کارهای سخت و زیان آور قانون کار و قانون تامین اجتماعی
کارهای سخت و زیان آور کارهایی هستند که دارای دو ویژگی سخت بودن و زیان آور بودن هستند. جسم و روح انسانی طوری آفریده شده که در یک محدوده خاصی از شرایط توانایی کار بهینه را دارد. انسان در محیط کار با عوامل فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی، مکانیکی و ارگونومیکی مواجهه دارد و اگر مقدار این عوامل بیشتر یا کمتر از حدود تحمل بدن باشند به بدن انسان تنشی بیشتر از ظرفیتهای طبیعی چه در بعد جسمانی و چه در بعد روانی وارد مینماید. نتیجه تحمیل شرایط کار بالاتر از ظرفیت طبیعی بدن باعث بروز انواع بیماریهای شغلی و عوارض ناشی آن خواهد شد.
کارهای سخت و زیان آور قانون کار و قانون تامین اجتماعی به صورت مجزا و با نتایج مختلف مورد توجه قرار گرفته است.
کارهای سخت و زیانآور در قانون کار
کارهای سخت و زیانآور موضوع ماده ۵۲ قانون کار که با محوریت کاهش ساعات کار است که مقرر کرده در کارهای سخت و زیانآور ساعات کار نباید از ۳۶ ساعت در هفته تجاوز نماید درحالی که در کارهای عادی ساعات کار ۴۴ ساعت در هفته است.
بیشتر بخوانید: جدول ساعت کاری ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ قانون کار و تامین اجتماعی
در ماده ۶۱ قانون کار ارجاع کار اضافی در کارهای سخت و زیانآور ممنوع شده است.
در ماده ۶۵ قانون کار مرخصی کارگران شاغل در کارهای سخت و زیانآور ۵ هفته تعیین شده که حتیالامکان در دو نوبت و پایان هر شش ماه صورت پذیرد. درحالی که ماده ۶۴ قانون کار مرخصی کارهای عادی را ۲۶ روز کاری تعیین کرده است.
کارهای سخت و زیان آور در قانون تامین اجتماعی
کارهای سخت و زیانآور موضوع ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی حمایت هایی از کارگران شاغل در کارهای سخت و زیان آور اعمال نموده که شاغلان در کارهای سخت و زیان آور پیش از موعد بازنشسته شوند.
در بند الف از تبصره ۲ ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی ضمن تعریف کارهای سخت و زیان آور کارفرما را به کاهش و حذف عوامل زیان آور نموده است و در ادامه و بند ب از همان قانون عنوان نموده چنانچه افرادی که ۲۰ سال سابقه کار متوالی و یا ۲۵ سال سابقه کار متناوب در کارهای سخت و زیانآور را داشته و حق بیمه سابقه مزبور وارد شده باشد میتوانند تقاضای بازنشستگی نمایند. سوابق کار در کارهای سخت و زیانآور ۱ و نیم برابر محاسبه خواهد شد. این حمایت منجر به بازنشستگی پیش از موعد کارگران در کارهای سخت و زیانآور میشود.
مقایسه کارهای سخت و زیان آور قانون کار و قانون تامین اجتماعی (موضوع ماده ۵۲ قانون کار و موضوع ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی)
شباهت و اشتراکها
هدف قوانین فوق و سایر حمایتها صیانت از نیروی انسانی و ارتقا سطح سلامت افراد جامعه است. ریشه و منشا تصویب این قوانین نیز وجود عوامل سخت و زیانآور و شرایط کاری غیر استاندارد بوده است. عنوان و عبارت سخت و زیان آور به عنوان صفت چنین مشاغلی در قوانین مشترک است.
تفاوتها
با وجود اشتراکهای فراوانی که در این دو قانون وجود دارد نتیجه هر دو قانون و روند اجرایی آنها کاملا منحصر به فرد بوده و باهم متفاوت هستند.
مواد ۵۲ و ۶۱ و ۶۵ قانون کار به کاهش ساعات و افزایش مرخصی توجه داشته و هدف آن حمایت از سلامت کارگر در طول مدت اشتغال است.
ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی به بازنشستگی پیش از موعد توجه داشته و هدف آن حمایت از سلامت افراد پس از بازنشستگی است.
شرایط شمول صفت سخت و زیانآور و مراجع تشخیص کارهای سخت و زیانآور موضوع ماده ۵۲ قانون کار و موضوع ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی متفاوت است.
در قانون کار فقط کارهای با ماهیت سخت و زیانآور را مشمول این قانون نموده در حالی که در قانون تامین اجتماعی کارهای باماهیت سخت و زیان آور نوع ب شناخته شده و کارهایی که میتوان عوامل زیان آور آن را تدابیر فنی و مهندسی حذف نمود را نوع الف عنوان نموده و مشمول این قانون کرده است.
مراجع صالح تشخیص صفت سخت و زیانآور
در قوانین و مقررات مربوط به کارهای سخت و زیانآور شرایطی تعریف شده است. وجود و یا عدم وجود شرایط مقرر باعث شمول صفت سخت و زیان آور به کارها است.
در تبصره ۱ آییننامه اجرایی کارهای سخت و زیانآور موضوع ماده ۵۲ قانون کار مصوب ۱۳۷۱/۰۹/۲۹ تشخیص سخت و زیانآور بودن کارها بر عهده کمیتهای گذاشته شده است که ترکیب آن در ماده ۱۸ همان آییننامه مشخص شده است.
در ماده ۲ آییننامه کارهای سخت و زیانآور موضوع ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی تشخیص شمول سخت و زیانآور بودن کار را به کمیتههای بدوی و تجدید نظر موضوع مواد ۸ و ۹ همین آییننامه محول نموده است.
نحوه بهرهمندی از حمایتهای کارهای سخت و زیانآور قانون کار و قانون تامین اجتماعی
حمایتهای ماده ۵۲ قانون کار
حمایتهای مطروحه در ماده ۵۲ قانون کار و سایر مواد تبعی آن زیاد مورد توجه قرار نمیگیرد. علت اول این امر در ابتدا محدود بودن دایره شمول کارهای تعریف شده در آییننامه این قانون است. علت بعدی مسالهای حاشیهای بوده و به نظر میرسد تاثیر بیشتری نسبت به علت اولی دارد. ماده ۶۱ قانون کار ارجاع کار اضافی در کارهای سخت و زیانآور ممنوع شده است. در اغلب کارگاهها اضافه کاری و فوقالعاده اضافه کاری بخش مهمی از حقالسعی کارگران را تشکیل میدهد و کارگران با به جان خریدن عواقب تهدید سلامتی برای افزایش دریافتی خود تمایل به اضافه کاری دارند. چنانچه مواد ۵۲ و ۶۱ قانون کار اعمال شود اضافه کاری کارگران حذف شده و دریافتی آنان کاهش مییابد. بنابراین کارگران تمایلی به اعمال این مواد قانونی ندارند.
در هر حال تشخیص شمول ماده ۵۲ قانون کار بر عهده کمیته موضوع ماده ۱۸ آییننامه مربوطه است.
حمایتهای ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی
بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیانآور بسیار رایج و مورد توجه کارگران و کارفرمایان و سایر مشمولان قانون تامین اجتماعی است. برای بازنشستگی در کارهای سخت و زیانآور بیمه شده باید شرایط زیر را دارا باشد.
شرایط بازنشستگی در کارهای سخت و زیان آور
داشتن ۲۰ سال سابقه متوالی و یا ۲۳ سال و ۴ ماه سابقه کار متناوب در کارهای سخت و زیان آور بدون شرط سنی.
محاسبه سابقه بیمه و تطبیق دادن با شرایط زیر
سابقه کار کل= (سابقه کار در کارهای سخت و زیان آور ضرب در ۱ و نیم ) + (سابقه کار عادی)
الف) شرایط بازنشستگی برای مردان:
- داشتن ۵۰ سال سن و ۳۰ سال سابقه.
- داشتن ۶۰ سال سن و ۲۰ سال سابقه.
- داشتن ۳۵ سال سابقه پرداخت حق بیمه بدون شرط سنی.
ب) شرایط بازنشستگی برای زنان:
- داشتن ۴۵ سال سن و ۳۰ سال سابقه.
- داشتن ۵۵ سال سن و ۲۰ سال سابقه.
- داشتن ۳۵ سال سابقه پرداخت حق بیمه بدون شرط سنی.
- داشتن20 سال سابقه کار و ۴۲ سال سن، با ۲۰ روز حقوق بازنشسته میشوند.
افراد چنانچه یکی از شرایط فوق را داشته باشند میتوانند با تکمیل فرم الف تقاضای بازنشستگی مشاغل سخت و زیان آور خود را به اداره کل محل تسلیم نمایند.
درخواست افراد در کمیته بدوی بررسی و نتیجه به صورت تایید یا رد به کارگر و کارفرما اعلام میشود. کارگر یا کارفرما میتواند به رای کمیته بدوی کارهای سخت و زیانآور اعتراض داشته باشند. برای اعتراض باید فرم شماره ۴ تکمیل و به دبیرخانه کمیته بدوی ارائه شود تا موضوع جهت بررسی به کمیته تجدید نظر ارجاع شود. اعتراض به رای کمیته تجدید نظر سخت و زیانآور نیز از طریق شکایت به دیوان قابل پیگیری است.
در اغلب نقاط کشور ثبت تقاضای بازنشستگی سخت و زیانآور به صورت اینترنتی است که برخی استانها از یک سامانه کلی استفاده مینمایند و برخی استانها سامانه مختص خود را دارند که آدرس اینترتی آن را میتوانید از اداره کار محل سوال نمایید.
مراحل بازنشستگی کارهای سخت و زیان آور
سلام بیست سال سابقه بیمه دارم ۴ سال بیمه نتونستم واریز کنم الان هم سنم به ۶۰ رسیده میتوانم بازنشست شوم؟
سلام
در ۶۰ سال تمام و ۲۰ سال سابقه بیمه بله
سلام
رفتکر شهرداری هستم بیست سه سال کار میکنم برای سختی کار و مراجع به اداری کار کردهم واداره کار تعید کرده است ولی تامین اجتماعی فسمت مستمری منطقه سه کرج **** انجام نمیدهد خواهشمند هستیم پیکیر کنید وحقوق بنهده چهار پانسد توماناست ومی کوید حق ندارید وبارها به اینجانب لباس وخود م مورد مسخر وخندیدقرار کرفتهم
سلام چرا بیمه رانندگی را اینقدر سخت میگیرین راننده بدبخت از شکم زن و بچه میگیره بیمه اش را پرداخت میکنه اونوقت تعمین اجتماعی میره بمیه سال به سال داره گرون میکنه فکر نمیکنه راننده بدبخت از کجا بیاره پرداخت بکنه یا اینکه فکر می کنه که چون راننده هر چی که باشه پرداخت میکنه باید هر جور که دلش میخواد قیمت بزنه اخه این انصافه چرا کار راننده گان جز بیمه سختی زیان اور محسوب نمیشه اگه او مدیری که پشت میز تعمین اجتماعی نیشینه اگه راست میگه یه شب بیاد بره تو جاده بحجای راننده اگه تونست ما حرفی نداریم خدارا خوش نمیاد ماهم خدایی داریم
من ۲۰سختمان کار می کردم بیمه رد می کردم الان رانند تاکسی بیمه رد می کنم آیا ساختمانی سختی کار دار
سلام شغل راننده تاکسی از مشاغل سخت محسوب میشود
با سلام.من دریک شرکت صنعتی قطعات خودرو مشغول به کار می باشم به عنوان راننده لیفتراک.اما عنوان شغلی برای من راننده نیمه سنگین رد میشه.درضمن سابقه من الان ۱۷سال میباشد میخواستم ببینم میتوانم از شرایط سخت و یان آور استفاده کنم
سلام
پس از تکمیل سوابق بیمه می توانید درخواست بازنشستگی سختی کار بدهید و کمیته سختی کار در این خصوص نظر می دهد.
سلام.رانندگی.برون.شهری.جزو.مشاغل.سخت.است.چرا.دولت.و مجلس.کاری.برای.ما.نمیکند.میتواند.چهار.درصد.مشاغل.سخت.را.از.صورت.بارنامه.کم.کند.مثل.بیمه.و شهرداری.طبق.کد.ملی.فرد.خواستن توانستن.اگر.بخواهند.میشود
محمود یزدانی ۵۱ سال سن ۲۵ سال سابقه کار راننده بیابون که دریکسال گذشته دوبار سکته مغزی کردم ودکتر کلا منع رانندگی چه سبک وچه سنگین نموده است و هیچ درآمدی بجز یارانه ندارم کمیسیون هم۶۲ کارافتاده اعلام کرده تکلیف من چیست کسی هست که صدایم بشنود و راهنمایم باشد که چکارکنم. محمودیزدانی تهران
سلام
در صورتی که کمیسیون پزشکی از کار افتادگی کلی تایید کرده باشد باید از طریق شعبه خود برای بازنشستگی اقدام کنید.
سلام
بنده ۲۳سال راننده پایه یک شرکت روغن نباتی سه گل خراسان بودم و ۶ سال راننده جاده چرا سختی کار ندارم؟
سلام من بیمه راننده تاکسی تلفنی هستم ۲۷سال بیمه واریز کردم تاریخ تولد ۱۳۵۵/۱/۱هستم الان کار کردن در آژانس ندارم روحیه مریض شدم می خوام باز نشست بشم لطفا راهنمایی کنید با تشکر /
با سلام
اینجانب در طی بیست سال در شرکت هایی کار کردم که مشمول سختی کار بودهاند. ولی بیمه سختی کار از طرف شرکت واریز نشده است. برای هر شرکت ۲ تا ۵ سال کار کرد داشتهام.
برای محاسبه و لحاظ کردن سابقه سخت و زیان این مدت چه زمانی و چه اقدامی باید انجام دهم؟
ممنون
سلام
تایید سخت و زیان آور بودن مشاغل (گروه الف) از قبل قابل پیش بینی نیست. شما میتوانید با توجه به شرایط کار و تجربه بازنشستگی همکاران، ادعای سخت و زیان آور بودن احتمالی مشاغل خود را داشته باشید و برای قطعیت آن اقدام نمایید.
در طول مدت اشتغال و قبل از تایید سخت و زیان آور بودن مشاغل، کارفرما نمیتواند حق بیمه مشاغل سخت و زیان آور را واریز کند.
شما
۱- در صورتی که سن بالای ۵۰ سال داشته باشید الان میتوانید درخواست بررسی مشاغل خود را در کمیته سخت و زیان آور ثبت نمایید.
۲- در صورتی که سن کمتر از ۵۰ سال و سابقه ۲۰ سال متوالی باشد می توانید الان درخواست ثبت نمایید.
۳- اگر سن کمتر از ۵۰ و سابقه متناوب (منقطع) باشد میتوانید در سن ۵۰ سالگی یا رسیدن به سابقه ۲۳/۵ سال درخواست سخت و زیان آور ثبت نمایید.
در صورتی که کمیته سخت و زیان آور مشاغل شما را تایید کند رای را به تامین اجتماعی ارسال میکند و سازمان تامین اجتماعی به تناسب سوابق از کارفرماها ۴% حق بیمه سخت و زیان آور را دریافت میکند.
راننده کامیون بیابان و چند سالی راننده اتوبوس و۳ سال راننده کامیون شرکت راهسازی جهاد نصر بودم با ۲۰ سال سابقه و۶۰ سال سن ، برای سختی کار ۲۸ شهریور ۹۹ اقدام کردم که ۶۰ سالم تمام شده بود یک سال جواب سختی کارم را با توجه به اینکه پیگیر بودم گفتند به شما تعلق نمیگیره . یک سال هم بدون حقوق با اوصاع گرونی وآرتروز زانو دیگه نمیتونستم کار کنم ،لطفا به حقوق من رسیدگی کنید شماره ملی، ۳۱۱۰۸۷۳۸۹۳
سلام
رانندگان بین شهری کامیون و اتوبوس مشمول مقررات بازنشستگی سخت و زیان آور کارگران نیستند مگر اینکه برای شرکتی کار کنند که به عنوان کارگر بیمه آنان واریز شده باشد.
از طرفی در سن ۶۰ سالگی و ۲۰ سال سابقه بیمه تایید یا عدم تایید سخت و زیان آور تاثیری در مستمری بازنشستگی نخواهد داشت. چون مستمری بازنشستگی عادی با ۶۰ سال سن و ۲۰ الی ۳۰ سال سابقه به صورت ۳۰ روز پرداخت می شود.
با سلام
راننده ی بلدوزر شهرداری هستم روزی نه ساعت کار می کنم و سالی چند بار در سایت زباله کار می کنم. پنجاه و شیش سال سن دارم با نوزده سال سابقه کار و مشمول بیمه تامین اجتماعی هستم و حقوقم با یک رفتگر شهرداری یکسان است،آیا مشمول قانون کارهای سخت وزیان آور میشوم یا نه؟؟