طبق ماده ۳۹ قانون تامین اجتماعی، مهلت ارسال لیست بیمه ماهانه و پرداخت حق بیمه کارگران توسط کارفرما، حداکثر تا پایان آخرین روز ماه بعد است. برای مثال، لیست بیمه مردادماه باید حداکثر تا ۳۱ شهریور سال جاری ارسال و حق بیمه آن پرداخت شود. در صورت گذشتن مهلت ارسال لیست بیمه و عدم ارسال آن، کارفرما مشمول جریمه ۱۰ درصدی خواهد شد. همچنین جریمه دیرکرد پرداخت حق بیمه، معادل ۲ درصد بدهی پرداخت‌نشده به ازای هر ماه تاخیر است.
مهلت پرداخت بیمه تامین اجتماعی توسط کارفرما
مهلت قانونی برای تحویل لیست بیمه و پرداخت حق بیمه تامین اجتماعی هر ماه برای کارگران قانون کار طبق ماده ۳۹ قانون تامین اجتماعی، حداکثر تا پایان آخرین روز ماه بعد است. برخی کارگاه‌ها به صورت دوره‌ای و طبق مقررات یا اطلاعیه‌های سازمان تامین اجتماعی از مهلت بیشتری بهره‌مند می‌شوند.
براین اساس، در صورت تاخیر یا عدم ارسال لیست و همچنین تاخیر یا عدم پرداخت حق بیمه مربوط به هر ماه در مهلت تعیین‌شده طبق قانون جرایم، کارفرما در هر مورد ملزم به پرداخت جریمه تاخیر لیست و پرداخت حق بیمه خواهد بود و از طرفی در صورت عدم ارسال لیست صورت مزد و حقوق کارگران، کارفرما ملزم به پرداخت جریمه به میزان ۱۰ درصد مجموع حق بیمه و بیمه بیکاری مربوطه خواهد بود.
در صورتی که کارفرما به دلیل تاخیر در پرداخت حق بیمه یا عدم پرداخت آن و همچنین تاخیر یا عدم ارسال لیست، مشمول جریمه شود و اصل حق بیمه و بیمه بیکاری را قبل از صدور اجراییه یکجا پرداخت کند، از پرداخت ۴۰ درصد جریمه‌های مربوطه معاف خواهد شد. با صدور اجراییه، این معافیت قانونی قابل اعمال نخواهد بود و در صورت تحقق شرایط قانونی وصول اجرایی، نیم‌عشر اجرایی معادل یک‌بیستم بدهی نیز به کارفرما تعلق خواهد گرفت.
چنانچه مهلت ارسال لیست بیمه یا پرداخت حق بیمه گذشته باشد، کارفرما همچنان موظف به انجام تکالیف قانونی خود است. در صورت عدم ارسال لیست، باید وضعیت ثبت لیست معوق را از طریق سامانه خدمات غیرحضوری یا شعبه تامین اجتماعی مربوط به کارگاه پیگیری کند. همچنین اگر لیست بیمه ارسال شده اما حق بیمه آن پرداخت نشده باشد، لازم است نسبت به بررسی بدهی و پرداخت آن اقدام نماید تا از افزایش جرایم دیرکرد جلوگیری شود.
جریمه دیرکرد پرداخت حق بیمه تامین اجتماعی چقدر است؟
کارفرما در صورت عدم انجام تکالیف قانونی مربوط به ارسال لیست بیمه و پرداخت حق بیمه در مهلت مقرر، از دو جهت مشمول جریمه میشود:
۱- جریمه ناشی از عدم ارسال لیست بیمه
۲- جریمه ناشی از تاخیر در پرداخت حق بیمه
جریمه عدم ارسال لیست بیمه طبق تبصره ۱ ماده ۱ قانون دریافت جرایم نقدی از کارفرمایان، معادل ۱۰ درصد حق بیمه همان ماه است و برای همان تخلف به‌صورت یک‌باره محاسبه میشود. اگر کارفرما قبل از صدور اجراییه تمام بدهی خود را پرداخت کند، طبق ماده ۳ این قانون از پرداخت ۴۰ درصد جرایم مربوطه معاف خواهد شد.
در صورت عدم پرداخت تمام یا بخشی از حق بیمه و بیمه بیکاری در مهلت قانونی، جریمه دیرکرد پرداخت حق بیمه طبق تبصره ۲ ماده ۱ قانون مذکور، معادل ۲ درصد بدهی قطعی پرداخت‌نشده به ازای هر ماه تاخیر محاسبه میشود.
برای مثال، اگر بدهی قطعی پرداخت‌نشده کارفرما بابت حق بیمه و بیمه بیکاری ۱۰ میلیون تومان باشد، جریمه دیرکرد هر ماه ۲۰۰ هزار تومان و برای سه ماه تاخیر ۶۰۰ هزار تومان خواهد بود؛ مشروط بر اینکه بدهی در این مدت ثابت بماند.
نحوه ارسال لیست بیمه تامین اجتماعی
کارفرمایان برای ارسال لیست بیمه کارگران باید به سامانه خدمات غیرحضوری تامین اجتماعی مراجعه کنند. ارسال لیست بیمه از طریق این سامانه به‌صورت اینترنتی انجام میشود و کارفرمایان می‌توانند اطلاعات مربوط به کارکرد، حقوق و مزایای مشمول بیمه کارکنان خود را ثبت و ارسال کنند.
مراحل کلی ارسال لیست بیمه تامین اجتماعی به شرح زیر است:
- ورود به سامانه خدمات غیرحضوری تامین اجتماعی با نام کاربری و رمز عبور
- انتخاب بخش «کارفرمایان» و ورود به قسمت «لیست حق بیمه»
- انتخاب گزینه «ارسال لیست حق بیمه» و کارگاه موردنظر
- ثبت اطلاعات لیست بیمه یا بارگذاری فایل تهیه‌شده
- بررسی اطلاعات کارگران، روزهای کارکرد و حقوق و مزایای مشمول بیمه
- ثبت نهایی لیست و اقدام برای پرداخت حق بیمه
پس از ارسال لیست بیمه، کارفرما باید از ثبت موفق آن اطمینان حاصل کرده و حق بیمه مربوطه را نیز در مهلت قانونی پرداخت کند.
نحوه ارسال لیست بیمه با تاخیر
در صورتی که کارفرما لیست بیمه کارگران را در مهلت قانونی ارسال نکرده باشد، همچنان موظف است وضعیت حق بیمه و سوابق بیمه‌ای کارکنان خود را مشخص کند. گذشتن مهلت ارسال لیست بیمه، تکلیف کارفرما در قبال بیمه کردن کارگران را از بین نمی‌برد.
برای پیگیری ارسال لیست بیمه با تاخیر، کارفرما باید ابتدا وضعیت لیست مربوط به ماه موردنظر را در سامانه خدمات غیرحضوری تامین اجتماعی بررسی کند. چنانچه امکان ثبت لیست معوق از طریق سامانه وجود نداشته باشد، لازم است برای تعیین نحوه رسیدگی و محاسبه بدهی به شعبه تامین اجتماعی مربوط به کارگاه مراجعه کند.
توجه داشته باشید که ارسال یا رسیدگی به لیست معوق، به‌خودی‌خود موجب بخشودگی جرایم قانونی نمی‌شود و بدهی حق بیمه و جرایم مربوط، حسب مورد و مطابق مقررات محاسبه خواهند شد.
جریمه عدم ارسال لیست بیمه
کارفرمایانی که در مهلت معین لیست بیمه را ارسال نکنند، حتی اگر تاخیر مربوط به یک ماه باشد، مشمول جریمه عدم ارسال لیست خواهند شد. البته در مواردی که کارفرما برای چندین ماه یا مدت طولانی لیست ارسال نکرده است، باید بررسی شود که آیا کارگاه در این مدت فعالیت داشته و دارای کارگر مشمول بیمه بوده است یا خیر.
همچنین پیمانکارانی که مشغول فعالیت بوده‌اند اما لیست بیمه کارکنان خود را ارسال نکرده‌اند، مشمول جریمه عدم ارسال لیست خواهند شد. میزان این جریمه طبق قانون، ۱۰ درصد حق بیمه مربوط به همان ماه است. اگر کارفرما بدهی خود را قبل از صدور اجراییه به‌طور کامل پرداخت کند، طبق شرایط قانونی از پرداخت ۴۰ درصد جرایم مربوطه معاف خواهد شد.
طبق ماده ۳۹ قانون تامین اجتماعی، سازمان حداکثر تا ۶ ماه پس از دریافت لیست بیمه می‌تواند اسناد و مدارک کارفرما را بررسی کند و در صورت مشاهده مغایرت یا نقص، مابه‌التفاوت حق بیمه را مطابق مقررات مطالبه و وصول نماید.
نکته: کارگاه‌هایی که با موافقت سازمان تامین اجتماعی مجاز به ارسال دوره‌ای لیست بیمه هستند، باید تغییرات مربوط به بیمه‌شدگان، حقوق و مزایا و سایر اطلاعات موثر را در لیست‌های ارسالی اعمال کنند.
جریمه های عدم پرداخت حق بیمه کارگر
در صورتی که کارفرما برخلاف تکالیف مقرر در ماده ۱۴۸ قانون کار و ماده ۳۶ قانون تامین اجتماعی از بیمه کردن کارگران یا پرداخت به‌موقع حق بیمه آنان خودداری کند، حسب نوع تخلف مشمول جرایم قانونی خواهد شد. جریمه بیمه نکردن کارگر با جریمه تاخیر در پرداخت حق بیمه متفاوت است.
جریمه بیمه نکردن کارگر طبق ماده ۱۸۳ قانون کار
مطابق ماده ۱۸۳ قانون کار، اگر کارفرما برخلاف ماده ۱۴۸ از بیمه کردن کارگر خودداری کند، علاوه بر پرداخت حقوق قانونی مربوط به کارگر، با توجه به شرایط و امکانات کارفرما و مراتب جرم، به جریمه نقدی معادل ۲ تا ۱۰ برابر حق بیمه مربوطه محکوم خواهد شد.
به عنوان مثال اگر حق بیمه مبلغ ۷۰۰ هزار تومان باشد و کارفرما حق بیمه را پرداخت نکند، جریمه‌ای که برای ایشان تعیین میشود ۲ تا ۱۰ برابر مبلغ ۷۰۰ هزار تومان است.
مرجع اعمال و دریافت این جریمه دادگستری است. اداره کار پس از صدور رای برای پرداخت حق بیمه کارگر می‌تواند کارفرمای خاطی را همراه با مستنداد و رای قطعی صادر شده به مراجع قضایی معرفی نماید و خواستار اعمال ماده ۱۸۳ قانون کار باشد.
طبق ماده ۳۶ قانون تامین اجتماعی، کارفرما موظف است هنگام پرداخت مزد، سهم بیمه کارگر را که در حالت معمول ۷ درصد مزد و مزایای مشمول بیمه است، کسر کند و همراه با سهم خود به سازمان تامین اجتماعی بپردازد.
چنانچه کارفرما در زمان پرداخت مزد، سهم بیمه کارگر را کسر نکرده باشد، طبق ماده ۳۶ شخصاً مسئول پرداخت آن به سازمان تامین اجتماعی خواهد بود. بنابراین اگر حق بیمه ایام اشتغال کارگر بعداً مطالبه شود، کارفرما نمی‌تواند به دلیل کسر نکردن سهم کارگر در گذشته، از مسئولیت پرداخت آن به سازمان خودداری کند.
اما اگر کارفرما قبلا ۷ درصد سهم بیمه را از حقوق کارگر کسر کرده و آن را به سازمان پرداخت نکرده باشد، مکلف است حق بیمه مربوطه را مطابق مقررات پرداخت کند. در این وضعیت، صرف عدم واریز حق بیمه به سازمان به معنای الزام خودکار کارفرما به بازگرداندن مبلغ کسرشده به کارگر نیست.
نحوه پرداخت حق بیمه تامین اجتماعی توسط کارفرما
کارفرمایان می‌توانند از طریق سامانه خدمات غیرحضوری تامین اجتماعی نسبت به ارسال لیست بیمه و پرداخت حق بیمه کارگران اقدام کنند. طبق اطلاعیه سازمان تامین اجتماعی، این سامانه به‌صورت شبانه‌روزی امکان دریافت لیست بیمه و حق بیمه کارفرمایان را فراهم کرده است.
پس از ارسال لیست بیمه و مشخص شدن مبلغ حق بیمه، کارفرما باید نسبت به پرداخت بدهی مربوطه اقدام کند و از موفقیت‌آمیز بودن تراکنش اطمینان حاصل نماید.
نکته: ارسال لیست بیمه به‌تنهایی به معنای پرداخت حق بیمه نیست. کارفرمایان باید هر دو اقدام را در مهلت قانونی انجام دهند تا مشمول جرایم عدم ارسال لیست یا دیرکرد پرداخت حق بیمه نشوند.
اطلاعات لیست بیمه کارگران
اطلاعاتی که باید در لیست حق بیمه به صورت صحیح وارد شود از این قرار است:
- نام و نام خانوادگی کارفرما
- اطلاعات کارگاه از قبیل نام و نشانی کارگاه
- نام ماهی که بیمه برای آن رد میشود
- روزهای کاری
- میزان حقوق و دستمزد و مزایا
- اطلاعات کارگر به طور کامل
- مبلغ حق بیمه
- سهم کارفرما از حق بیمه
- سهم کارگر از بیمه
- آغاز به کار بیمه‌شده و ترک کار بیمه‌شده
- استراحت‌های پزشکی کارگر
لیست بیمه کارگران پاره‌وقت و ساعتی
کارگرانی که کمتر از ساعات کار قانونی مشغول به کار هستند، مانند برخی کارگران پاره‌وقت و ساعتی، نیز مشمول مقررات بیمه تامین اجتماعی هستند و کارفرما موظف است حق بیمه آنان را متناسب با کارکرد و مزد مشمول بیمه، طبق مقررات پرداخت کند.
طبق ماده ۳۹ قانون کار، مزد و مزایای کارگرانی که به‌صورت نیمه‌وقت یا کمتر از ساعات قانونی کار می‌کنند، به نسبت ساعات کار انجام‌شده محاسبه و پرداخت میشود. در تهیه لیست بیمه این کارگران نیز باید روزهای کارکرد، ساعات اشتغال و حقوق و مزایای مشمول بیمه با رعایت مقررات مربوط به نحوه اعلام کارکرد ثبت شود.
مهلت ارسال لیست بیمه و پرداخت حق بیمه کارگران پاره‌وقت و ساعتی نیز مانند سایر کارگران، طبق قاعده عمومی ماده ۳۹ قانون تامین اجتماعی، حداکثر تا پایان آخرین روز ماه بعد است.
بیشتر بخوانید: پرداخت حق بیمه عقب افتاده کارگران تامین اجتماعی
چنانچه شرکت لیست بیمه را رد کند اما مبلغ را پرداخت نکند جزو سابقه بیمه منظور میشود
سلام
من بین ماه های کارکرد از سال ۹۲، ۳۰ ماه بیمه من رد نشده باید چیکار کنم کارفرما چقدر جریمه میشه؟
سلام ما جزو بيمه های ۷درصدی هستیم مهلت پرداخت روی فیش ۱/۱۱/۱۴۰۱ بوده من همون روز ساعت ۱۰ صبح ۲/۸۰۰واریز کردم الان برام ۲/۵ جریمه اومده چیکار باید بکنم
باسلام
اگر کار فرما دوماه بیمه واریز نکند بیمه کارگر قطع میشه یا نه؟
سلام
حق بیمه را یک هفته پرداخت کرده ام ولی تو سابقه نشون داده نمیشه کجا پیگیر باشم
آیا در ماه هایی ک ٣٠ام جمعه است امکان ارسال در شنبه که میشه یکم وحود دارد؟ و این تبصره درست است؟
با سلام وخسته نباشید
سوالم اینه گاهی وقتا، البته بیشتر وقتایی که آخرین روز ماه تعطیل باشه حداکثر مهلت پرداخت فیش بیمه، که ۳۰ام یا ۳۱هست میزنه ۱ام. آیا روز یکم پرداخت کنیم جریمه نمیخوره؟؟
چه مدت طول می‌کشد که ماه های واریز نشده بیمه که کارفرما گفته جریمه رو پرداخت کرده تو پنل بیمه گذار دوباره رویت شود؟
سلام
بستگی به زمان وصول مبلغ از کارفرما دارد. پس از واریز شدن مبلغ حق بیمه، سوابق قطعی تلقی شده و معمولا زمان زیادی طول نمی کشد تا در سایت تامین اجتماعی درج شود. در صورت تاخیر زیاد می توانید از شعبه مربوطه پیگیری نمایید.
سلام وقتتون بخیر خانوم بنده جایی کار میکنه ۱ ساله بیمه نیست والان برای بیمه کارفرما گفته ۲ سال باید کار کنه بعد بیمه بشه اگر حقش رو بخواد چیکار باید کنه؟
سلام
کارگر باید از روز اول کار بیمه شود. در صورتی که بیمه و حقوق و مزایای قانونی پرداخت نشده باشد کارگر می تواند برای مطالبه این موارد در اداره کار طرح شکایت کند.
راهنمای کامل سامانه جامع روابط کار و شکایت اداره کار
سلام بعد از آخرین واریزی حق بیمه تا چند ماه میشود از بیمه برای درمان استفاده کرد
سلام
تا زمان اتمام واریز بیمه.