدید نظر خواهی پرونده با دعوت مجدد از اصحاب دعوی در دستور کار هیات حل اختلاف که متشکل از ۳ نفر نماینده دولت (نماینده مدیر کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نماینده دادگستری و نماینده فرمانداری)، ۳ نفر نماینده کارگران و ۳ نفر نماینده کارفرمایان می‌باشد، قرار می‌گیرد و هیات با دعوت از اصحاب دعوی وفق مقررات نسبت به رسیدگی به موضوع و صدور رای قانونی مبادرت می‌ورزد.

آراء صادره هیات حل اختلاف قطعی و لازم الاجرا بوده و در صورت عدم اجرا از سوی محکوم علیه با درخواست ذینفع، جهت اجرا به واحد اجرای احکام حقوقی دادگستری ارسال می‌گردد.

توضیح اینکه آراء هیات حل اختلاف مستند به تبصره ۲ ماده ۱۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ظرف مهلت ۳ ماه از تاریخ ابلاغ برای افراد داخل کشور و ظرف مهلت ۶ ماه از تاریخ ابلاغ برای افراد مقیم خارج از کشور قابل فرجام خواهی در دیوان عدالت اداری می باشد.

اعتراض به رای هیات تشخیص اداره کار

هیات تشخیص اولین مرحله رسیدگی به شکایت کارگر از کارفرما در اداره کار است. هیات تشخیص همان طور که از نامش پیداست به صورت هیات هست که از سه نفر تشکیل شده است که ۱- نماینده کارگران ۲- نماینده کارفرمایان ۳- نماینده دولت که یکی از کارمندان اداره کار است.

در مرحله اول رسیدگی در هیات تشخیص خواهان و شاکی که کارگر است، ادعای خود را مطرح می‌کند و در راستای ادعای خود باید اسناد و مدارک ارائه نماید. اگر در جلسه هیات تشخیص اعضای هیات دلایل و ادعای کارگر را قبول کنند، در قبال او از کارفرما می‌خواهند تا از خود دفاع کند.

به عنوان مثال: اگر کارگر ادعا کند که یک سال به کارفرمایی، کارفرمای مورد شکایت، کار کرده است و اسناد و مدارک این دوره اشتغال را ارائه کند، اعضای هیات تشخیص از کارفرما درخواست می‌کنند تا اسناد پرداخت حقوق و دستمزد و مزایای کارگر در این دوره را ارئه نماید. اگر اسناد و مدارک پرداخت حقوق و دستمزد که باید به صورت بانکی باشد، را ارائه نمود، می‌تواند تبرئه شود. ولی اگر حق بیمه این دوره اشتغال و اسناد پرداختی درست نباشد، هیات تشخیص رای صادر می‌نماید و رای هیات تشخیص اداره کار به محکومیت کارفرما و برای پرداخت حقوق و دستمزد و مزایای مدت اشتغال خواهد بود.

بدیهی است که در کلیه مراجع قضاوتی و قضایی امر قضاوت و رسیدگی به اختلافات کارگر و کارفرما و سایر افراد به یک مرجع و در یک مرحله انجام نمی‌پذیرد. همان طور که در دادگاه‌ها می‌توان به رای بدوی و تجدیدنظر در مراحل مختلف اعتراض کرد در اداره کار نیز می‌توان با ثبت اعتراض به رای هیات تشخیص اداره کار، اعتراض و تجدید نظر خواهی به رای هیات تشخیص را خواستار شد.

برای اعتراض به رای هیات تشخیص اداره کار باید هر یک از طرفین نسبت به مواردی که به آن اعتراض دارند دلایل ارائه نمایند و اعتراض خود را بنویسند که به عنوان نمونه اینجانب نسبت به این بند از رای هیات تشخیص به این دلیل اعتراض دارم. اعتراض در اداره کار ثبت می‌شود و پرونده به مرجع رسیدگی تجدید نظر که همان هیات حل اختلاف است ارجاع داده می شود.

فرم اعتراض به رای هیات تشخیص اداره کار

در آئین دادرسی کار برای ثبت دادخواست بدوی و شکایت اولیه و نیز اعتراض به رای هیات تشخیص فرم‌های مخصوص فرم اعتراض به رای هیات تشخیص پیش بینی شده است. فرم اعتراض به رای هیات تشخیص به صورت زیر بود که در زمانی که رسیدگی‌ها به صورت پرونده‌های کاغذی و فیزیکی انجام می‌شد، از این فرم‌ها در ادارات کار استفاده می‌شد. ولی اکنون که شکایت‌های اداره کار در سامانه جامع کار انجام می‌پذیرد دیگر هیچ فرم کاغذی و پرونده کاغذی در اداره کار و هیات تشخیص و هیات حل اختلاف وجود ندارد.

چنانچه کارگر یا کارفرما به رای هیات تشخیص اعتراض داشته باشد باید وارد حساب کاربری خود در سامانه جامع روابط کار شده و مراحل

۱- پنجره واحد خدمات

۲- پنجره خدمات

۳- دادخواست تجدید نظر خواهی -ثبت دادخواست

را طی نمود و فرم اعتراض به رای هیات تشخیص را تکمیل نمود.

نحوه اعتراض به رای هیات تشخیص اداره کار

همان طور که در قسمت‌های قبلی اشاره شد اعتراض به رای هیات تشخیص با ثبت اعتراض در فرم اعتراض به رای هیات تشخیص بود که اکنون با اینترنتی شدن شکایت در اداره کار فرم‌های کاغذی حذف شده و باید اعتراض از طریق سامانه جامع روابط کار ثبت شود.

راهنمای کامل سامانه جامع روابط کار و نحوه ثبت شکایت و اعتراض به رای اداره کار

مهلت ثبت اعتراض به رای هیات تشخیص اداره کار:

طبق ماده ۱۵۹ قانون کار رای هیات‌های تشخیص پس از ۱۵ روز از تاریخ ابلاغ قطعی و لازم الاجرا است. منظور از ۱۵ روز پس از ابلاغ این است که چون طرف شکایت دو نفر هستند به هر کدام از طرفین وقتی رای ابلاغ شد، تاریخ آن روز برای وی تاریخ ابلاغ محسوب شده و از آن روز فرد ۱۵ روز مهلت اعتراض به رای هیات تشخیص را دارد.

در نحوه شمردن تعداد روزها باید به این نکات توجه شود، که روز ابلاغ و روز شانزدهم جزو این مهلت محسوب نمی‌شود. یعنی از روز ابلاغ که تمام شد، از فردای آن روز مدت ۱۵ روز سپری شده و روز فردای آن نیز می‌توان اعتراض به رای هیات تشخیص را ثبت نمود. اگر آخرین روز مهلت اعتراض به روز تعطیل رسمی بیافتد، اعتراض دهنده می تواند فردای آن روز اعتراض خود را ثبت نماید.

لایحه اعتراض به رای هیات تشخیص اداره کار

لایحه اصطلاحا به نوشته‌ای گفته می‌شود که طرفین شکایت یا وکیل هر یک از طرفین به صورت متن نوشته تنظیم می‌کند و همراه یا جدا از دادخواست با عنوان لایحه اعتراض به رای هیات تشخیص اداره کار به مرجع رسیدگی کننده ارائه می‌نماید.

چنانچه کارگر یا کارفرما بخواهند لایحه اعتراض به رای هیات تشخیص اداره کار ثبت نمایند می‌توانند لایحه را همراه با ثبت اعتراض و به ضمیمه آن ارائه نمایند. چنانچه پس از ثبت اعتراض به رای هیات تشخیص موارد و مدارکی برای هر یک از طرفین بدست آمد و مشخص شد که نیاز به ارائه به هیات حل اختلاف دارد هر یک از طرفین می‌توانند طی لایحه اعتراض به رای هیات تشخیص موارد را نوشته و در پرونده درج نمایند.

نمونه اعتراض به رای هیات تشخیص

همانطور که در قسمت‌های قبلی اشاره شد، در اعتراض به رای هیات تشخیص متن اعتراض به این صورت نوشته می‌شود که:

1- موردی از رای هیات تشخیص که نسبت به آن اعتراض داریم را مشخص کرده و به دنبال آن دلایل اعتراض و یا اسناد و مدارک مورد نیاز را ارائه می نمائیم.

2- چنانچه در رای هیات تشخیص نسبت به مواردی از خواسته‌ها به صورت نفیا یا اثباتا رای صادر نشده باشد به طور مثال: کارگر در دادخواست بدوی خود معوقات حق مسکن و بن کارگری را خواستار شده باشد، ولی هیات تشخیص نسبت به این موارد چه در رد و چه در اثبات رایی صادر نکرده باشد کارگر یا کارفرما می‌توانند در متن اعتراض خود این مورد را درج نمایند.

مثال و نمونه اعتراض به رای هیات تشخیص :

کارگری علیه کارفرمای خود به این صورت شکایت کرده است:

موضوع شکایت : اشتغال به مدت یک سال و رد نشدن بیمه و عدم پرداخت بن کارگری و حق مسکن و حق اولاد و پرداخت ناقص حقوق.

اداره کار پس از بررسی مدارک سابقه اشتغال خواهان را احراز و قبول می‌کند و در رای خود مابه التفاوت حقوق و حق مسکن و بن کارگری و حق بیمه را درج می‌نماید.

1-ولی نسبت به حق اولاد رای صادر نکرده است.

2- از طرفی کارفرما مدارکی را ارائه نموده که حقوق کارگر کامل پرداخت شده است .

در این حالت:

کارگر به این صورت اعتراض خود را ثبت می‌نماید که در رای هیات بدوی به حق اولاد رای صادر نشده است و خواستار رسیدگی و تجدید نظر در این خصوص هستم و کارفرما نیز می‌تواند اعتراض خود را به این صورت ثبت نماید که در رای هیات تشخیص با وجود آنکه اسناد و مدارک واریز حقوق ارائه شده است، هیات تشخیص در بند یک نسبت به پرداخت مجدد حقوق رای صادر کرده است. خواهشمند است نسبت به نقض رای و صدور رای طبق اسناد و مدارک ارائه شده اقدام فرمائید.

سوالات متداول با رای هیات تشخیص

استفاده از فرم مخصوص اعتراض به رای هیات تشخیص الزامی است؟

هر چند در این آیین نامه مربوطه گفته شده است که حتی الامکان از فرم مخصوص استفاده شود و این امر از لحاظ قانونی الزامی نیست ولی ادارات کار برای اینکه فراموش نشود تا حداقل اطلاعات مورد نیاز درج شود فرم مخصوص تنظیم کرده است که در متن مقاله ملاحظه می‌فرمایید.
اکنون که شکایت اداره کار به صورت اینترنتی است این اقدام بالاجبار از طریق سامانه جامع روابط کار انجام می‌گیرد.

اگر کارفرما نسبت به رای قطعی اداره کار به دیوان عدالت اداری شکایت کند رای اداره کار باید معلق بماند؟

صرف طرح شکایت مانع اجرا نیست و نیاز به صدور دستور موقت دارد، صدور دستور مزبور بستگی به تشخیص شعبه رسیدگی کننده دارد.

آیا آراء سازشی صادره از سوی هیات تشخیص نیز قابل اعتراض و ارجاع به هیات حل اختلاف می‌باشد؟

کلیه آراء و تصمیمات متخذه هیات‌های تشخیص ظرف مواعید مقرر در قانون کار قابل اعتراض و ارجاع به هیات حل اختلاف بوده و آراء سازشی یا توافقی صادره نیز از این قاعده مستثنی نخواهد بود.

چنانچه در جریان رسیدگی در مراجع حل اختلاف بین کارگر و یا کارفرما سازشی حاصل شود ولی بعدا کارفرما و یا کارگر از اجرای سازش حاصله امتناع نماید، آیا ذینفع می‌تواند اجرای آن را از واحد اجرای احکام دادگستری بخواهد؟

سازش و توافق که در جرسان رسیدگی و در جلسات مراجع حل اختلاف بین طرفین حاصل می‌شود به منزله آراء مراجع مزبور بوده و طبق مفاد مواد 159 و 166 فصل نهم قانون کار به مرحله اجرا در خواهند آمد. بنا به مراتب فوق، در صورت توافق و سازش، نه فقط درج توافق حاصله در متن رای الزامی است. بلکه جزییات آن نیز می‌بایستی در متن رای مندرج در صورتجلسه مرجع قید گردد.

مهلت اعتراض به رای هیات تشخیص اداره کار چقدر است؟

هر یک از طرفین شکایت ۱۵ روز فرصت اعتراض به رای هیات تشخیص را دارند. چنانچه رای قطعی شود مهلت ۳ ماهه برای شکایت در دیوان عدالت اداری وجود دارد.

در متن اعتراض هیات تشخیص چه مواردی را باید ذکر کرد؟

در متن اعتراض باید موارد اعتراض به همراه دلایل اعتراض درج شود. در متن این مقاله یک نمونه اعتراض جهت آشنایی وجود دارد.