دریافت سختی کار چقدر طول میکشد؟

مراحل اداری ثبت نام سختی کار برای بازنشستگی چقدر طول میکشد؟

هر کارگری که بخواهد با استفاده از مزایای سخت و زیان‌آور بازنشسته شود لازم است در ابتدا در کمیته بدوی سخت و زیان آور ثبت نام کند. پس از ثبت نام درخواست کارگر در دبیرخانه سخت و زیان‌آور ثبت شده و برای پیگیری آن کد رهگیری و یا کد ثبت دبیرخانه در اختیار کارگر قرار می‌گیرد. پس از ثبت نام و قبل از رسیدگی در کمیته بدوی احتمالا استعلام عناوین شغلی از تامین اجتماعی، بازرسی مشترک و طرح در کمیته بدوی انجام می‌شود. در صورت اعتراض، درخواست متقاضی در کمیته تجدید نظر نیز بررسی می‌شود. در نهایت پس از قطعی شدن رای کمیته سخت و زیان‌آور نتیجه به سازمان تامین اجتماعی جهت اجرا ارسال می‌شود. در ادامه به عواملی که باعث تاخیر در جواب سختی کار می‌شوند، اشاره خواهیم کرد.

ملاحظه می‌شود که بازنشستگی سخت و زیان‌آور دارای مراحل اداری متعددی بوده که هر کدام زمان‌بر است و در نتیجه‌ی مدت زمان دریافت جواب سختی کار موثر است.

کمیته بدوی سختی کار

اولین کاری که پس از ثبت درخواست سختی کار اتفاق می‌افتد طرح در کمیته بدوی است. در کمیته بدوی که متشکل از ۵ نفر است درخواست کارگر بررسی می‌‌شود. افراد حاضر در کمیته بدوی، نماینده وزارت کار، نماینده بهداشت، نماینده سازمان تامین اجتماعی، نماینده کارگران و نماینده کارفرما هستند. در هر استان یک کمیته بدوی سخت و زیان‌آور وجود دارد بنابراین ترافیک و حجم پرونده آن‌ها زیاد است. بنابراین اولین عاملی که باعث تاخیر در جواب سختی کار می‌شود وجود یک کمیته و تعداد زیاد پرونده در آن است. هرچقدر تعداد پرونده ورودی به کمیته بدوی سخت و زیان‌آور کمتر باشد جواب درخواست‌های سختی کار کارگران سریع‌تر داده می‌شود.

احتمال استعلام عناوین شغلی از تامین اجتماعی

یکی از مشکلات اساسی و مهم در درخواست سختی کار مغایرت بین عنوان شغلی درج شده در فرم ثبت نام و عنوان شغلی موجود در سازمان تامین اجتماعی است. در برخی استان‌ها برای حل این مشکل قبل از اینکه پرونده در کمیته بدوی مطرح شود درخواست کارگر به سازمان تامین اجتماعی ارجاع می‌شود تا عناوین شغلی موجود در بیمه استخراج شود. پس از آن، عناوین شغلی استخراج شده در اختیار کارگر قرار می‌گیرد تا طبق آن عناوین شغلی، ثبت نام مجدد انجام دهد. این فرایند که پرونده به تامین اجتماعی ارجاع شده و در آنجا عناوین شغلی سال‌های گذشته استخراج شود زمان‌بر است. این عامل هم یکی از عوامل مهم در زمان ارائه جواب سختی کار کارگران است.

ارجاع به بازرسی مشترک

معیار قضاوت برای اینکه کمیته، شغلی را به عنوان سخت و زیان آور تایید کند یا نه، این است که آیا کارگر در شغل مورد ادعا با عوامل زیان آور مواجهه داشته یا نه و اینکه میزان مواجهه وی چقدر بوده است. چون اعضای کمیته از شرایط واقعی کارگر اطلاع ندارند بنابراین درخواست‌ها قبل از طرح در کمیته و اعلام نظر توسط اعضا به بازرسی مشترک ارجاع می‌شود. بازرسی مشترک توسط اداره کار، بهداشت و تامین اجتماعی انجام می‌شود. هر کارگر در هر شهری که سابقه بیمه داشته باشد پرونده برای هر شهر برای بازرسی ارجاع می‌شود. بنابراین بازرسی مشترک هم یکی از مواردی است که باعث تاخیر در جواب سختی کار بوده و اینکه جواب سختی کار چقدر طول میکشد، در یکی از مراحل بستگی به تعداد کارگاه‌ها و تعداد شهرهایی است که کارگر در آن اشتغال داشته است. از طرفی حجم تعداد پرونده‌های موجود در هر شهر نیز در زمان تهیه گزارش بازرسی مشترک و در نتیجه سختی کار موثر خواهد بود.

طرح در کمیته بدوی

پس از طی مراحل گفته شده و پس از تکمیل درخواست کارگر و پرونده، توسط دبیر کمیته سخت و زیان‌آور در کمیته مطرح می‌شود. اعضای کمیته از روی عناوین شغلی مندرج در فرم درخواست و نتیجه بازرسی مشترک و همچنین نتایج سنجش زیان‌آور کارگاه، در مورد سخت و زیان‌آور بودن یا نبودن شغل‌های درخواستی اعلام نظر می‌کنند.

ابلاغ رای کمیته بدوی

پس از اینکه کمیته بدوی در مورد سختی کار کارگر اظهار نظر کرد، رای کمیته بدوی به کارفرمای کارگاه‌هایی که سختی کار آن‌ها تایید شده باید ابلاغ شود. این ابلاغ یا توسط مامور ابلاغ اداره کار و یا از طریق پست به اطلاع کارفرما می‌رسد. ابلاغ نتیجه سختی کار به کارفرما هم فرایند خاصی داشته و نه تنها اینکه خود ابلاغ زمان‌بر است بلکه بعد از ابلاغ، کارفرما و یا کارگر ۱۵ روز مهلت اعتراض به رای کمیته بدوی را دارند. یکی از عوامل دیگری هم که در جواب سختی کار و اینکه چقدر طول میکشد تاثیر دارد ابلاغ و مهلت اعتراض به رای بدوی است.

اعتراض به رای بدون کمیته سختی کار

اگر کارگر و یا کارفرما رای صادره از کمیته بدوی اعتراض داشته باشند می‌توانند در مهلت ۱۵ روزه اعتراض خود را طی فرم شماره ۴، به دبیرخانه کمیته سخت و زیان‌آور استان ارائه دهند. پس از ارائه اعتراض، کمیته تجدید نظر که در هر استان یک کمیته وجود دارد اعتراض را بررسی و اعلام نتیجه می‌کند. با اعتراض به رای، یک مرحله به مراحل بررسی سختی کار اضافه شده و در نتیجه تاخیر زمانی در ارائه جواب به وجود می‌آید. پس اگر اعتراض به کمیته بدوی وجود داشته باشد جواب سختی کار نسبت به حالتی که اعتراض وجود نداشته باشد بیشتر طول می‌کشد.

ارجاع رای کمیته به تامین اجتماعی

پس از اینکه فرایند درخواست و بررسی سختی کار کارگران به صورتی که اشاره شده و تمام شد و رای قطعی کمیته بدوی یا تجدید نظر صادر شد رای مزبور به سازمان تامین اجتماعی ارجاع می‌شود. اداره کل تامین اجتماعی هر استان پس از دریافت آرای کمیته سخت و زیان‌آور، آرا را به شعبات مربوطه تامین اجتماعی ارجاع می‌دهند. هر شعبه مشاغل تایید شده را بررسی و در نهایت در آخرین شعبه بیمه‌پردازی جمع‌بندی می‌شود.

در این قسمت ارجاع اداره کار به اداره کل تامین اجتماعی و از تامین اجتماعی به شعبات و جمع‌بندی در شعبه نهایی چندین مرحله ایجاد می‌کند که باعث تاخیر در جواب سختی کار می‌شود.

بررسی سوابق بیمه و بازنشستگی

اینکه تصور کنیم پس از تایید سوابق ادعایی در کمیته سختی کار حتما تامین اجتماعی مکلف است کارگر را بازنشسته کند اشتباه است. تامین اجتماعی پس از دریافت رای کمیته، پرونده بیمه‌ای کارگر را بررسی می کند. در این بررسی مدت سوابق بیمه‌ای، سن کارگر، عناوین شغلی مندرج در فرم سختی کار و لیست‌های بیمه واریزی بررسی می‌شود. اگر کارگر از لحاظ عناوین شغلی مغایرتی نداشته باشد و از لحاظ سن و سابقه حائز شرایط باشد بازنشستگی وی در کمیسیون بازنشستگی تامین اجتماعی تایید می‌شود.

واریز ۴% حق بیمه سختی کار

پس از اینکه کمیسیون تامین اجتماعی بازنشستگی سختی کار کارگر را تایید کرد مبلغ حق بیمه مربوط به سوابق سختی کار به کارفرما ابلاغ می‌شود. ابلاغ واریز حق بیمه و همچنین واریز آن از طرف کارفرما معمولا با مشکلات متعددی مواجه است که قبلا در مورد آن بحث کرده‌ایم. یکی از مراحل مهمی که باعث تاخیر در جواب سختی کار و اینکه چقدر طول میکشد دارد واریز و وصول حق بیمه سختی کار است.

همانطور که در مطالب بالا اشاره شد درخواست سختی کار تا اعمال بازنشستگی مراحل اداری متعدد و متنوعی دارد. هر مرحله باعث تاخیر در جواب سختی کار می‌شود که مدت زمان مشخصی در قانون برای آن مشخص نشده است. اینکه کدام مراحل طی شود و کدام مراحل طی نشود و اینکه حجم پرونده موجود در هر مرحله چقدر باشد تاثیر مستقیم در ارائه جواب سختی کار خواهد داشت. پس اینکه جواب سختی کار چقدر طول میکشد جواب مشخص و معینی ندارد و برای هر فرد و در هر استان و در هر شهر زمان متفاوتی خواهد داشت.