آییننامه قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب ۱۳۹۹/۱۲/۲۸ با اصلاحات و الحاقات بعدی
در اجرای ماده ۷۵ قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران و بنا به پیشنهاد رییس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، “آییننامه قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران” به شرح مواد آتی است.
فصل اول – کلیات
مبحث اول – اختصارات و تعاریف
ماده ۱- معانی اصلاحات واختصارات آییننامه به شرح زیر میباشد:
الف- سازمان: سازمان ثبت اسناد و املاک کشور؛
ب- قانون: قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب ۱۳۵۴/۰۴/۲۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی
پ- کانون- کانون سردفتران و دفتریاران مرکز (تهران) و یا هر کانونی که بر اساس ماده ۵۸ قانون در مراکز استانها ایجاد میشود؛
ت- آییننامه: آییننامه قانون؛
ث- دفترخانه: دفترخانه اسناد رسمی موضوع ماده ۱ قانون؛
ج- سردفتر: شخص موضوع ماده ۲ قانون که اداره امور دفترخانه اسناد رسمی را بر عهده دارد؛
چ- دفتریار:شخص موضوع ماده ۳ قانون که جهت معاونت سردفتر به پیشنهاد سردفتر و به موجب ابلاغ سازمان ثبت اسناد و املاک کشور برابر قانون انتخاب میشود؛
ح- هیات: هیاتی که به منظور مصاحبه با داوطلبان سردفتری و انتخاب سردفتران توسط رییس قوه قضاییه انتخاب میشود؛
خ- دفتر: دفتر الکترونیکی که اسناد رسمی در آن ثبت میشود که این دفتر جایگزین دفتر موضوع ماده ۱۸ قانون است و به صورت برخط (آنلاین) در دسترس سازمان میباشد؛
د- دادگاه: دادگاه انتظامی سردفتران و دفتریاران
ذ- دادستان: دادستان انتظامی سردفتران و دفتریاران
ر- اصحاب سند: اشخاص متقاضی تنظیم سند در دفترخانه
ماده ۲- سازمان میتواند بخشی از وظایف خود غیر از امور حاکمیتی موضوع ماده ۸ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی را به دفترخانهها واگذار نماید. تعرفه حقالزحمه دفترخانهها، بابت ارائه خدمات واگذار شده توسط سازمان تهیه میشود و به تصویب رییس قوه قضاییه میرسد.
مبحث دوم – پذیرش سردفتر
ماده ۳ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- سازمان مکلف است در اجرای ماده ۳ قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار، مصوب ۱۴۰۰/۱۲/۲۴ پس از اعلان عمومی به نحو مقتضی به شرح ذیل نسبت به پذیرش سردفتر و دفتریار اقدام نماید:
الف (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- اعلان عمومی مهلت ثبت نام و شرایط عمومی و اختصاصی لازم جهت ثبت نام داوطلبان؛
ب (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- ثبت نام واجدین شرایط در مهلت مقرر و برگزاری آزمون از طریق سازمان سنجش آموزش کشور؛
پ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- مصاحبه توطس هیات اختبار از پذیرفته شدگان اعلامی سازمان سنجش آموزش کشور پس از طی مراحل تایید صلاحیت توسط مراجع ذیصلاح.
ت- مصاحبه با ثبت نام کنندگان، توسط هیات، پس از پایان مهلت تعیین شده و پذیرش سردفتران مورد نیاز پس از طی مراحل گزینش
تبصره ۱ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- سازمان پس از طی مراحل بند «پ» متناسب با امتیاز علمی مکتسبه پذیرفته شدگان و اعلام محل مورد تقاضای آنان نسبت به صدور ابلاغ سردفتری بر مبنای درجات حوزههای ثبتی استان مربوط اقدام خواهند نمود.
تبصره ۲ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- نحوه جذب سردفتر براساس این ماده، نافی صلاحیت رییس قوه قضاییه برای جذب سردفتر براساس ماده ۲ قانون نخواهد بود.
تبصره ۳ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- شرکت پذیرفته شدگان در دوره کار آموزی که توسط هیات اختبار تعیین میگردد الزامی است.
تبصره ۴ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- شرکت سردفتر و دفتریار در دورههای آموزشی که ضمن خدمت توسط سازمان یا کانون برگزار میشود الزامی است.
تبصره ۵ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- تدریس در دانشگاه مانع شغل سردفتری نیست، مشروط به اینکه مستخدم دولت و یا عضو هیات علمی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی نبوده و با اذن رییس سازمان باشد.
مبحث سوم – تاسیس دفترخانه
ماده ۴- سردفتر مکلف است حداکثر ظرف مدت ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ پیام الکترونیکی حکم انتصاب سردفتری خود، نسبت به تاسیس دفترخانه و شروع به کار در محدوده محلی که در حکم تعیین شده است، اقدام نماید و در صورت عدم انجام این تکلیف حکم مذکور کانلمیکن تلقی میشود.
تبصره ۱- پس از تعیین محل استقرار دفترخانه و تایید آن از طرف اداره ثبت مربوط، هرگونه جابجایی در همان محل، منوط به تایید اداره ثبت همان محل است.
تبصره ۲- تغییر در محل دفترخانه از محل تعیین شده، اعم از شهر یا شهرستان یا بخش در حکم سردفتر، به محل دیگر منوط به موافقت و صدور حکم توسط رییس سازمان مطابق دستورالمل مصوب سازمان است.
تبصره ۳- در صورت ضرورت، رييس سازمان به طور موقت برای سردفتر ابلاغ دفتر سيار در شهر يا محل ديگر صادر میكند و با رفع ضرورت، ابلاغ مذكور لغو خواهد شد.
ماده ۵- محل دفترخانه بايد به گونهای باشد كه دسترسی و حضور افراد توان خواه و سالمند به سهولت صورت گيرد. مساحت محل دفترخانه با توجه به محل قرار گرفتن و تعداد مراجعان با نظر سازمان تعيين میشود و در هر صورت مساحت آن نبايد كمتر از ۵۰ مترمربع باشد. در آپارتمانهایی كه فاقد آسانسور است، دفترخانه نبايد در طبقات سوم به بالا مستقر شود. تاسيس دفتر در مجتمع مسكونی آپارتمانی ممنوع است، مگر سردفتر مالک باشد و رضايت كتبی ساير مالكين و بهرهبرداران را اخذ كند.
ماده ۶ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- محل دفترخانه بايد مجهز به دوربين مداربسته با قابليت ضبط تصوير، كپسول آتشنشانی و مكان مطمئن برای نگهداری اسناد و دفاتر ثبتی باشد. وجود دوربين مداربسته بايد از قبل به اشخاص اعلام شود.
ماده ۷- نصب تابلو مشخصات سردفتر و دفتريار و كاركنان در دفترخانه الزامی است.
ماده ۸- تابلو و مهر دفترخانه بايد طبق نمونه مصوب سازمان ساخته شود و قيد عبارات تبليغی و القاب در تابلو، مهر و سربرگ دفترخانه ممنوع است.
فصل دوم – انتخاب سردفتران و دفتریاران
مبحث اول – مدارک و شرایط لازم برای انتخاب
ماده ۹- متقاضيان بايد دارای شرايط مقرر در ماده ۶ قانون باشند و مدارک مثبت آن را ارائه كنند. تصديق اجتهاد موضوع بند (۴) ماده (۶) قانون بايد متضمن نام و نام خانوادگی متقاضی و شماره ملی و تاريخ تولد وی با حروف باشد و صحت صدور آن بايد به تایيد رييس قوه قضاييه يا مرجع مورد تاييد ايشان برسد.
تبصره- تصديقهایی كه دلالت صريح بر اجتهاد متقاضی ندارد و يا بيانگر مراتبی از تحصيلات وی باشد قابل پذيرش نيست.
ماده ۱۰- سردفتر موظف است حداکثر ظرف مدت دو ماه پس از آغاز به کار، شخص واجد شرایط را برای تصدی سمت دفتریاری اول موضوع ماده ۳ قانون به سازمان معرفی نمایند.
تبصره ۱- داشتن کارت پایان خدمت وظیفه عمومی یا کارت معافیت دائم از خدمت وظیفه عمومی برای آقایان الزامی است.
تبصره ۲- شخص معرفی شده توسط سردفتر در صورت قبولی در آزمون كتبی، طی مراحل گزينش، مصاحبه و احراز صلاحيت، با حكم رييس سازمان منصوب میشود و در صورت عدم انتخاب شخص معرفی شده به عنوان دفتريار، سردفتر مكلف است شخص ديگری را معرفی نمايد. شركت دفتريار در دورههای آموزشی كه در ابتدای شروع به كار و يا در ضمن خدمت توسط سازمان يا كانون برگزار میشود الزامی است.
تبصره ۳- در صورت لنتخاب دفتریار دوم، پرداخت حقوق وی طبق مقررات برعهده سردفتر خواهد بود.
ماده ۱۱- در صورت انتخاب دفتریار دوم، پرداخت حقوق وی طبق مقررات بر عهده سردفتر خواهد بود.
ماده ۱۲ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- انتقال دفتریار از یک دفترخانه به دفترخانه دیگر با موافقت هردو سردفتر و تایید سازمان امکانپذیر است.در مواردی که سردفتر یا دفتریار بدون دلیل موجه با انتقال مخالفت نماید، سازمان موضوع را با جلب نظر مشورتی کانون استان بررسی و تصمیم مقتضی به عمل میآورد.
مبحث دوم – مراسم سوگند
ماده ۱۳- سردفتران و دفتریاران قبل از اشتغال به سردفتری و دفتریاری به شرح زیر سوگند یاد میکنند:
«اینجانب به عنوان سردفتر اسناد رسمی در محضر قرآن کریم به خداوند قادر متعال سوگند یاد میکنم که وظایف محوله را مطابق قوانین، مقررات و نظامات کشور جمهوری اسلامی ایران، به ویژه قوانین و نظامات مربوط به دفاتر اسناد رسمی به انجام رسانم و در کمال امانت داری، بیطرفی، اخلاق حرفهای و حفظ حقوق مراجعان و احترام به آنان اقدام نموده و نهایت تلاش خود را به کار برم و شرافت خود را وثیقه این سوگند قرار میدهم»
ماده ۱۴- مراسم سوگند با حضور رییس یا معاون امور اسناد سازمان یا مدیرکل امور اسناد و سردفتران و رییس کانون سردفتران و دفتریاران مرکز و در مراکز استانها با حضور مدیرکل ثبت و رییس کانون سردفتران و دفتریاران استان برگزای میشود و متن سوگندنامه به امضای سردفتر یا دفتریار و حسب مورد به امضای مدیرکل امور اسناد و سردفتران یا مدیرکل ثبت استان مربوط میرسد و در پرونده سردفتر یا دفتریار ضبط میشود.
مبحث سوم – تضامین
ماده ۱۵- شروع به كار سردفتران و دفترياران اول و دوم منوط به معرفی ضامن میباشد و اين كار بايد به موجب سند رسمی انجام شود. در صورت معرفی ضامن، مسئوليت سردفتر يا دفتريار با ضامن خود تضامنی است. مبلغ مورد ضمانت در مورد سردفتر يک ميليارد ريال، دفتريار اول پانصد ميليون ريال و دفتريار دوم سيصد ميليون ريال است. مشمولان اين ماده میتوانند به جای معرفی ضامن معادل مبالغی كه مقرر گرديده به ايداع وثيقه نقدی يا ملكی يا ضمانتنامه بانكی مبادرت كنند.
تبصره ۱- ضمانت يا ايداع وثيقه نقدی يا ملكی و يا ضمانت نامه بانكی برای جبران خسارت وارده به اشخاص و دولت از طرف سردفتران و دفترياران و يا پرداخت جرايم نقدی دادگاه انتظامی است و بايد اين موضوع در سند رسمی تصريح شود. تبديل تضمين مجاز میباشد.
تبصره ۲- چنانچه ضمانت يا وثيقه يا ضمانتنامه بانكی به جهتی از بين برود يا كلا يا بعضا به مصرف برسد و يا اعتبار و يا ارزش آن به نحو فاحشی كاهش يابد، سردفتر و دفتريار موظف است با اخطار اداره ثبت ظرف يک ماه نسبت به تبديل ضمانت يا ايداع وثيقه يا ارائه ضمانتنامه بانكی اقدام نمايد. در غير اين صورت، سازمان ابلاغ او را لغو مینمايد.
تبصره ۳- کلیه سردفتران و دفتریاران ملزم به رعایت تطبیق تضمین خود با آییننامه خواهند بود.
تبصره ۴- رییس سازمان میتواند در صورت اقتضا هر سه سال متناسب با شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران را به طور رسمی اعلام میشود، تعدیل مبالغ تضمین را به رییس قوه قضاییه پیشنهاد نماید.
فصل سوم – انتخابات کانون
ماده ۱۶- پنج ماه قبل از پایان هر دوره کانون سردفتران و دفتریاران، رییس سازمان تاریخ انقضای آن دوره را به رییس قوه قضاییه اعلام مینماید تا نسبت به تشکیل هیات نظارت بر انتخابات کانون اقدام شود.
تبصره- هیات مدیره کانون موظف است شش ماه قبل از انقضا هر دوره مراتب را جهت اجرای این ماده به رییس سازمان اعلام نماید.
ماده ۱۷- هیات نظارت در استان تهران مرکب از معاون امور اسناد، مدیرکل امور اسناد و سردفتران، مدیرکل حفاظت و اطلاعات، مدیرکل بازرسی و نظارت بر عملکرد سازمان، دو نفر سردفتر و یک نفر دفتریار شاغل که بیش از ده سال سابقه سردفتری و یا دفتاریاری داشته باشند و در دیگر استانها متشکل از مدیرکل، معاون اسناد، رییس حفاظت و اطلاعات، رییس بازرسی و دو نفر سردفتر و یک نفر دفتریار همان استان با انتخاب رییس قوه قضاییه خواهد بود.
تبصره- چنانچه در مرکز استانی برای این منظور سردفتر و دفتریار با سابقه بیش از ده سال به حد لازم وجود نداشته باشد، سابقه بیش از پنج سال کفایت میکند.
ماده ۱۸- سردفتران و دفتريارانی كه به عضويت هيات نظارت تعيين میشوند حق انتخاب شدن در هيات مديره را ندارند و همچنين اعضای هيات مديره كانون اعم از اصلی و علیالبدل به عضويت هيات نظارت بر انتخابات تعيين نخواهند شد.
ماده ۱۹- اعضای هيات نظارت بر انتخابات بايد بلافاصله جهت فراهم نمودن مقدمات انتخابات در محل كانون تشكيل جلسه داده و از ميان خود يک نفر را به عنوان رييس و يک نفر را به عنوان نايب رييس و يک نفر را به عنوان دبير انتخاب نمايند و طی اطلاعيهای در سايت آگهیهای سازمان و يا به طريقی ديگر كه هيات مقتضی تشخيص دهد به سردفتران و دفتريارانی كه خود را واجد شرايط عضويت در هيات مديره كانون میدانند اعلام مینمايند تا ظرف يک هفته از تاريخ تعيين شده در اطلاعيه نامزدی خود را كتبا به دفتر هيات اعلام دارند. پس از انقضای اين مدت هيات نظارت در حداقل زمان ممكن صورت اسامی داوطلبان واجد شرايط عضويت و تاريخ و ساعت شروع و ختم و محل اخذ رای را تعيين و مراتب را به طريق فوق به اطلاع سردفتران و دفترياران حوزه انتخابيه خواهد رساند.
ماده ۲۰- سردفتران و دفتريارانی كه نامزدی خود را برای عضويت در هيات مديره كانون اعلام مینمايند بايد دارای شرايط زير باشند:
الف- اشتغال به شغل سردفتری و دفتریاری؛
ب- حداقل ده سال سابقه سردفتری اسناد رسمی و یا دفتریاری یا وکالت و یا قضاوت؛
پ- تقيد به مبانی دينی و احكام اسلامی، انجام واجبات و ترک محرمات؛
ت- تعهد و التزام به نظام جمهوری اسلامی ايران، ولايت فقيه و قانون اساسی؛
ث- نداشتن پيشينه و محكوميت موثر كيفری؛
ج- نداشتن محكوميت انتظامی از درجه ۳ به بالا در پنج سال اخير خدمت خود؛
چ- داشتن حسن شهرت؛
ح- عدم وابستگی به رژيم منحوس پهلوی و تحكيم پايههای رژيم طاغوت؛
خ- عدم عضويت و هواداری از گروهکهای غيرقانونی و معاند با جمهوری اسلامی؛
د- عدم اعتياد به مسكرات، مواد مخدر و روان گردان.
تبصره ۱- احراز شرایط مذکور با هیات نظارت است. در صورت اختلاف اعضای هیات، رای اکثریت مناط اعتبار است.
تبصره ۲- هیات مکلف است سوابق نامزدها را از حفاظت و اطلاعات سازمان استعلام نماید.
تبصره ۳- استمرار شرايط مندرج در بند (پ) و (ت) ضروری است. در صورتی كه صلاحيت سردفتر يا دفتريار زائل شده يا كشف شود از ابتدا فاقد شرايط بوده، رييس سازمان يا هيات نظارت نسبت به عزل آنان از هيات مديره اقدام مینمايد.
ماده ۲۱- هيات مديره كانون سردفتران و دفترياران موظف است هزينه و وسايل و امكاناتی كه جهت انجام و اجرای انتخابات لازم است در اختيار هيات نظارت بر انتخابات قرار دهد.
تبصره- هيات نظارت در صورت فراهم بودن نرم افزارها و سخت افزارهای سامانه انتخابات الكترونيكی و بنا به پيشنهاد هيات مديره كانون، اجازه برگزاری انتخابات الكترونيكی را در تمام يا بخشی از مراحل يا مراكز صادر میكند. در هر صورت تاييد صحت انتخابات به عهده هيات نظارت است.
ماده ۲۲- هیات نظارت باید از پیش، صورت اسامی سردفتران و دفتریاران شاغل حوزه انتخابی را تهیه کند و رای دهندگان موقع دادن رای مقابل اسم خود را امضا خواهند کرد.
ماده ۲۳- هرگونه آگهی و آثار تبلیغاتی باید قبل از شروع اخذ رای از محل شعبه رای توسط هیات نظارت محو گردد.
ماده ۲۴- اخذ آرا در يک روز و در مدتی كه كمتر از هفت ساعت نباشد در محل كانون يا هر محلی كه توسط هيات نظارت تعيين شده انجام میشود و هبات نظارت موظف است پس از اخذ آرا و خاتمه رای گيری بلافاصله شروع به شمارش و قرائت آرا نموده و بعد از قرائت هر رای آن را با مهر قرائت شده مشخص و در پايان نتيجه آرا قرائت شده را صورتجلسه نمايند.
تبصره- هرگاه قرائت همه آرا در روز اخذ رای ميسر نباشد هيات نظارت پس از شمارش باقی مانده آرا صندوق محتوی آرا را لاک و مهر نموده و روز بعد بقيه آرا مذكور را به كيفيت مقرر در ماده فوق قرائت مینمايد.
ماده ۲۵- كليه سردفتران و دفترياران شاغل در هر استان كه كانون آن تشكيل شده فقط برای كانون همان استان حق رای خواهند داشت و انتخاب كنندگان حق تعيين وكيل يا نماينده جهت دادن رای ندارند.
ماده ۲۶- پس از پايان قرائت آرا و اعلام حائزان اكثريت در محل اخذ رای چنانچه نسبت به انتخابات معترضی باشد، بايد اعتراض خود را ظرف سه روز از تاريخ اعلام حائزان اكثريت به دفتر هيات نظارت تسليم نمايد و هيات نظارت ظرف يک هفته نسبت به اعتراضات رسيدگی و نظر خود را اعلام میكند. اين نظر قطعی است.
ماده ۲۷- در صورتی كه هيات نظارت بر ابطال انتخابات نظر بدهد، رييس سازمان ظرف سه ماه انتخابات را تجديد میكند.
ماده ۲۸- در صورت عدم وصول اعتراض و يا رد اعتراض، هيات نظارت صورت حائزان اكثريت را به ترتيب آرا و با قيد تعداد آرا آنها تهيه و به سازمان ارسال میدارد تا طبق ماده ۶۳ قانون اعضای اصلی و علیالبدل انتخاب شوند.
تبصره- در صورت عدم تشكيل كانون يا اخلال در اداره آن و يا عدم رعايت شئون، سازمان میتواند در طول دوره كانون اعضا اصلی و يا علیالبدل را عزل نمايد و از بين منتخبان افراد بعدی را نصب نمايد.
فصل چهارم – قواعد اداری حاکم بر دفترخانه
مبحث اول – نحوه تنظیم و ثبت اسناد
ماده ۲۹- ارائه كليه خدمات در دفاتر اسناد رسمی اعم از تنظيم سند، تصديق امضا و ساير امور محوله به استناد ماده ۶۵۵ قانون آيين دادرسی كيفری مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی بايد به صورت الكترونيكی انجام پذيرد. در اجرای ماده ۷ قانون جامع حدنگار مصوب ۱۳۹۳ اطلاعات دفاتر الكترونيک جايگزين دفاتر دست نويس میگردد و دارای اعتبار قانونی خواهد بود. با ايجاد دفاتر الكترونيک مذكور، ثبت در دفاتر دست نويس منتفی و دفاتر الكترونيک جايگزين دفاتر موجود میشود.
ماده ۳۰ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- سردفتر و دفتريار موظفند قبل از شروع به كار، نمونه امضای خود را در حضور رييس ثبت محل و در فرم مخصوص درج و ارائه نمايند. يكی از فرمها در اداره ثبت محل و ديگری در اداره كل ثبت اسناد و املاک استان بايگاني يا اسكن خواهد شد. در طول دوره فعاليت دفاتر، تماميت، اعتبار و انكارناپذيری سند از طريق امضای الكترونيک خواهد بود.
تبصره- سازمان مكلف است ترتيبی اتخاذ نمايد، تا در مواردی مانند عدم حضور سردفتر به دليل مرخصی يا حوادث غيرمترقبه، هيچ خللی در كار دفترخانه ايجاد نشود و در هر حال اين امر نبايد موجب تاخير در كار مراجعان شود.
ماده ۳۱- درج شماره ملی، كد پستی، آدرس محل اقامت و شماره تلفن همراه يا آدرس پست الكترونيكی يا حساب كاربری اصحاب سند در كليه اسناد، الزامی است. با گذشت شش ماه از تاريخ تصويب اين آييننامه، اين اطلاعات صرفا از سامانه ثبت نام الكترونيكی (ثنا) قوه قضایيه اخذ شده و در سند درج خواهد شد و هرگونه ابلاغ به اصحاب سند به صورت الكترونيكی و از طريق سامانه ابلاغ قوه قضاییه انجام خواهد شد.
تبصره ۱- چنانچه فرد به نمايندگی از شخص حقوقی سند را امضا میكند. سمت امضاكننده قيد میشود.
تبصره ۲- در مورد افراد خارجی شماره گذرنامه يا كارت آمايش به جای شماره ملی قيد میشود.
ماده ۳۲- با گذشت شش ماه از تاريخ تصويب اين آييننامه، ارائه هرگونه خدمت در دفاتر اسناد رسمی و ازدواج و طلاق كه مستلزم ثبت سند در سامانه ثبت آنی يا سامانه ثبت الكترونيک وقايع ازدواج و طلاق يا ساير سامانههای كاربری دفاتر اسناد رسمی است، منوط به ثبت نام در سامانه ثبت نام الكترونيكی (ثنا) و اخذ تصديق الكترونيكی است.
تبصره ۱- منظور از تصديق الكترونيكی، درج كد ارسالی به شماره تلفن همراه اعلامی شخص در سامانه ثنا و اپليكيشن عدالت همراه، در سامانه ثبت آنی يا سامانه ثبت الكترونيک وقايع ازدواج و طلاق يا ساير سامانههای كاربری دفاتر اسناد رسمی است.
تبصره ۲- اسناد مستثنی از حكم اين ماده به موجب شيوهنامهای تعيين میشود كه ظرف شش ماه از تصويب اين آييننامه به تصويب رییس سازمان خواهد رسيد.
تبصره ۳ (الحاقی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- انجام اقدامات ثبت در مواد (۳۱) و (۳۲) آييننامه منوط به ايجاد تمهيدات لازم جهت استخراج مشخصات طرفين سند از طريق سامانه ثنا و ابلاغ اوراق اخطاريه از طريق سامانه ابلاغ توسط مركز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضایيه با همكاری سازمان میباشد.
ماده ۳۳ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- كليه اسناد در سامانه ثبت آنی تنظيم و در دفتر الكترونيک ثبت و در صورت درخواست اصحاب سند بر روی اوراق A4 سفيد چاپ میگردد. سردفتر مكلف است پس از تنظيم سند در سامانه و اخذ شناسه يكتا، نسخه پشتيبان سند را از طريق سامانه چاپ و به امضای اصحاب سند و ساير اشخاصی كه اخذ امضای آنها در دفتر الزامی است، مطابق مقررات در نسخه مذكور اخذ كند و اين نسخه را پس از امضا به مهر دفترخانه ممهور نمايد.
ماده ۳۴- سردفتر در محل دفترخانه و هم زمان با اخذ امضاي هر يك از اصحاب سند در نسخه پشتيبان مكلف است اقدامات زير را معمول دارد:
الف (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- از طريق سامانه اثر انگشت آنها را در دفتر الكترونيک اخذ و سپس با امضای الكترونيک، دفتر را تایيد نموده و نسخه نهايی سند را چاپ و پس از امضا به مهر دفترخانه ممهور و نسخ اشخاص ذیربط را به آنان تحويل داده و رسيد اخذ نمايد.
ب (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- مفاد اسناد را به طرف يا طرفين معامله حين امضا اسناد تفهيم نمايد و مراتب را ذيل نسخه پشتيبان با قيد عبارت: “از مفاد سند مطلع شدم” درج و به امضای آنها برساند.
تبصره (الحاقی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- سازمان میتواند به هر نحو مقتضی اقدام لازم در خصوص حضور و غیاب سردفتران و دفتریاران را از طریق سامانههای مربوط اعمال نماید.
پ- ظرف شش ماه از تاریخ تصویب این آییننامه صدا و تصویر طرفین سند را حین تنظیم اسناد ضبط و ذخیره نماید، به نحوی که حداقل یک سال پس از تنظیم سند قابل بازخوانی باشد.
تبصره- قصور و تقصیر سردفتر در انجام تکالیف بندهای مذکور که موجب بروز خسارت به هریک از طرفین شود، موجب مسئولیت خواهد بود.
ماده ۳۵- پس از تنظیم سند نقل و انتقال املاک و ثبت نهايی در دفاتر و ارسال الكترونيكی به ادارات ثبت، سند تک برگ در ادارات مذكور صادر میشود. سازمان میتواند چاپ سند و تحويل آن با اخذ رسيد به صاحب سند يا نماينده قانونی را به سردفتر تفويض نمايد. نحوه اجرای اين ماده به موجب دستورالعملی است كه ظرف ۳ ماه از تاريخ ابلاغ اين آييننامه توسط رييس سازمان تهيه و تصويب میگردد.
تبصره ـ سردفتران مكلفند دفاتر دفترخانه تحت تصدی خود را ظرف يک سال، مطابق شيوهنامهای كه توسط سازمان تهيه میشود، اسكن و داده آمايی كنند.
ماده ۳۶- سردفتر مجاز به تصدیق صحت امضای نوشتههای مالی یعنی نوشتههایی که در آن به طور منجز پرداخت وجه نقدی از طرف امضا کننده، تعهد یا ضمانت شده و یا آن که موضوع گواهی امضا شده عین یا منفعت مال غیر منقول و یا سهام شرکتهای ثبت شده است نخواهد بود.
تبصره- سردفتر مکلف است نسخه گواهی امضاهایی که به نحو الکترونیک به ثبت رسیده را از سامانه در قالب سند قابل حمل (PDF) دريافت و به صورت مناسب در محل دفترخانه در قالب فايل الكترونيكي ذخيره و نگهداری نمايد.
ماده ۳۷- سردفتر در هنگام تصديق صحت امضا، موظف است مقررات مواد ۶۴ و ۶۶ و ۶۷ قانون ثبت اسناد و املاک مصوب ۱۳۱۰/۱۲/۲۶ را نيز رعايت نمايد؛ و تصوير گواهی شده را در سامانه ثبت الكترونيک اسناد اسكن و در سامانه مذكور نگهداری نمايد.
ماده ۳۸- ملاكک احراز هويت افراد در دفاتر اسناد رسمی شناسنامه يا كارت ملی صادره از اداره ثبت احوال و برای اتباع خارجه اصل گذرنامه يا كارت آمايش است.
ماده ۳۹- درج تاريخ شمسی بر روی كليه اسناد و قبوض و مكاتبات الزامی است.
ماده ۴۰- در تنظيم اسناد معاملات املاک در جريان ثبت بايد شماره پلاک، حدود و فواصل ملک مورد معامله و در مورد املاک ثبت شده مشخصات سند مالكيت، قيد گردد.
ماده ۴۱- در مورد فسخ معاملات و تقاضاي تخليه عين مستأجره بايد قبوض اقساطي مدت باقيمانده، ضميمه تقاضانامه شود.
ماده ۴۲- تنظيم سند بايد صرفا در محل دفترخانه با حضور اصحاب سند انجام شود. چنانچه يكی از اصحاب سند قادر به حضور در محل دفترخانه نباشد، پس از ارائه گواهی پزشكی معتبر مبنی بر بيماری و عدم امكان حضور وی در دفترخانه، تنظيم سند و ثبت آن در حضور نماينده دادستان عمومي و انقلاب محل انجام میشود.
تبصره- اداره كل ثبت استان مكلف است برای تنظيم و ثبت اسناد زندانيان، سردفتری را تعيين نمايد. سردفتر سند را با حضور نماينده دادستان عمومی و انقلاب محل، تنظيم، ثبت و به امضای ذی نفع و نماينده مزبور میرساند.
ماده ۴۳- تنظيم و ثبت هر نوع معامله مربوط به اموال غيرمنقول فرد دارای اختلال تام روانی و سفيه و طفل فاقد ولی قهری يا دارای ولی قهری كه عدم امانت وی اثبات شده يا به هر دليل با فرض وجود ولی برای او قيم تعيين شده باشد، در دفاتر با حضور قيم قانونی آنها، بدون ارائه اجازه كتبی دادستان عمومی و انقلاب محل ممنوع است و اوراق قيمنامه عادی در دفترخانهها فاقد اعتبار بوده و قابل استناد نيست.
ماده ۴۴- سردفتر در مورد اقاله و فسخ معاملات بايد به نحو زير عمل كند:
الف- در صورتي كه يكی از متعاملين متقاضی اعمال حق خيار فسخ خود باشد، سردفتر پس از رويت سند و احراز حق مزبور، نسبت به تنظيم سند فسخ اقدام و به امضا فسخ كننده رسانده و پس از اخذ اثر انگشت وی آن را در سامانه تاييد نموده و سند فسخ را به اداره ثبت محل ارسال نمايد.
ب- در صورتی كه متعاملين به منظور اقاله معامله خود در دفترخانه حاضر شوند، سردفتر بايد پس از تنظيم سند و ثبت اقاله در ستون ملاحظات دفتر الكترونيک، مراتب را به امضای متعاملين رسانده و پس از ثبت اثر انگشت آنها، در سامانه آن را تاييد نموده و سند اقاله را به اداره ثبت محل ارسال نمايد.
ماده ۴۵- در تنظيم اسناد معاملات اقساطی رعايت موارد زير الزامی است:
الف- قبوض رسمی به تعداد اقساط صادر و شماره سند معامله و تاريخ تاديه اقساط در آنها قيد شده و به امضای متعهد برسد.
ب- قبوض مزبور بايد به دائن تسليم و تعداد شماره قبوض آن در ستون ملاحظات دفتر الكترونيک درج شده و به امضای متعهدله برسد.
پ- در صورتی كه متعهد ضامن داشته باشد، بايد نام و نام خانوادگی و شماره ملی ضامن در قبوض اقساطی درج شده و به امضای وی برسد.
ت- چنانچه قبوض اقساطی و اجاره مربوط به اصل معاملات با حق استرداد يا رهنی باشد بايد در قبوض مزبور، رهنی و يا با حق استرداد بودن معامله قيد شود.
تبصره (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- در تنظيم اسناد معاملات اقساطی و رهنی شماره حساب دائن و تعداد اقساط میتواند جايگزين قبوض شود.
ماده ۴۶- درج وكالت دائن از طرف مديون در انتقال بخشی از مال مديون به خود، به عنوان وجه التزام، در هيچ يک از اسناد معاملات، مجاز نيست.
ماده ۴۷- در تنظيم و ثبت اسناد معاملات قطعی و رهني املاک، انتقال منافع بيش از سه سال، عقد انتفاع عمري و رقبی زائد بر سه سال، تقسيمنامه و وصيت تمليكی در مورد يک پلاک ثبتی، استعلام ثبتی، تاييد سند و ارسال الكترونيكی خلاصه آنها به اداره ثبت محل الزامی است و سردفتر مكلف است خلاصه معاملات و عقود مذكور را در سند مالكيت درج نمايد.
ماده ۴۸ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- براي تنظيم و ثبت اسناد معاملات وراث متوفی نسبت به ماترک، گواهينامه پرداخت ماليات بر ارث و ارائه گواهی حصر وراثت الزامی است.
ماده ۴۹- در صورتی كه يكی از وراث متوفی صغير باشد و قبل از صدور گواهی حصر وراثت، برای دريافت درآمد و يا پرداخت ديون و يا هزينههای ضروری، اقدام فوری لازم باشد، پس از موافقت دادستان محل يا دادستان مركز استان، تنظيم سند منوط به صدور گواهی وراثت نيست.
ماده ۵۰- رعايت آييننامه استملاک اتباع خارجه مصوب ۱۳۲۸ و آييننامه چگونگی تملک اموال غيرمنقول توسط اتباع خارجی غيرمقيم در جمهوری اسلامی ايران مصوب ۱۳۷۴ در تنظيم و ثبت اسناد معاملات قطعی املاک، رهنی و اجاره برای اتباع بيگانه الزامی است.
ماده ۵۱- تنظيم و ثبت اسناد معاملات غيرمنقول برای اتباع ايران كه ترک تابعيت نمودهاند و مطابق قانون حق خريد اموال غيرمنقول در ايران را ندارند، ممنوع است.
ماده ۵۲- تنظيم و ثبت اسناد در مورد انتقال املاک موقوفه و تبديل به احسن آن منوط به رعايت قانون اوقاف مصوب ۱۳۵۴ و ارائه اجازه كتبی سازمان اوقاف و امور خيريه در حدود قانون تشكيلات و اختيارات سازمان حج و اوقاف و امور خيريه مصوب ۱۳۶۳ با اصلاحات و الحاقات بعدی آن میباشد.
ماده ۵۳- تنظيم و ثبت معاملات و اسناد مربوط به اشخاص حقوقی خصوصی، عمومی و دولتی قبل از احراز شخصيت حقوقی و اختيارات نمايندگان صاحب صلاحيت آنها از طريق سامانههای مربوط ممنوع است و درج شناسه ملی اشخاص حقوقی و كد پستی ايشان در اسناد مذكور الزامی است.
ماده ۵۴- در صورت تقاضای رونوشت مصدق اسناد ثبت شده، سردفتر مكلف است آن را صرفا به صاحبان اسناد و اشخاص ذینفع مستقيم در معامله و يا قائم مقام قانونی آنها، تسليم نمايد. چنانچه درخواست رونوشت مربوط به اسناد ناقص باشد، با قيد و تصريح به نقص سند بلامانع است.
تبصره- تسليم رونوشت به اشخاصي غير از اشخاص مذكور در اين ماده در صورت ارائه مجوز از مرجع ذیصلاح قضايی مجاز است.
ماده ۵۵- كفيل دفترخانهای كه سردفتر آن فوت يا بازنشسته، يا به انفصال دائم محكوم گرديده يا غيبت غيرموجه نموده و يا بيش از ۱۰ روز از خاتمه ايام انفصال موقت از سردفتری وی سپری شده، ليكن به دليل عدم اجرای تكليف مذكور در ماده ۴۹ قانون، شروع به اشتغال مجدد نكرده است، حق تنظيم و ثبت سند جديد در آن دفترخانه را ندارد و تكميل اسناد ناقص آن دفترخانه نيز منوط به كسب اجازه از ثبت محل است.
ماده ۵۶- حقالثبت بايد قبل از تاييد نهايی سند وسيله دستگاه كارتخوان (POS) مورد تاييد سازمان يا ساير روشهای پرداخت الكترونيک تعبيه شده در سامانه ثبت الكترونيک اسناد پرداخت گردد. چنانچه قبل از امضا و تایيد نهایی سند، طرفين از انجام معامله صرف نظر نمايند، حق الثبت ماخوذه با تاييد سردفتر و برابر مقررات مسترد میشود. ولی در صورت ثبت و تاييد نهايی سند حقالثبت مسترد نخواهد شد.
ماده ۵۷ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- اخذ حقالتحرير به ميزان مبلغ مندرج در سند مجاز است و سردفتر نمیتواند وجه يا مالی بيش از ميزان مندرج در تعرفه حقالتحرير دريافت كند.
تبصره ۱- مبنای محاسبه و اخذ حقالتحرير اسناد معاملات قطعی غيرمنقول بر اساس مبلغی معادل ارزش معاملاتی اعلام شده از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی خواهد بود. طريقه وصول حقالتحرير مطابق روش مذكور در ماده ۵۶ آييننامه است.
تبصره ۲ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- سردفتر بايد پانزده درصد سهم دفتريار اول از حقالتحرير اسناد تنظيمی را ماهيانه به حساب او واريز نمايد.
تبصره ۳ (الحاقی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- تعرفه حقالتحرير به صورت ساليانه با توجه به شاخص تورم اعلامی بانک مركزی مورد بازنگری قرار گرفته و در صورت لزوم به تصويب رییس قوه قضاييه میرسد.
ماده ۵۸- سازمان موظف است ماهانه بر اساس شاخصهای نظير ميزان رضايتمندی مراجعين، گزارشهای بازرسی، تعداد و نوع تخلفات انتظامی، محكوميتهای كيفری و ميزان اجرای مقررات و نظامات، نسبت به رتبهبندی دفاتر اسناد رسمی اقدام و نتيجه را جهت اطلاع عموم در پرتال سازمان قرار دهد. شيوهنامه اجرای اين ماده ظرف مدت ۶ ماه پس از تصويب آييننامه تهيه و به تصويب ریيس سازمان خواهد رسيد.
مبحث دوم – حضور و مرخصی سردفتران و دفتریاران
ماده ۵۹- سردفتران و دفترياران مكلفند در وقت اداری كه كمتر از ۴۴ ساعت در هفته نباشد، در دفترخانه حضور داشته باشند. سازمان میتواند در صورت ضرورت و افزايش حجم كار برنامه كشيک دفاتر را پيش بينی و ابلاغ كند.
ماده ۶۰- سردفتر يا دفتريار به شرح زير مجاز به استفاده از مرخصی میباشد:
الف- مرخصی استحقاقی:
1- ميزان مرخصی سالانه يک ماه در سال و مدت مرخصی ساعتی حداكثر ۳ ساعت در روز است و نبايد از ۹۶ ساعت در سال تجاوز نمايد.
2- تقاضای مرخصی از طريق اتوماسيون به اداره ثبت محل ارسال میشود و پس از تعيين دفتريار واجد شرايط سردفتری يا كفيل، در صورت موافقت مديركل ثبت استان يا رييس ثبت محل به صورت الكترونيكی به متقاضی ابلاغ میشود.
3- در صورتی كه سردفتر يا دفتريار از مرخصی استفاده نكند مرخصی مزبور برای او ذخيره میشود و میتواند از مجموع آنها به شرط آنكه از ۴ ماه تجاوز نكند يكجا يا به دفعات استفاده كند.
تبصره ۱- سردفتری كه به عنوان عضو اصلی هيات مديره كانون انتخاب میشود با درخواست سردفتر متقاضی و تصويب و پيشنهاد هيات مديره كانون و موافقت رييس سازمان، در مدت عضويت، با حفظ سمت از اشتغال در دفترخانه معذور است و در اين مدت دفترخانه به كفالت اداره میشود. مدت معذوريت جز سابقه اشتغال محسوب و درآمد دفترخانه پس از كسر هزينهها بين كفيل و سردفتر معذور بالسويه تقسيم میشود. حقالزحمه سردفتر معذور بابت ايام معذوريت، با تصويب هيات مديره كانون مربوط و پس از موافقت سازمان قابل پرداخت است.
تبصره ۲- مدت زمانی كه سردفتر يا دفتريار جهت انجام اموری كه توسط سازمان و يا كانون به آنها محول میشود و در دفتر حضور ندارد جز ايام مرخصی آنها محاسبه نمیگردد.
ب- مرخصی تحصیلی:
1- سردفتران و دفتريارانی كه در هریک از رشتههای تحصيلی حقوق قضايی، علوم ثبتی، الهيات و معارف اسلامی با گرايش فقه و مبانی حقوق اسلامی در مقاطع كارشناسی ارشد و دكتری در يكی از مراكز دانشگاه آزاد اسلامی و يا موسسات آموزش عالی و دانشگاههای داخل يا خارج كشور مورد تاييد وزارت علوم و تحقيقات و فناوری و يا در سطح چهار و بالاتر در حوزههای علميه پذيرفته میشوند، میتوانند از مرخصی تحصيلی استفاده نمايند.
تبصره ۱- حكم مرخصی تحصيلی سردفتران و دفترياران پس از بررسی و تاييد مدارک دال بر پذيرش آنان در مراكز مربوط، با رعايت آييننامه صادر خواهد شد.
تبصره ۲- سردفتران و دفتريارانی كه دارای محكوميت موثر كيفری و محكوميت قطعی انتظامی از درجه ۳ به بالا موضوع ماده ۳۸ قانون دفاتر اسناد رسمی در پنج سال اخير میباشند مشمول مزايای اين ماده نخواهند بود.
2- اعطا مرخصی به سردفتران و دفترياران صرفا براي يک بار و برای يک مقطع تحصيلی امكانپذير خواهد بود و در آن مدت سردفتر و دفتريار استحقاق مرخصي سالانه را نخواهد داشت. حداكثر مدت مرخصی تحصيلی سردفتران و دفترياران در مقطع كارشناسی ارشد دو سال و در مقطع دكتری سه سال میباشد و تمديد آن منوط به تایيد و موافقت سازمان خواهد بود. مدت ايام مرخصی تحصيلی جز سنوات خدمت سردفتر و دفتريار اول محاسبه نمیگردد.
تبصره- سازمان میتواند در صورت صلاحديد طبق مقررات با ادامه تحصيل متقاضی در يک مقطع تحصيلی بالاتر نيز موافقت نمايد.
3- نظارت بر نحوه تحصيل سردفتر و دفتريار در طول مدت مرخصی از حيث اشتغال به تحصيل با سازمان و كانون سردفتران و دفترياران خواهد بود و سردفتر يا دفتريار مشغول به تحصيل موظف است كه در پايان هر ترم گزارشی از وضعيت تحصيلی خود را به سازمان و كانون ارائه نمايد.
4- صدور ابلاغ مرخصی تحصيلی مشروط به رسيدگی به دوران تصدی و اعلام نتيجه بازرسی امور مالی دفترخانه و ارائه گواهی تسويه حساب امور مالی و مالياتی سردفتر و يا دفتريار خواهد بود.
5- در مدت مرخصی تحصيلی سردفتر، كفيل دفترخانه از بين دفترياران واجد شرايط سردفتری و يا سردفتران همان حوزه ثبتی توسط اداره كل ثبت استان مربوط تعيين میگردد؛ و درآمد دفترخانه پس از وضع هزينهها و كسورات قانونی بين سردفتر و كفيل بالسويه تقسيم خواهد شد.
6- در صورت اتمام تحصيل، انصراف، اخراج يا قطع رابطه تحصيلی به هر علت و همچنين عدم گزارش بند ۳ قسمت (ب) اين ماده سردفتر يا دفتريار موظف است حداكثر ظرف ده روز مراتب را به سازمان اعلام تا نسبت به لغو مرخصی و تحويل و تحول امور سردفتری يا دفترياری و شروع به كار اقدام گردد. در غير اين صورت، برابر مقررات اقدام میشود.
ماده ۶۱- در صورتی كه سردفتر يا دفتريار به علت بيماری قادر به انجام وظيفه نباشد، میتواند با ارسال گواهی پزشک معالج به واحد ثبتی محل، مرخصی استعلاجی درخواست نمايد. چنانچه مدت بيماری بيش از يک ماه به طول انجامد، صدور مجوز استفاده از مرخصی استعلاجی منوط به ارائه تاييديه كميسيون پزشكی موضوع ماده (۸۶) آييننامه خواهد بود.
تبصره (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- مدت مرخصی زايمان سردفتر و دفتريار نه ماه تمام میباشد. پرداخت حقوق آنان با استفاده از تمام مزايای متعلقه بر اساس قوانين و مقررات مرتبط است.
ماده ۶۲- مجوز استفاده از مرخصی استحقاقی يا استعلاجی برای خروج از كشور مشروط به اعلام نتيجه بازرسی از دفترخانه و ارائه گواهی تصفيه حساب است.
تبصره- در موارد اضطراری كه انجام بازرسی ممكن نيست، مجوز فوقالذكر پس از تعهد كفيل به پرداخت بدهیهای احتمالی سردفتر يا پس از اخذ تضمين كافی از سردفتر، توسط سازمان صادر میشود.
ماده ۶۳- ثبت محل مكلف است در موارد مرخصی، معذوريت و تعليق و انفصال موقت سردفتر، از ميان دفترياران واجد شرايط سردفتری و يا سردفتران همان حوزه ثبتی، كفيل دفترخانه را تعيين نمايد.
ماده ۶۴- در صورت انفصال، تعليق يا معذوريت سردفتر چنانچه دفترخانه منحصر به فرد و فاقد دفتريار واجد شرايط باشد، كفالت دفترخانه به سردفتر يكي از دفترخانه هاي نزديك به محل دفترخانه مذكور، واگذار مي گردد. در صورت عدم تعيين كفيل، به طور موقت دفاتر، اسناد و مدارك ثبتي دفترخانه به اداره ثبت محل تحويل مي شود.
فصل پنجم – تخلفات سردفتران و دفتریاران و تعقیب انتظامی آنها
مبحث اول – تخلفات و تنبیهات
ماده ۶۵- تخلفات سردفتران و دفتریاران اسناد رسمی و سردفتران ازدواج و طلاق و تنبیهات متناسب با آنها به شرح زیر تعیین میشود:
الف- تخلفات زیر مستوجب توبیخ کتبی با درج در پرونده است:
۱- عدم حضور در دفترخانه در ساعت مقرر بدون عذر موجه؛
۲- تمرد دفتریار از انجام دستور قانونی سردفتر؛
۳- اهمال سردفتر در نظارت بر امور دفترخانه در صورتی كه منجر به نقض مقررات اداری گردد؛
۴- عدم امضا و مهر نسخ پشتيبان اسناد و يا ساير خدمات ثبتی ظرف ۲۴ ساعت از تاريخ تاييد نهايی؛
۵- عدم رعايت ضوابط مربوط به نگهداری اسناد و سوابق دفترخانه؛
۶- عدم نصب مشخصات و عكس سردفتر و دفتريار و كاركنان دفترخانه در معرض ديد مراجعان؛
۷- عدم تهيه و نصب تابلو مطابق نمونه مصوب سازمان؛
۸- عدم رعايت اخلاق حرفه اي و شئونات اسلامی از جمله پوشش مناسب سردفتر و يا عدم نظارت سردفتر بر رعايت موارد مذكور توسط كاركنان دفترخانه.
ب- تخلفات زير مستوجب پرداخت جريمه نقدی مطابق قانون بودجه سنواتی و تعديل آن بر اساس مقررات قانونی است:
۱- تعطيلی دفترخانه در ساعات مقرر اداری و عدم پاسخگويی به مراجعان؛
۲- غيبت غيرموجه به صورت متناوب يا متوالی تا مدت سه روز؛
۳- اهمال در تبديل قبوض سپرده و صدور حواله آن به صندوق ثبت يا امتناع از پذيرش قبوض سپرده كه مطابق مقررات موظف به قبول آن میباشند؛
۴- امتناع از پاسخ به استعلامهايی كه دفترخانه برابر مقررات مكلف به پاسخگويی میباشد؛
۵- عدم نصب تعرفه حقالثبت و حقالتحرير در محل مناسبی كه در معرض ديد مراجعان دفترخانه باشد؛
۶- تمرد از قبول كفالت دفاتر ديگر بدون عذر موجه در مواردی كه از طرف ثبت محل تكليف شود؛
۷- اهمال و تاخير در صدور اجراييه يا صدور اجراييه به صورت ناقص پس از تكميل مدارک و پرداخت حقوق مربوطه توسط متقاضی؛
۸- عدم تاييد نهايی اسناد توسط سردفتر؛
۹- عدم اجرای تصميم كانون سردفتران و دفترياران در رابطه با رفع اختلاف سردفتر و دفتريار؛
۱۰- خودداری از درج مراتب حضور متقاضی ثبت سند معاملات قطعی و صلح و اجاره غيرمنقول در دفتر انديكاتور.
پ- تخلفات زير مستوجب انفصال موقت از سه ماه تا شش ماه است:
۱- عدم حضور در دفترخانه در ساعات مقرر بدون عذر موجه در صورت داشتن يک بار سابقه محكوميت انتظامی به اين تخلف؛
۲- تنظيم سند بر خلاف قوانين، آييننامهها، بخشنامهها و دستورالعملهای مربوط كه موضوع ديگر تخلفات نباشد؛
۳- اهمال سردفتر در نظارت بر امور دفترخانه در صورتی كه منجر به نقض مقررات اداری گردد و دارای يک بار سابقه محكوميت انتظامی به اين تخلف باشد؛
۴- امتناع از پيشنهاد دفتريار واجد شرايط ظرف دو ماه از تاريخ تاسيس و يا از تاريخ اخطار اداره ثبت مبنی بر بلاتصدی شدن سمت دفترياری بدون عذر موجه؛
۵- رفتار خارج از نزاكت و مغاير شئون شغل سردفتری و دفترياری با مامورين رسمی دارای مجوز كتبی و مراجعان؛
۶- امتناع از انجام وظايف قانونی مورد درخواست مراجعان بدون عذرموجه در حدود ماده ۳۰ قانون و اعلام كتبی؛
۷- واگذاری امور دفترخانه و مهر به اشخاص غيرمسئول و سپردن رمزنگار (توكن) و مهر به اشخاص غيرمسئول بدون حضور سردفتر برای ارائه خدمات؛
۸- امتناع از ارائه نسخهای از اسناد تنظيمی، مدارک تنظيم سند و رونوشت به اشخاصی كه برابر مقررات حق دريافت دارند و يا تسليم آنها به اشخاصی كه حق دريافت ندارند؛
۹- عدم پرداخت ده درصد سهم كانون و پانزده درصد سهم دفتريار از حقالتحرير ظرف مهلت مقرر؛
۱۰- صدور گواهی امضا اوراقی كه مفاد آن تعهد مالی تلقی شود؛
۱۱- ثبت واقعه ازدواج و طلاق و خدمات فرعی خارج از محل دفترخانه؛
۱۲- عدم درج مراتب ثبت وقايع ازدواج و طلاق در شناسنامه زوجين؛
۱۳- ثبت طلاق رجعی بدون تنظيم صورت جلسه؛
۱۴- اهمال در حفظ و نگهداری دفاتر، اسناد و سوابق الكترونيكی و مهرها و رمزنگار (توكن)؛
۱۵- ايجاد اختلال و رفتار توهين آميز هر يک از اعضا در جلسات هيات مديره كانون؛
۱۶- برگزاری يا شركت سردفتر ازدواج در مراسم مغاير شعائر و موازين اسلامی؛
۱۷- هرگونه فعاليت غيرمجاز در فضای مجازی و رسانههای گروهی از قبيل توليد و انتشار اخبار واهی و بی اساس؛
۱۸- تغيير محل استقرار دفترخانه بدون موافقت اداره ثبت محل؛
۱۹- اخلال در تشكيل جلسات كانون سردفتران و دفترياران؛
۲۰- عدم شركت در دورههای آموزشی كه توسط سازمان يا كانون برگزار میشود، بدون عذر موجه؛
ت- تخلفات زير مستوجب انفصال موقت از شش ماه تا دو سال است:
۱- حضور و دخالت مستقيم يا غيرمستقيم سردفتر منفصل يا معلق در امور دفترخانه؛
۲- ممانعت از انجام بازرسی قانونی؛
۳- عدم اسكن دفاتر در مهلت تعيين شده در تبصره ماده ۳۵ آييننامه؛
۴- عدم ممانعت كفيل دفترخانه از حضور و دخالت مستقيم يا غيرمستقيم سردفتر يا دفتريار منفصل يا معلق در امور دفترخانه و يا خودداری از اعلام مراتب مذكور به اداره ثبت محل؛
۵- اخذ حقالتحرير مازاد بر تعرفه قانونی چنانچه مبلغ اضافه دريافتی تا دو برابر مبلغ مقرر باشد؛
۶- عدم پرداخت ده درصد سهم كانون و پانزده درصد سهم دفتريار از حقالتحرير در ظرف مهلت مقرر، برای بار دوم؛
۷- قصوری كه منتهی به ثبت سند معارض گردد؛
۸- خودداری از تحويل مدارک و اسناد دفترخانه در موارد تعليق و انفصال موقت، به كفيل يا ثبت محل؛
۹- غيبت غيرموجه بيش از يک ماه؛
۱۰- تغيير محل دفترخانه به شهر يا محلی غير از آنچه در ابلاغ سردفتر تعيين شده است؛
۱۱- تنظيم سند بر خلاف قوانين، آييننامهها، بخشنامهها و دستورالعملهای مربوط در صورت داشتن يک بار سابقه محكوميت انتظامی به اين تخلف؛
۱۲- اخلال در انتخابات كانون سردفتران و دفترياران؛
۱۳- تقلب در رای گيری و شمارش آرا؛
۱۴- تهديد، تطميع يا اغوا افراد برای رای دادن به شخص يا اشخاص خاصی از داوطلبان عضويت در كانون سردفتران و دفترياران؛
۱۵- قبول و دريافت حقوق مالی زوجين كه بايد به اجرای احكام دادگستری و يا صندوق ثبت توديع گردد؛
۱۶- ثبت رجوع به مابذل و رجوع به زوجيت خارج از موعد مقرر شرعی و قانونی؛
۱۷- هرگونه فعاليت تبليغی برای ثبت وقايع ازدواج و طلاق به نحو غيرمتعارف؛
۱۸- ثبت طلاق بدون تاديه حقوق مالی زوجه به نحو مقرر در حكم قطعی دادگاه؛
۱۹- اجرای صيغه ازدواج و طلاق بدون رعايت موازين شرعی؛
ث- تخلفات زير مستوجب انفصال دائم است:
۱- عدم ممانعت كفيل دفترخانه از حضور يا دخالت مستقيم يا غيرمستقيم سردفتر يا دفتريار منفصل يا معلق در امور دفترخانه و يا خودداری از اعلام مراتب مذكور به اداره ثبت محل در صورتی كه دارای يک بار سابقه محكوميت انتظامی به اين تخلف باشد؛
۲- تقصيری كه منتهی به ثبت سند معارض گردد؛
۳- اخذ حقالتحرير مازاد بر تعرفه قانونی چنانچه مبلغ اضافه دريافتی بيش از دو برابر مبلغ مقرر باشد؛ و همچنين در صورت داشتن سابقه محكوميت انتظامی به لحاظ ارتكاب اين تخلف؛
۴- اشتغال به شغل منافی سردفتری و دفترياری؛
۵- ثبت نكاح زوجه كه در قيد زوجيت ديگری و يا در عده طلاق يا عده وفات قرار دارد؛
۶- ثبت ازدواج افراد كمتر از سن قانونی بدون حكم دادگاه؛
۷- ثبت ازدواج بدون رضايت ولی زوجه در موارد لزوم اذن؛
۸- ثبت ازدواج مرد متاهل بدون حكم دادگاه؛
۹- ثبت طلاق بدون اخذ گواهی عدم بارداری در موارد مقرر در قانون؛
۱۰- ثبت ازدواج تبعه بيگانه با ايرانی بدون رعايت مقررات؛
۱۱- ثبت هر یک از موجبات انحلال نكاح يا اعلام بطلان نكاح يا طلاق بدون حكم دادگاه يا گواهی عدم امكان سازش؛
۱۲- ثبت ازدواج بدون اخذ آزمايشهای پزشكی لازم برابر قوانين و مقررات.
مبحث دوم – آیین دادرسی
ماده ۶۶- مراجع قضايی در اجرای ماده ۱۳ قانون مكلفند به محض اينكه در پروندهای عليه سران دفاتر اسناد رسمی و ازدواج و طلاق و دفترياران كيفرخواست يا حكم قطعی و غيرقطعی صادر میگردد، يک نسخه از آن را به صورت الكترونيک به سازمان ارسال نمايند.
ماده ۶۷- رسيدگی مقدماتی به شكايت اشخاص از سردفتران اسناد رسمی، ازدواج و طلاق و دفترياران با بررسی موضوع در محل دفترخانه و تنظيم صورت مجلس بازرسی توسط بازرسان سازمان ثبت، كانون و يا هياتهای مخصوص از سوی قوه قضاييه يا نمايندگان وزارت امور اقتصادی و دارایی برای امور مالياتی، آغاز میشود. بازرس موظف است گزارش ماموريت خود را به انضمام صورت مجلس تنظيمی كه در برگيرنده پاسخ سردفتر يا دفتريار به همراه اظهارنظر خود است، به مرجع اعزام كننده تحويل دهد. مرجع اعزام كننده موظف است صورت مجلس مذكور را به اداره كل ثبت اسناد و املاک استان تحويل دهد.
ماده ۶۸- مديركل ثبت استان در صورت تشخيص وقوع تخلف، مراتب را با استناد به مقررات به دادستان يا جانشين او اعلام میکند. دادستان يا جانشين او پس از بررسی پرونده به شرح ذيل اقدام مینمايد:
الف- در صورت تخلف نبودن رفتار ارتكابی يا فقد دليل يا شمول مرور زمان حسب مورد نسبت به قرار منع يا موقوفی تعقيب اقدام مینمايد.
ب- در صورتی كه پرونده را ناقص تشخيص دهد شخصا يا از طريق مديركل ثبت استان نسبت به رفع نقص اقدام مینمايد. در غير اين صورت، پرونده را با صدور كيفرخواست به دادگاه ارسال خواهد كرد.
ماده ۶۹- در متن كيفرخواست علاوه بر ذكر مشخصات كامل سردفتر و يا دفتريار، بايد به نوع، دلايل و مدارک مبتنی بر تخلف و سوابق كيفری و انتظامی آنها، تشريحا اشاره گردد.
ماده ۷۰- ابلاغ كيفرخواست و دادنامه و ديگر اخطاريهها به صورت الكترونيكی انجام میشود.
ماده ۷۱- مدت پاسخ سردفتر و دفتريار به كيفرخواست ده روز از تاريخ ابلاغ میباشد و با درخواست متقاضی و موافقت مديركل ثبت استان برای ده روز قابل تمديد است. سردفتر يا دفتريار میتواند در پاسخ به كيفرخواست كليه دلايل و اسنادی را كه حاكی از برائت خود میداند همراه با لايحه دفاعيه به صورت الكترونيكي به دادگاه ارسال نمايد و چنانچه درخواست حضور در جلسه رسيدگی داشته باشد، در لايحه قيد نمايد. در اين صورت به تشخيص دادگاه از متقاضی برای شركت در جلسه دادگاه دعوت به عمل میآيد. عدم حضور متقاضی مانع رسيدگی نخواهد بود.
ماده ۷۲- هرگاه در حين بررسی تخلف در اداره كل ثبت استان، يا رسيدگی در دادسرا يا دادگاه، رفتار ارتكابی، جرم تشخيص داده شود، ضمن رسيدگی به تخلف انتظامی مراتب با تصريح به دلايل و مستندات قانونی جرم به مرجع صالح قضايی اعلام میشود.
ماده ۷۳- ابلاغ رای بدوی و تجديدنظرخواهی از آن به شرح زير انجام میگيرد:
الف- رای دادگاه انتظامی به فردی كه تخلف انتظامی به او منتسب شده است و دادستان يا جانشين وی در استان به صورت الكترونيک ابلاغ میشود.
ب- مجازاتهای انتظامی درجه ۱ و ۲ قطعی و از درجه ۳ به بالا ظرف ده روز از تاريخ ابلاغ حكم قابل تجديدنظر است.
پ- درخواست تجديدنظرخواهی بايد به دادگاه بدوی انتظامی ارسال شود، دادگاه بدوی پرونده را به انضمام درخواست مزبور با تصريح به رعايت مهلت تجديدنظرخواهی به دادگاه تجديدنظر انتظامی ارسال میدارد.
تبصره- دادستان يا جانشين او مجاز به تجديدنظرخواهی نسبت به كليه آرا صادره بر محكوميت يا برائت متهم، ظرف مدت ده روز از تاريخ ابلاغ خواهد بود.
ماده ۷۴- موارد امتناع يا رد اعضای دادگاههای انتظامی و تجديدنظر و دادستان و دادياران و اعضای علیالبدل، همان مواردی است كه در ماده (۹۱) قانون آيين دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ذكر شده است.
تبصره ۱- صرف اعلام گزارش تخلف و ارجاع آن جهت رسيدگی انتظامی مانع از شركت در دادگاه به عنوان عضو انتظامی نيست.
تبصره ۲- سازمان مكلف است هر ماه پاداش مناسبی با توجه به تعداد جلسات دادگاهها و پروندههای رسيدگی شده به اعضای دادگاهها بپردازد.
فصل ششم – مقررات مربوط به بیمه و بازنشستگی سردفتران و دفتریاران
مبحث اول – مقررات مربوط به بیمه
ماده ۷۵- سردفتران مکلفند به شرح بند ۱ ماده واحده قانون توزیع حقالتحریر دفاتر اسناد رسمی موضوع ماده ۵۴ قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب ۱۳۷۳ ده درصد از حقالتحریر دریافتی هر ماه را به عنوان حق بیمه درمان و بازنشستگی به صورت الکترونیکی به حساب خاصی که بدین منظور با نظارت سازمان و به نام کانون مرکز افتتاح شده است، واریز کنند.
ماده ۷۶- کانون مرکز مکلف است از محل حساب بیمه، کلیه سردفتران و دفتریاران و افراد تحت تکفل آنان را بیمه نماید و برای تامین بیمه درمانی مذکور به طرق مقتضی از جمله انعقاد قرارداد با سازمانها و شرکتهای بیمه و یا مراکز درمانی مجاز و پزشکان در سراسر کشور اقدام کند. کانون مرکز میتواند انجام بخشی از امور اداری اجرای این ماده را به کانون استانها تفویض نماید.
تبصره ۱- منظور از بیمه، پوشش الزامی است که بر مبنای قانون آییننامه، سردفتران و دفتریاران شاغل، بازنشسته و ازکارافتاده و افراد خانواده آنها و همچنین وراث تحت تکفل حینالفوت سردفتر یا دفتریار متوفی را از حیث پرداخت هزینههای درمانی، حقوق بازنشستگی، مستمری ازکارافتادگی، بیکاری و حقوق و حقوق وظیفه مورد حمایت و پشتیبانی قرار میدهد.
تبصره ۲- منظور از حساب بيمه، حسابی است كه كليه وجوه حاصل از ماده (۱۶۵) قانون مالياتهای مستقيم مصوب ۱۳۴۵ با اصلاحيه بعدی و ماده واحده قانون تامين اعتبار جهت اجرای مواد (۱۰)، (۱۱)، (۵۷) و (۶۸) قانون دفاتر اسناد رسمی و كانون سردفتران و دفترياران مصوب ۱۳۶۷ و بند (۱) ماده واحده قانون توزيع حقالتحرير دفاتر اسناد رسمی موضوع ماده (۵۴) قانون دفاتر اسناد رسمی، واريز شده يا میشود و كانون سردفتران و دفترياران تهران در يكی از بانکهای دارای مجوز از بانک مركزی جمهوری اسلامی ايران مبادرت به افتتاح آن مینمايد.
ماده ۷۷- کانون مرکز مکلف است تا پایان دی ماه هر سال، تعرفه حق بیمه بازنشستگی، درمان و امور رفاهی، هزینههای اداری، پرسنلی، تجهیزات، تعمیر، نگهداری، ایجاد و تکمیل ساختمان و دیگر مصارف سرمایهای کلیه کانونها را برای سال بعد تنظیم و جهت تصویب به سازمان ارسال و پس از تایید رییس سازمان اجرا نماید.
تبصره- رییس سازمان حداکثر تا پایان اسفند ماه هر سال، بودجه تصویبی سال بعد را جهت اجرا به کانون ابلاغ مینماید.
ماده ۷۸- رییس سازمان شخص خبره و امینی را برای اداره محاسبات دریافت و پرداخت وجوه بیمه بازنشستگی و نظارت مستمر بر عملیات حساب بیمه، به عنوان مدیر داخلی برای مدت دو سال منصوب میکند تا تحت نظر هیات مدیره کانون مرکز انجام وظیفه نماید. عزل وی در طول دوره مذکور و انتخاب مجدد برای دوره دو ساله دیگر بلامانع است. مدير داخلی مكلف است گزارش سالانه عمليات را كه به تاييد يک موسسه حسابرسی رسمی رسيده باشد، حداكثر تا پايان تيرماه سال بعد به رييس سازمان تسليم نمايد. حقالزحمه مدير داخلی توسط هيات مديره كانون مركز تعيين و پرداخت میشود.
ماده ۷۹- سردفتر يا دفتريار میتواند افراد تحت تكفل خود را جهت استفاده از خدمات بيمه درمان به كانون مركز معرفی نمايد و كانون مركز مكلف است طبق مقررات امكان استفاده آنها از خدمات بيمهای را فراهم كند. افراد تحت تكفل سردفتر يا دفتريار عبارتند از:
الف- زوجه دائم سردفتر يا دفتريار؛
ب- زوج دائمی سردفتر يا دفتريار مشروط به اينكه معاش او توسط سردفتر يا دفتريار تامين شود و سن وی بالاتر از ۶۰ سال شمسی باشد يا طبق نظر كميسيون موضوع ماده (۸۶) آييننامه، ازكارافتاده شناخته شود؛
پ- فرزند ذكور سردفتر يا دفتريار در صورت عدم اشتغال به كار تا بيست سال تمام شمسی و در صورت تحصيل در يكی از مراكز آموزش عالی داخل يا خارج كشور مورد تاييد وزارت علوم، تحقيقات و فناوری تا سن بيست و پنج سالگی.
تبصره- در صورتی كه كميسيون موضوع ماده (۸۶) آييننامه فرزند ذكور سردفتر يا دفتريار را به علت نقص عضو يا بيماری ازكارافتاده تشخيص دهد، شرط سنی موضوع اين بند اعمال نمیشود.
ت- فرزند اناث سردفتر يا دفتريار در صورت نداشتن شغل يا شوهر؛
ث- هريک از پدر و مادر سردفتر يا دفتريار كه شاغل نبوده و حقوق بازنشستگی يا مستمری يا وظيفه ديگری دريافت نمیكند، مشروط به اينكه پدر بيش از شصت سال و مادر بيش از پنجاه و پنج سال سن داشته يا طبق نظر كميسيون موضوع ماده (۸۶) آييننامه ازكارافتاده شناخته شود و سردفتر يا دفتريار هر يک از آنان را كتبا به كانون معرفی كرده باشد؛
ج- نوادگان تحت كفالت قانونی سردفتر و دفتريار با لحاظ بندهای (پ) و (ت) اين ماده.
مبحث دوم – مقررات مربوط به بازنشستگی
ماده ۸۰- سردفتر و يا دفتريار مكلف است حداقل شش ماه قبل از فرارسيدن موعد بازنشستگی الزامی، مراتب را كتبا جهت انجام مقدمات لازم به سازمان و كانون مركز اعلام نمايد.
تبصره- سازمان جهت اعلام بدهی های مسلم ناشی از شغل سردفتران و دفترياران، مراتب را به سازمان امور مالياتی كشور و اداره كل ثبت محل ابلاغ مینمايد.
ماده ۸۱- سازمان ظرف مدت يک ماه پس از ابلاغ حكم بازنشستگی يا ازكارافتادگی سردفتر يا دفتريار يا خاتمه خدمت آنها به علت استعفا يا صدور حكم قطعی به انفصال دائم يا سلب صلاحيت، مراتب را به كانون مركز اعلام مینمايد.
ماده ۸۲- سردفتر يا دفترياری كه به سن قانونی بازنشستگی میرسد الزاما بازنشسته میشود و تحت تعقيب كيفری، انتظامی و يا تحمل مجازات يا در حال تعليق و يا انفصال موقت بودن سردفتر و دفتريار نيز مانع صدور حكم بازنشستگی نيست.
ماده ۸۳- پس از ابلاغ حكم بازنشستگی، ازكارافتادگی يا خاتمه خدمت به علت استعفای سردفتر يا دفتريار، حسب مورد مستحق دريافت حقوق بازنشستگی، مستمری و ساير امتيازات مندرج در آييننامه میشود.
تبصره- برقراری حقوق بازنشستگی، مستمري و وظيفه سردفتر يا دفتريار منوط به پرداخت كامل ده درصد موضوع مادهی (۷۵) آييننامه و ساير بدهیغهای وی به كانون مركز است.
ماده ۸۴- در مواردی كه سردفتر يا دفتريار مستعفی شود، در صورت داشتن حداقل پانزده سال تمام سابقه اشتغال و پرداخت حق بيمه موضوع ماده (۷۵) آييننامه، پس از رسيدن به سن ۶۰ سال تمام میتواند از بيمهی درمانی و نيز دريافت مستمری به نسبت سنوات مدت اشتغال، برخوردار شود.
تبصره ۱ (اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- سردفتران و دفترياران مستعفی با سابقه اشتغال كمتر از پانزده سال تمام يا منفصل دائم از خدمت يا سلب صلاحيت شده، بازخريد میشوند و صرفا بيست و پنج درصد از ده درصد موضوع ماده (۷۵) آييننامه پرداختی دفترخانهای كه در آن اصيل بودهاند، به هر يک از آنان پرداخت شده و هرگونه رابطهی آنان با كانون قطع میگردد.
تبصره ۲ (الحاقی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- مدت نظام وظيفه، با ارائه مدرک معتبر مشروط به واريز مابهالتفاوت حق بيمه و بازنشستگی دو سال آخر خدمت به صندوق كانون به عنوان سنوات بازنشستگی محاسبه میگردد.
ماده ۸۵- سردفتران يا دفتريارانی كه علاوه بر بيست و پنج سال سابقهی اشتغال در مشاغل سردفتری يا دفترياری سابقهی پرداخت حق بيمه و بازنشستگيی به ساير صندوقهای بازنشستگی را دارند و با احتساب آن سابقه، مدت اشتغال آن ها به سی سال تمام میرسد؛ در اجرای مادهی (۱۰) قانون میتوانند بازنشسته شوند، ليكن حقوق بازنشستگی ايشان به نسبت سنوات پرداخت حق بيمه و بازنشستگی به صندوق كانون محاسبه و پرداخت میشود.
تبصره ۱- حق بيمه و بازنشستگی پرداختی به صندوق يا صندوقهای بازنشستگی ديگر قابل انتقال به صندوق كانون نيست.
تبصره ۲- كليه سردفتران و دفترياران مشمول استفاده از مزايای مقرر در قانون جامع خدمات رسانی به ايثارگران میباشند.
ماده ۸۶- در صورتی كه توسط كميسيون متشكل از نمايندگان سازمان، كانون مركز و سازمان پزشكی قانونی، ازكارافتادگی دائم سردفتر يا دفتريار احراز شود تا كمتر از ده سال معادل ده سال و بيش از ده سال به نسبت سنوات مشمول دريافت مستمری میشوند.
ماده ۸۷- حقوق بازنشستگی سردفتران و دفتريارانی كه برابر قانون و آييننامه بازنشسته میشوند، به نسبت سنوات اشتغال و حداكثر سی سال، محاسبه و پرداخت میشود.
تبصره ۱- مبنای حقوق بازنشستگی، همه ساله با لحاظ مقتضيات، از جمله موجودی حساب بيمه و هزينههای زندگی، نرخ تورم اعلام شده توسط بانک مركزی و ميزان افزايش حقوق بازنشستگان ساير صندوقها بنا به پيشنهاد كانون و تصويب رييس سازمان تعيين میشود.
تبصره ۲- حقوق بازنشستگی دفترياران، معادل هشتاد درصد حقوق سردفتران مطابق آييننامه تعيين میشود.
تبصره ۳- در صورت فوت سردفتر يا دفتريار شاغلی كه كمتر از ده سال سابقه اشتغال دارد، افراد تحت تكفل وی به نسبت سنوات ده ساله، از حق دريافت مستمری و استفاده از سی درصد سهم بيمه درمانی و هزينههای درمانی برخوردار میشوند؛ و چنانچه بيش از ده سال سابقه اشتغال داشته باشد، افراد تحت تكفل نسبت به سنوات اشتغال مشمول دريافت مستمری و استفاده از بيمه خدمات درمانی خواهند بود.
ماده ۸۸- از تاريخ تصويب آيين نامه، در صورت فوت سردفتر يا دفتريار شاغل يا بازنشسته حقوق مستمری برابر مقررات، به تساوی به افراد تحت تكفل وی پرداخت میشود. در صورت استخدام يا اشتغال به كار هر يک از افراد مستحق دريافت حقوق مستمری (به استثنای زوجه متوفی)، در يكی از دستگاهها، سازمانها و نهادهای دولتی و عمومی و موسسات خصوصی، مستمری وی قطع میشود.
تبصره ۱- زوجه دائم سردفتر يا دفتريار متوفی چنانچه شاغل يا بازنشسته يا ازكارافتاده كانون يا مراجع ديگر باشد، مشمول دريافت مستمری موضوع اين مادهمیشود و ازدواج وی مانع دريافت مستمری نيست و در صورت فوت شوهر بعدی و استحقاق دريافت مستمری از حقوق وی، بيشترين مستمری ملاک عمل قرار میگيرد. فرزندان اناث در صورت نداشتن شغل يا شوهر و فرزندان ذكور تا سن بيست سالگی و بعد از آن منحصرا در صورتی كه معلول ازكارافتاده نيازمند باشند يا اشتغال به تحصيلات دانشگاهی داشته باشند، حسب مورد از كمک هزينه اولاد، بيمه و مستمری بازماندگان يا حقوق وظيفه والدين خود برخوردار میگردند .
تبصره ۲- در صورت قطع مستمری هر يک از افراد مستحق دريافت مستمری موضوع اين ماده، سهم وی بالسويه بين ديگر مستمری بگيران از حقوق متوفی يا به سهم فرد منحصر اضافه میشود.
تبصره ۳ (الحاقی ۱۴۰۲/۰۳/۲۴)- در هر مورد در مواد آييننامه كه به افراد تحت تكفل تصريح شده است، ملاک مصاديق افراد مذكور در ماده ۷۹ آييننامه میباشد.
ماده ۸۹- سردفتران و دفترياران اول با آخرين سمتی كه شاغل باشند مطابق مقررات آييننامه بازنشسته خواهند شد، ليكن چنانچه سردفتر سابقه دفترياری داشته باشد در صورتی از مزاياي سردفتر بازنشسته بهره مند می شود كه حداقل ۵ سال در سمت سردفتری اشتغال داشته باشد. در هر حال، سابقه خدمت دفترياری اول سردفتر، به عنوان سنوات خدمت وی محاسبه میگردد.
ماده ۹۰- توقيف و برداشت از حقوق بازنشستگی سردفتر و دفتريار و مستمری بگيران مطابق مقررات و عمومات قانونی است.
تبصره- در صورت كشف بدهی سردفتر يا دفتريار به كانون، تهاتر آن در هر مرحله از اختيارات كانون است.
ماده ۹۱- كانون موظف است هرگاه به سبب فوت، انفصال، استعفا يا تعليق سردفتر يا علل مشابه دفترخانه تعطيل و دفتريار شاغل بيكار شود و كفالت دفترخانه ديگری را بر عهده نداشته باشد، حداكثر تا دو سال ماهانه مبلغی به عنوان كمكهزينه معاش، به شرح زير از محل حساب بيمه به وی پرداخت كند:
الف- به دفترياری كه سابقه اشتغال وی تا پنج سال تمام است، ماهانه يک پنجم حقوق كامل بازنشستگی دفتريار؛
ب- به دفترياری كه سابقه اشتغال وی بيش از پنج سال تمام تا ده سال تمام باشد، ماهانه يک سوم حقوق بازنشستگی دفتريار؛
پ- به دفترياری كه سابقه اشتغال وی بيش از ده سال و تا پانزده سال تمام باشد، ماهانه يک دوم حقوق بازنشستگی دفتريار؛
ت- به دفترياری كه سابقه اشتغال وی بيش از پانزده سال تمام باشد، ماهانه كمک هزينه معادل حقوق بازنشستگی به نسبت مدت اشتغال دفتريار.
تبصره- دفترياران مشمول اين ماده در صورتی از كمک هزينه مذكور برخوردار میگردند كه حداكثر ظرف دو ماه از تاريخ آغاز بيكاری، تقاضای خود را به كانون تسليم كنند.
ماده ۹۲- از تاريخ تصويب آييننامه، آييننامهها و مقررات مغاير با آن به شرح زير نسخ میشوند:
الف- آييننامههای بند ۴ ماده ۶ و تبصره ۲ ماده ۶ و مواد ۱۴ ـ ۱۷ ـ ۱۹ ـ ۲۰ ـ ۲۴ ـ ۲۸ ـ ۳۷ و ۵۳ قانون دفاتر اسناد رسمی و كانون سردفتران و دفترياران مصوب ۱۳۵۴/۱۰/۱۷ وزير دادگستری با اصلاحيههای بعدی؛
ب- نظامنامه (آييننامه) دفاتر اسناد رسمی مصوب ۱۴ ارديبهشت ۱۳۱۷ وزارت عدليه با اصلاحيههای بعدی؛
پ- آييننامه بيمه و بازنشستگی سردفتران و دفترياران اسناد رسمی مصوب ۱۲ آبان ۱۳۸۱ رييس قوه قضایيه با اصلاحيههای بعدی؛
ت- آييننامه مرخصی تحصيلی سردفتران و دفترياران اول مصوب ۲۴ /۹ /۸۴ رييس قوه قضایيه؛
ث- آييننامه اصلاحی ماده ۶۱ قانون دفاتر اسناد رسمی و كانون سردفتران و دفترياران مصوب ۲۷ /۲ /۱۳۷۹ رييس قوه قضایيه.
ماده ۹۳- اين آييننامه مشتمل بر ۹۳ ماده و ۶۵ تبصره در تاريخ ۱۳۹۹/۱۲/۲۸ به تصويب رييس قوه قضاييه رسيد.
سیدابراهیم رییسی
رییس قوهقضاییه
